RCaniYMQyDpmI
Ilustracja przedstawia model komórki zwierzęcej. Elastyczna błona komórkowa oddziela wnętrze komórki od środowiska zewnętrznego. Komórka wypełniona jest cytoplazmą, w której zanurzone są różne organella. Pierwszym z nich jest Centriola – organellum zbudowane z filamentów mikrotubulowych ułożonych w formę cylindra. Kolejnym jest siateczka śródplazmatyczna gładka – jest to system błon oddzielających miejsca zachodzenie reakcji biochemicznych. Kolejnym elementem komórki zwierzęcej jest siateczka śródplazmatyczna szorstka. Jest to pofałdowana struktura, na której powierzchni występują rybosomy kuliste struktury zbudowane z dwóch dopasowanych do siebie podjednostek: małej i dużej. Schowane za siateczkami kuliste jądro komórkowe zawiera informacje genetyczną komórki. Otoczka jądrowa oddziela zawartość jądra komórkowego od środowiska wewnętrznego komórki. Aparat Golgiego zbudowany jest z diktiosomów, stosów spłaszczonych cystern. W tym organellum zachodzą procesy związane z sortowaniem, pakowaniem i kierowaniem związków do miejsc przeznaczenia wewnątrz i na zewnątrz komórki. Lizosomy to organella cytoplazmatyczne wytwarzane przez Aparat Golgiego. Są to niewielkie pęcherzyki otoczone pojedynczą błoną lipidowo‑białkową. Zawierają kwaśne hydrolazy. Kolejnym elementem budowy komórki są mitochondria, organellum o kształcie elipsoidalnym oraz nitkowatym, otoczony dwiema błonami. Zewnętrzna błona zawiera liczne poryny, dzięki którym większość związków chemicznych może łatwo przenikać do przestrzeni międzybłonowej. Błona wewnętrzna jest wysoce selektywna, tworzy liczne zgięcia nazywane grzebieniami mitochondrialnymi. W macierzy mitochondrialnej znajdują rybosomy mitochondrialne. Włókna cytoszkieletu to sieć włóknistych struktur, dzięki którym organella i substancje nie pływają swobodnie w cytozolu, ale zajmują pewne przypisane sobie miejsca. Peroksysomy to organella o owalnym kształcie, otoczone pojedynczą błoną. Rozmieszczone są nierównomiernie po całym wnętrzu komórki.

Błony biologiczne

Przez błonę komórkową mogą przenikać swobodnie tylko małe niepolarne cząsteczki, np. tlenu, z kolei te polarne, jak cząsteczki wody – tylko w ograniczonym stopniu. Transport jonów oraz dużych cząsteczek polarnych odbywa się dzięki odpowiednim białkom błonowym.
Źródło: Englishsquare.pl sp. z o. o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Eksperymentuj i odkrywaj

Twoje cele
  • Przeprowadzisz doświadczenie wykazujące zjawisko osmozy wywołane różnicą stężeń wewnątrz i na zewnątrz komórki.

  • Zaplanujesz i przeprowadzisz obserwację zjawiska plazmolizy.

Doświadczenie wykazujące zjawisko osmozy

1
11
Laboratorium 1

Przeprowadź doświadczenie w laboratorium. Wykonaj „żywy osmometr”. Zapisz obserwacje oraz wnioski.

Temat: Wpływ soli na komórki roślinne.

Problem badawczy:

Jakie zmiany zachodzą w komórkach roślinnych po umieszczeniu ich w roztworach: hipertonicznym i hipotonicznym?

Hipoteza 1:

Po umieszczeniu komórek roślinnych w roztworze hipertonicznym zachodzi zjawisko osmozy.

Hipoteza 2:

Po umieszczeniu komórek roślinnych w roztworze hipotonicznym zachodzi zjawisko osmozy.

Materiał biologiczny:

  • marchewka;

Sprzęt laboratoryjny i odczynniki:

  • zlewka z wodą destylowaną;

  • pusta zlewka;

  • łyżeczka;

  • skalpel;

  • woda;

  • sól kuchenna.

