Galeria zdjęć interaktywnych
Polecenie 1
Oglądając galerię zdjęć interaktywnych, spróbuj najpierw samodzielnie rozwiązać zamieszczone tam zadanie, a w dalszej kolejności porównać rozwiązania.
Zapoznaj się z galerią zdjęć interaktywnych, spróbuj najpierw samodzielnie rozwiązać zamieszczone tam zadanie, a w dalszej kolejności porównać rozwiązania.
Ilustracja pierwsza przedstawia przykład pierwszy o treści: Oblicz pole powierzchni ostrosłupa prawidłowego czworokątnego o wysokości 5 centymetrów, jeżeli ostrosłup do niego podobny ma objętość siedemset dwadzieścia c m indeks górny, trzy, koniec indeksu górnego i pole podstawy sto czterdzieści cztery c m indeks górny, dwa, koniec indeksu górnego. Oznaczymy: a- krawędź podstawy ostrosłupa pierwszego, h- wysokość ściany bocznej ostrosłupa pierwszego, a prim - krawędź podstawy ostrosłupa drugiego, H prim- wysokość ostrosłupa drugiego. Na rysunku narysowano oba ostrosłupy o kwadratowej podstawie. Krawędź podstawy pierwszego z nich jest podpisana literą alfa. Wysokość, której spodek leży na przecięciu przekątnych podstawy ma długość 5 centymetrów. W jednej ze ścian bocznych zaznaczono jej wysokość i podpisano ją literą h. Drugi ostrosłup ma wysokość, której spodek również leży na przecięciu przekątnych podstawy, wysokość podpisano H prim, natomiast krawędź podstawy podpisano a prim.
Ilustracja pierwsza przedstawia przykład pierwszy o treści: Oblicz pole powierzchni ostrosłupa prawidłowego czworokątnego o wysokości 5 centymetrów, jeżeli ostrosłup do niego podobny ma objętość siedemset dwadzieścia c m indeks górny, trzy, koniec indeksu górnego i pole podstawy sto czterdzieści cztery c m indeks górny, dwa, koniec indeksu górnego. Oznaczymy: a- krawędź podstawy ostrosłupa pierwszego, h- wysokość ściany bocznej ostrosłupa pierwszego, a prim - krawędź podstawy ostrosłupa drugiego, H prim- wysokość ostrosłupa drugiego. Na rysunku narysowano oba ostrosłupy o kwadratowej podstawie. Krawędź podstawy pierwszego z nich jest podpisana literą alfa. Wysokość, której spodek leży na przecięciu przekątnych podstawy ma długość 5 centymetrów. W jednej ze ścian bocznych zaznaczono jej wysokość i podpisano ją literą h. Drugi ostrosłup ma wysokość, której spodek również leży na przecięciu przekątnych podstawy, wysokość podpisano H prim, natomiast krawędź podstawy podpisano a prim.Ilustracja druga przedstawia kontynuację przykładu pierwszego. Mamy dane pole powierzchni drugiego ostrosłupa, zatem obliczmy krawędź jego podstawy: nawias, a prim, zamknięcie nawiasu, indeks górny, dwa, koniec indeksu górnego, równa się, sto czterdzieści cztery, zatem a prim, równa się, dwanaście. Następnie wstawmy dane do wzoru na objętość ostrosłupa i obliczmy wysokość ostrosłupa drugiego: siedemset dwadzieścia, równa się, początek ułamka, jeden, mianownik, trzy, koniec ułamka, razy, sto czterdzieści cztery, razy, H prim, zatem H prim, równa się, piętnaście. Kolejno porównajmy ze sobą wysokości ostrosłupów. Możemy policzyć skalę podobieństwa mniejszej bryły od większej, otrzymujemy: k, równa się, początek ułamka, pięć, mianownik, piętnaście, koniec ułamka, równa się, początek ułamka, jeden, mianownik, trzy, koniec ułamka.
