Harmonia głosów. Renesansowa wizja ładu w muzyce sakralnej
Ćwiczenia
Zapoznaj się z zapisem nutowym pieśni L’homme armé oraz z zapisem nutowym i z nagraniem Kyrie z mszy L’homme armé Johannesa Ockeghema.
Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D6RO5CTVR
Zapoznaj się z informacją dotyczącą pieśni L’homme armé oraz Kyrie z Missa L’homme armé Johannesa Ockeghema:
Melodia świeckiej pieśni L’homme armé została wykorzystana przez kompozytora jako podstawa konstrukcji mszy. W czterogłosowym Kyrie, obejmującym głosy superius, contratenor, tenor i bassus, melodia ta występuje w trzecim głosie, w długich wartościach rytmicznych, podczas gdy pozostałe głosy tworzą wokół niej fakturę polifoniczną. Przebieg utworu wyznaczają kolejne odcinki tekstu: Kyrie eleison – Christe eleison – Kyrie eleison.
Podaj nazwę głosu, w którym została umieszczona melodia pieśni L’homme armé.
Podaj nazwę techniki kompozytorskiej polegającej na wykorzystaniu istniejącej wcześniej melodii jako podstawy konstrukcji utworu.
Podaj nazwę szkoły renesansowej, którą reprezentował Johannes Ockeghem.
Opisz budowę formalną Kyrie oraz nazwij element utworu, który decyduje o jego wewnętrznej budowie.
Zapoznaj się z nagraniem oraz z oryginalnym i polskim tłumaczeniem tekstu kompozycji Giovanniego Gabrielego O Magnum mysterium.
Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D6RO5CTVR
Nagranie przedstawia O Magnum mysterium Giovanniego Gabrielego – wielogłosowy utwór religijny do tekstu łacińskiego. Kompozycja przeznaczona jest na dwa chóry, które prowadzą dialog, naprzemiennie podejmując materiał muzyczny i łącząc się we wspólnych odcinkach. Chóry różnią się obsadą: pierwszy ma obsadę wokalną, natomiast drugi wokalno‑instrumentalną, co wzbogaca kolorystykę brzmienia. Polichóralność, dialogowanie zespołów oraz zróżnicowanie ich obsady należą do cech charakterystycznych szkoły weneckiej. Tekst utworu ma charakter religijny i nie należy do stałych części mszy.
O Magnum mysterium, Et admirabile sacramentum, Ut animalia viderunt Dominum natum iacentem in praesepio. Beata Virgo, cuius viscera meruerunt portare Dominum Christum. Alleluja.
Wielka tajemnico i cudowny sakramencie, że zwierzęta ujrzały narodzonego Pana, leżącego w żłobie. Błogosławiona Dziewica, której ciało było godne nieść Chrystusa Pana. Alleluja.
W XV i XVI wieku powstały liczne msze zatytułowane L’homme armé (Człowiek zbrojny).