RULMJV8R1R74D1
Multimedium przedstawia blat laboratoryjny, na którym znajduje się zlewka z wodą destylowaną, zlewka pusta, łyżeczka, skalpel, woda i sól kuchenna. Materiałem badawczym jest marchewka Laboratorium umozliwa wykonanie "żywego osmometru". Osmoza polega na dyfuzji wody przez błonę półprzepuszczalną z roztworu o mniejszym stężeniu do roztworu o większym stężeniu. Błony komórek korzenia marchwi stanowią błonę półprzepuszczalną. Osmoza może zachodzić przez tę samą błonę w obydwu kierunkach (zarówno do komórki, jak i z komórki).
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
Szczegóły zjawiska 1greenwhite
Szczegóły zjawiska 2bluewhite
Szczegóły zjawiska 3redwhite
R11IGlIZojSU9
Analiza doświadczenia: Wpływ pH na zmiany barwy antocyjanów zawartych w soku komórkowym liści kapusty czerwonej. Problem badawczy: Jak zmienia się barwa antocyjanów w zależności od pH środowiska?. Hipoteza: (Uzupełnij). Obserwacje: (Uzupełnij). Wyniki: (Uzupełnij). Wnioski: (Uzupełnij).
1
Laboratorium 1

Przeprowadzono doświadczenie w laboratorium. Wykonano „żywy osmometr”.  Na podstawie tego zapisz wyniki oraz wnioski.

Temat: Wpływ soli na tkanki roślinne.

Problem naukowy

Jak stężenie roztworu wpływa na proces osmozy?

Hipoteza

Stężenie roztworów ma wpływ na intensywność osmozy.

Materiał:

zlewka,

skalpel;

marchewka;

woda;

sól kuchenna.

Instrukcja wykonania doświadczenia:

Wydrążono nożem w marchwi otwór o głębokości około 3 cm. Do otworu wsypano łyżeczką sól kuchenną. Pozostawiono marchew w pozycji pionowej na 3 godziny. Po tym czasie sprawdzono,  jakie zmiany zaszły.

Przełożono marchew do naczynia z wodą. Pozostawiono marchew na 3 godziny. Po tym czasie sprawdzono, jakie zmiany zaszły.

Obserwacje

etap 1 – w wydrążonym otworze pojawiła się woda, korzeń zwiotczał i stał się miękki;
etap 2 – marchew stała się twarda i ściemniała.

Wnioski

Zarówno w roztworze hipotonicznym, jak i hipertonicznym zaszło zjawisko osmozy.

Podsumowanie

Po pierwszych 4 godzinach woda przeniknęła przez błonę półprzepuszczalną do roztworu o wyższym stężeniu (roztwór soli). Po odczekaniu kolejnych 3 godzin woda przeniknęła do roztworu o wyższym stężeniu (roztwór w komórkach korzenia marchwi), a komórki odzyskały turgor.

Obserwacja zjawiska plazmolizy i deplazmolizy

1
11
Laboratorium 2

Przeprowadź doświadczenie w laboratorium biologicznym. Postaw hipotezę. Zapisz swoje obserwacje oraz sformułuj wnioski.

Temat: Plazmoliza i deplazmoliza w komórkach skórki wewnętrznej liści spichrzowych cebuli.

Problem badawczy 1: Wpływ roztworu chlorku sodu na komórki skórki z wewnętrznej strony liścia spichrzowego cebuli (Alium cepa) odmiana czerwona.

Problem badawczy 2: Wpływ wody destylowanej na splazmolizowane komórki skórki wewnętrznej liścia spichrzowego cebuli (Alium cepa) odmiana czerwona.

Materiał biologiczny:

  • cebula odmiana czerwona.

Odczynniki:

  • 0,4 M roztwór chlorku sodu;

  • woda destylowana.

Sprzęt laboratoryjny:

  • pipeta Pasteura;

  • szkiełko podstawowe;

  • szkiełko nakrywkowe;

  • zlewka;

  • skalpel;

  • pęseta;

  • bibułka;

  • mikroskop świetlny.