Ilustracja druga przedstawia kontynuację przykładu pierwszego. Mamy dane pole powierzchni drugiego ostrosłupa, zatem obliczmy krawędź jego podstawy: nawias, a prim, zamknięcie nawiasu, indeks górny, dwa, koniec indeksu górnego, równa się, sto czterdzieści cztery, zatem a prim, równa się, dwanaście. Następnie wstawmy dane do wzoru na objętość ostrosłupa i obliczmy wysokość ostrosłupa drugiego: siedemset dwadzieścia, równa się, początek ułamka, jeden, mianownik, trzy, koniec ułamka, razy, sto czterdzieści cztery, razy, H prim, zatem H prim, równa się, piętnaście. Kolejno porównajmy ze sobą wysokości ostrosłupów. Możemy policzyć skalę podobieństwa mniejszej bryły od większej, otrzymujemy: k, równa się, początek ułamka, pięć, mianownik, piętnaście, koniec ułamka, równa się, początek ułamka, jeden, mianownik, trzy, koniec ułamka.Ilustracja trzecie zawiera kontynuację przykładu pierwszego. Obliczymy pole powierzchni całkowitej naszego pierwszego ostrosłupa, czyli tego o krawędzi podstawy podpisanej literą a, wysokości ściany bocznej podpisanej literą h oraz wysokości ostrosłupa równej 5 centymetrów. Najpierw obliczmy krawędź podstawy a ostrosłupa pierwszego wykorzystując skalę podobieństwa brył: a, równa się, dwanaście, razy, początek ułamka, jeden, mianownik, trzy, koniec ułamka, równa się, cztery cm. Następnie obliczmy pole podstawy ostrosłupa pierwszego: P indeks dolny, p, koniec indeksu dolnego, równa się, cztery indeks górny, dwa, koniec indeksu górnego, równa się, szesnaście cm indeks górny, dwa, koniec indeksu górnego. Kolejno obliczmy wysokość ściany bocznej h ostrosłupa pierwszego, wykorzystując trójkąt prostokątny, jaki tworzą wysokość ostrosłupa, wysokość ściany bocznej i połowa boku podstawy: pięć indeks górny, dwa, koniec indeksu górnego, plus, dwa indeks górny, dwa, koniec indeksu górnego, równa się, h indeks górny, dwa, koniec indeksu górnego, zatem h, równa się, pierwiastek kwadratowy z dwadzieścia dziewięć koniec pierwiastka. Teraz obliczmy pole powierzchni bocznej - w ostrosłupie pierwszym mamy cztery ściany boczne: P indeks dolny, b, koniec indeksu dolnego, równa się, cztery, razy, początek ułamka, jeden, mianownik, dwa, koniec ułamka, razy, cztery, razy, pierwiastek kwadratowy z dwadzieścia dziewięć koniec pierwiastka, równa się, osiem pierwiastek kwadratowy z dwadzieścia dziewięć koniec pierwiastka cm indeks górny, dwa, koniec indeksu górnego. Ostatecznie pole całkowite wynosi: P indeks dolny, C, koniec indeksu dolnego, równa się, szesnaście, plus, osiem pierwiastek kwadratowy z dwadzieścia dziewięć koniec pierwiastka cm indeks górny, dwa, koniec indeksu górnego.
Ilustracja trzecie zawiera kontynuację przykładu pierwszego. Obliczymy pole powierzchni całkowitej naszego pierwszego ostrosłupa, czyli tego o krawędzi podstawy podpisanej literą a, wysokości ściany bocznej podpisanej literą h oraz wysokości ostrosłupa równej 5 centymetrów. Najpierw obliczmy krawędź podstawy a ostrosłupa pierwszego wykorzystując skalę podobieństwa brył: a, równa się, dwanaście, razy, początek ułamka, jeden, mianownik, trzy, koniec ułamka, równa się, cztery cm. Następnie obliczmy pole podstawy ostrosłupa pierwszego: P indeks dolny, p, koniec indeksu dolnego, równa się, cztery indeks górny, dwa, koniec indeksu górnego, równa się, szesnaście cm indeks górny, dwa, koniec indeksu górnego. Kolejno obliczmy wysokość ściany bocznej h ostrosłupa pierwszego, wykorzystując trójkąt prostokątny, jaki tworzą wysokość ostrosłupa, wysokość ściany bocznej i połowa boku podstawy: pięć indeks górny, dwa, koniec indeksu górnego, plus, dwa indeks górny, dwa, koniec indeksu górnego, równa się, h indeks górny, dwa, koniec indeksu górnego, zatem