Wśród prezentowanych w poprzednim rozdziale wykresów funkcji liniowych da się wyróżnić takie, które są wykresami funkcji rosnących oraz takie, które są wykresami funkcji malejących. Pokażemy, że funkcja liniowa jest rosnąca wtedy i tylko wtedy, gdy jej współczynnik kierunkowy jest dodatni. Jak wykazaliśmy wcześniej: jeżeli na wykresie funkcji liniowej leżą dwa różne punkty i , to współczynnik kierunkowy funkcji jest równy
Załóżmy, że , czyli wzdłuż osi przesuwamy się od punktu do w prawo. Wobec tego znak współczynnika jest taki sam jak znak wyrażenia . Zatem
wtedy i tylko wtedy, gdy . Zatem wzdłuż osi przesuwamy się od punktu do w górę, czyli funkcja jest rosnąca,
wtedy i tylko wtedy, gdy . Zatem wzdłuż osi przesuwamy się od punktu do w dół, czyli funkcja jest malejąca.
, wtedy i tylko wtedy, gdy , czyli funkcja liniowa jest stała.
Re2zLegthpqMK1
Animacja pokazuje, jak mając współrzędne punktów A i B należących do prostej, obliczyć współczynnik kierunkowy funkcji liniowej rosnącej f(x) =ax +b. Punkt A = (-6, -1), B =(2, 3). Obliczamy różnicę argumentów i różnicę wartości funkcji dla tych argumentów. Zauważamy, że różnica argumentów jest większa od zera, zawsze, jeżeli przesuwamy się od A do B wzdłuż osi x w prawo. Różnica wartości funkcji jest większa od zera, zawsze, jeżeli przesuwamy się wzdłuż osi y od punktu A do B w górę. Wobec tego, zgodnie ze wzorem, iloraz różnicy dwóch wartości funkcji liniowej przez różnicę odpowiadających im argumentów jest większy od zera. Funkcja liniowa jest rosnąca.
Animacja pokazuje, jak mając współrzędne punktów A i B należących do prostej, obliczyć współczynnik kierunkowy funkcji liniowej rosnącej f(x) =ax +b. Punkt A = (-6, -1), B =(2, 3). Obliczamy różnicę argumentów i różnicę wartości funkcji dla tych argumentów. Zauważamy, że różnica argumentów jest większa od zera, zawsze, jeżeli przesuwamy się od A do B wzdłuż osi x w prawo. Różnica wartości funkcji jest większa od zera, zawsze, jeżeli przesuwamy się wzdłuż osi y od punktu A do B w górę. Wobec tego, zgodnie ze wzorem, iloraz różnicy dwóch wartości funkcji liniowej przez różnicę odpowiadających im argumentów jest większy od zera. Funkcja liniowa jest rosnąca.
Animacja pokazuje, jak mając współrzędne punktów A i B należących do prostej, obliczyć współczynnik kierunkowy funkcji liniowej rosnącej f(x) =ax +b. Punkt A = (-6, -1), B =(2, 3). Obliczamy różnicę argumentów i różnicę wartości funkcji dla tych argumentów. Zauważamy, że różnica argumentów jest większa od zera, zawsze, jeżeli przesuwamy się od A do B wzdłuż osi x w prawo. Różnica wartości funkcji jest większa od zera, zawsze, jeżeli przesuwamy się wzdłuż osi y od punktu A do B w górę. Wobec tego, zgodnie ze wzorem, iloraz różnicy dwóch wartości funkcji liniowej przez różnicę odpowiadających im argumentów jest większy od zera. Funkcja liniowa jest rosnąca.
RKraDZejT7gwb1
Animacja pokazuje, jak mając współrzędne punktów A i B należących do prostej, obliczyć współczynnik kierunkowy funkcji liniowej malejącej f(x) =ax +b. Punkt A = (-3, 5), B =(4, -2). Obliczamy różnicę argumentów i różnicę wartości funkcji dla tych argumentów. Zauważamy, że różnica argumentów jest większa od zera, zawsze, jeżeli przesuwamy się od A do B wzdłuż osi x w prawo. Różnica wartości funkcji jest mniejsza od zera, zawsze, jeżeli przesuwamy się wzdłuż osi y od punktu A do B w dół. Wobec tego, zgodnie ze wzorem, iloraz różnicy dwóch wartości funkcji liniowej przez różnicę odpowiadających im argumentów jest mniejszy od zera. Funkcja liniowa jest malejąca.