R6AG2LVDFUZ9K
Multimedium przedstawia blat laboratoryjny, na którym znajduje się mikroskop świetlny, pipeta Pasteura, szkiełko podstawowe, szkiełko nakrywkowe, zlewka, skalpel, pęseta, bibułka oraz cebula odmiana czerwona. Do dyspozycji jest również 0.4 M roztwór chlorku sodu i woda destylowana. Celem laboratorium jest zweryfikowanie dwóch problemów badawczych. Pierwszy z nich to: wpływ roztworu chlorku sodu na komórki skórki z wewnętrznej strony liścia spichrzowego cebuli (Alium cepa) odmiana czerwona. Drugi: wpływ wody destylowanej na splazmolizowane komórki skórki wewnętrznej liścia spichrzowego cebuli (Alium cepa) odmiana czerwona. Do eksperymentu wykorzystano komórkę skórki wewnętrznej strony liścia spichrzowego cebuli czerwonej, ponieważ komórki skórki ze strony zewnętrznej liścia są okryte warstwą kutykuli i nie są dobrym obiektem do badań plazmolizy.
Szczegóły doświadczenia 1greenwhite
Szczegóły doświadczenia 2bluewhite
Szczegóły doświadczenia 3redwhite
R1062ZS6rvU7X
Analiza doświadczenia:. Problem badawczy 1:. Problem badawczy 2:. Hipoteza:. Obserwacje (Uzupełnij).
1
Laboratorium 2

Przeprowadzono doświadczenie w laboratorium biologicznym. 

Temat: Plazmoliza i deplazmoliza w komórkach skórki wewnętrznej liści spichrzowych cebuli.

Problem badawczy 1: Wpływ roztworu chlorku sodu na komórki skórki z wewnętrznej strony liścia spichrzowego cebuli (Alium cepa) odmiana czerwona.

Problem badawczy 2: Wpływ wody destylowanej na splazmolizowane komórki skórki wewnętrznej liścia spichrzowego cebuli (Alium cepa) odmiana czerwona.

Materiał biologiczny:

cebula odmiana czerwona.

Odczynniki:

0,4 M roztwór chlorku sodu, woda destylowana

Sprzęt laboratoryjny:
pipeta Pasteura;

szkiełko podstawowe;

szkiełko nakrywkowe;

zlewka;

skalpel;

pęseta;

bibułka;

mikroskop świetlny.

Do eksperymentu wykorzystano komórkę skórki wewnętrznej strony liścia spichrzowego cebuli czerwonej, ponieważ komórki skórki ze strony zewnętrznej liścia są okryte warstwą kutykuli i nie są dobrym obiektem do badań plazmolizy.

Stężenie NaCl użytego do doświadczenia powinno wynosić od 0,2 M do 0,4 M. Przy niższym stężeniu plazmoliza może nie zachodzić, przy wyższym - nie zajdzie deplazmoliza, ponieważ dojdzie do uszkodzenia struktur komórkowych.

W doświadczeniu próbę kontrolną stanowi fragment skórki wewnętrznej strony liścia spichrzowego cebuli umieszczony w czystej wodzie. Próbami badawczymi są natomiast:

1. Fragment skórki wewnętrznej liścia spichrzowego cebuli umieszczony w roztworze 0,4 M NaCl

2. Splazmolizowany fragment skórki wewnętrznej liścia spichrzowego cebuli umieszczony w wodzie destylowanej.

Hipoteza:
Pod wpływem roztworu chlorku sodu nastąpi plazmoliza komórek roślinnych, natomiast następne umieszczenie ich w wodzie destylowanej spowoduje deplazmolizę.

Obserwacje:
Preparat I: wielokątne, wydłużone komórki wypełnione są dużą wakuolą, którą otacza cytoplazma przylegająca do ścian komórkowych.
Preparat II: zmniejszenie wakuol, cytoplazma odstaje od ścian komórkowych.
Preparat III: wakuole rozszerzają się, cytoplazma zaczyna przylegać do ścian komórkowych.

Wnioski:
Pod wpływem roztworu chlorku sodu nastąpiła plazmoliza komórek roślinnych. Umieszczenie ich następnie w wodzie destylowanej spowodowało deplazmolizę. Przyjęta hipoteza jest prawdziwa.

Podsumowanie:
Umieszczenie komórek w roztworze hipertonicznym spowodowało ruch wody z roztworu o mniejszym stężeniu rozpuszczonej substancji do roztworu o większym stężeniu rozpuszczonej substancji. Ponowne umieszczenie komórek w roztworze hipotonicznym spowodowało napływanie wody do wnętrza komórki i zwiększenie jej turgoru. Na preparacie II zaobserwowano zjawisko plazmolizy, zaś na preparacie III zjawisko odwrotne do plazmolizy – deplazmolizę.

Polecenie 1
R7ZND7BJsd7sg
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.