Konieczna jest obserwacja i analiza materiału postdiagnostycznego pod względem kulturowym i ewentualnych trudności w wykonaniu zadania wynikających z braku znajomości kontekstu kulturowego, a nie języka.

Jako przykładem możemy się posłużyć scenariuszem „Serdeczne życzenia”Indeks górny 3cyt3Indeks górny 3 – potencjalne problemy zostały wyboldowane.

„Prawie każdy zna program telewizyjny »Milionerzy«. Filip bardzo go lubi, gdyż Filip lubi wiedzę.

Jest ciekawym wszystkiego chłopcem, ma bardzo dużo zainteresowań. Często zna odpowiedzi na wiele pytań, które padają w »Milionerach«. Nie zależy mu na wygraniu miliona, ale na udziale w programie, pochwaleniu się wiedzą i dobrą pamięcią.

Wszyscy Polacy są kibicami skoków narciarskich.

Sukcesy polskich skoczków zachęciły Wojtka do trenowania tego sportu. Jeździł z rodzicami do Zakopanego i Wisły, oglądał tam skoki narciarzy oraz trenował na Małej Krokwi. Dostał autograf od Kamila Stocha i jest z niego bardzo dumny. Sławny skoczek życzył mu, aby kiedyś mogli się zmierzyć w Pucharze Świata”.

W kontakcie z rodzicami, którzy nie mówią po polsku, konieczny jest tłumacz – jeśli instytucja (szkoła/przedszkole) nie ma takiej współpracującej osoby, może ma asystenta lub może podjąć współpracę z organizacjami zajmującymi się wsparciem osób z doświadczeniem migracji. Nie należy jako tłumaczy angażować rodzeństwa dziecka, które na przykład już lepiej mówi po polsku.

Konieczna jest współpraca z rodzicami i nieeliminowanie ich z procesu edukacji tylko dlatego, że mówią w innym języku i słabo znają język polski. Ich obecność i wsparcie mogą być niezwykle istotne.

Należy pamiętać, że dzieci dwujęzyczne są w normie intelektualnej i interesują się podobnymi rzeczami jak ich jednojęzyczni rówieśnicy. Należy więc dostosować materiał do możliwości językowych dziecka (na przykład poprzez wprowadzenie kluczowego słownictwa, uproszczenie tekstu), ale nie można korzystać z materiałów prostszych, przeznaczonych dla niższych grup wiekowych, jeśli są one zbyt infantylne i mało atrakcyjne dla ucznia.

cyt3