Animacja pokazuje, jak mając współrzędne punktów A i B należących do prostej, obliczyć współczynnik kierunkowy funkcji liniowej malejącej f(x) =ax +b. Punkt A = (-3, 5), B =(4, -2). Obliczamy różnicę argumentów i różnicę wartości funkcji dla tych argumentów. Zauważamy, że różnica argumentów jest większa od zera, zawsze, jeżeli przesuwamy się od A do B wzdłuż osi x w prawo. Różnica wartości funkcji jest mniejsza od zera, zawsze, jeżeli przesuwamy się wzdłuż osi y od punktu A do B w dół. Wobec tego, zgodnie ze wzorem, iloraz różnicy dwóch wartości funkcji liniowej przez różnicę odpowiadających im argumentów jest mniejszy od zera. Funkcja liniowa jest malejąca.
Animacja pokazuje, jak mając współrzędne punktów A i B należących do prostej, obliczyć współczynnik kierunkowy funkcji liniowej malejącej f(x) =ax +b. Punkt A = (-3, 5), B =(4, -2). Obliczamy różnicę argumentów i różnicę wartości funkcji dla tych argumentów. Zauważamy, że różnica argumentów jest większa od zera, zawsze, jeżeli przesuwamy się od A do B wzdłuż osi x w prawo. Różnica wartości funkcji jest mniejsza od zera, zawsze, jeżeli przesuwamy się wzdłuż osi y od punktu A do B w dół. Wobec tego, zgodnie ze wzorem, iloraz różnicy dwóch wartości funkcji liniowej przez różnicę odpowiadających im argumentów jest mniejszy od zera. Funkcja liniowa jest malejąca.
Przykład 1
Funkcja jest rosnąca, ponieważ jej współczynnik kierunkowy jest równy , czyli .
Przykład 2
Funkcja jest rosnąca, ponieważ jej współczynnik kierunkowy jest równy , czyli .
Przykład 3
Funkcja jest malejąca, ponieważ jej współczynnik kierunkowy jest równy , czyli .
Wiemy już, że jeżeli na wykresie funkcji liniowej leżą dwa różne punkty i , to współczynnik kierunkowy funkcji jest równy
a także
Wynika z tego, że prosta będąca wykresem funkcji liniowej, która
przechodzi przez punkt ma równanie
co zapisujemy w postaci
przechodzi przez dwa różne punkty i ma równanie
R1F2l67TtE6ZY1
Animacja pokazuje jak wyznaczyć równanie prostej przechodzącej przez dwa punkty A i B.
Animacja pokazuje jak wyznaczyć równanie prostej przechodzącej przez dwa punkty A i B.
Animacja pokazuje jak wyznaczyć równanie prostej przechodzącej przez dwa punkty A i B.
Przykład 4
Dane są punkty , . Wtedy
oraz
Wynika z tego, że współczynnik kierunkowy prostej przechodzącej przez punkty i jest równy , czyli . Ponieważ na tej prostej leży punkt , to jej równanie zapisujemy w postaci
a po uwzględnieniu mamy ostatecznie , skąd
ROGX2EMqpUAR81
Animacja pokazuje wykres w postaci prostej, z którego należy odczytać współrzędne dwóch dowolnych punktów należących do prostej. Następnie zgodnie ze wzorem obliczyć współczynnik kierunkowy a prostej i wyznaczyć równanie prostej.
Animacja pokazuje wykres w postaci prostej, z którego należy odczytać współrzędne dwóch dowolnych punktów należących do prostej. Następnie zgodnie ze wzorem obliczyć współczynnik kierunkowy a prostej i wyznaczyć równanie prostej.