h, równa się, pierwiastek kwadratowy z dwadzieścia dziewięć koniec pierwiastka. Teraz obliczmy pole powierzchni bocznej - w ostrosłupie pierwszym mamy cztery ściany boczne: P indeks dolny, b, koniec indeksu dolnego, równa się, cztery, razy, początek ułamka, jeden, mianownik, dwa, koniec ułamka, razy, cztery, razy, pierwiastek kwadratowy z dwadzieścia dziewięć koniec pierwiastka, równa się, osiem pierwiastek kwadratowy z dwadzieścia dziewięć koniec pierwiastka cm indeks górny, dwa, koniec indeksu górnego. Ostatecznie pole całkowite wynosi: P indeks dolny, C, koniec indeksu dolnego, równa się, szesnaście, plus, osiem pierwiastek kwadratowy z dwadzieścia dziewięć koniec pierwiastka cm indeks górny, dwa, koniec indeksu górnego.Ilustracja czwarta przedstawia przykład drugi o treści: Stożek, którego pole powierzchni wynosi P, przedstawiony na rysunku przecięto w połowie jego wysokości płaszczyzną równoległą do podstawy. Oblicz pole powierzchni bocznej nowo powstałych brył. Rysunek znajdujący się poniżej treści przedstawia stożek, jego promień podstawy oznaczono literą r. Promień okregu, który powstał w wyniku przecięcia płaszczyzną oznaczono r indeks dolny, jeden, koniec indeksu dolnego. Wierzchołek stożka oznaczono literą S. Spodek wysokości opuszczonej z tego wierzchołka na postawę stożka oznaczono literą O, z kolei spodek wysokości znajdujący się na płaszczyźnie przecinającej stożek podpisano O prim.
Ilustracja czwarta przedstawia przykład drugi o treści: Stożek, którego pole powierzchni wynosi P, przedstawiony na rysunku przecięto w połowie jego wysokości płaszczyzną równoległą do podstawy. Oblicz pole powierzchni bocznej nowo powstałych brył. Rysunek znajdujący się poniżej treści przedstawia stożek, jego promień podstawy oznaczono literą r. Promień okregu, który powstał w wyniku przecięcia płaszczyzną oznaczono r indeks dolny, jeden, koniec indeksu dolnego. Wierzchołek stożka oznaczono literą S. Spodek wysokości opuszczonej z tego wierzchołka na postawę stożka oznaczono literą O, z kolei spodek wysokości znajdujący się na płaszczyźnie przecinającej stożek podpisano O prim.Ilustracja piąta zawiera kontynuację przykładu drugiego. Płaszczyzna podzieliła stożek na dwie bryły – mniejszy stożek i stożek ścięty. Na ilustracji znajduje się trójkąt A B S. Z wierzchołka S na podstawę AB opuszczono wysokość, spodek wysokości podpisano literą O. Odcinek OA podpisano literą r. Równolegle do podstawy AB narysowano w połowie wysokości odcinek A prim B prim. Spodek wysokości znajdujący się na tym odcinku podpisano O prim, odcinek A prim O prim podpisano r indeks dolny, jeden, koniec indeksu dolnego. Odcinek AS podpisano l. Odcinek B prim podpisano l indeks dolny, jeden, koniec indeksu dolnego. Wysokość OS podpisano literą h. Odcinek O primS podpisano h indeks dolny, jeden, koniec indeksu dolnego. Odcinki A B i A prim B prim są równoległe, zatem wszystkie kąty w obu trójkątach są równe. Trójkąt A primS B prim jest podobny do trójkąta ABS na mocy cechy przystawania trójkątów KKK.
Ilustracja piąta zawiera kontynuację przykładu drugiego. Płaszczyzna podzieliła stożek na dwie bryły – mniejszy stożek i stożek ścięty. Na ilustracji znajduje się trójkąt A B S. Z wierzchołka S na podstawę AB opuszczono wysokość, spodek wysokości podpisano literą O. Odcinek OA podpisano literą r. Równolegle do podstawy AB narysowano w połowie wysokości odcinek A prim B prim. Spodek wysokości znajdujący się na tym odcinku podpisano O prim, odcinek A prim O prim podpisano r indeks dolny, jeden, koniec indeksu dolnego. Odcinek AS podpisano l. Odcinek B prim podpisano l indeks dolny, jeden, koniec indeksu dolnego. Wysokość OS podpisano literą h. Odcinek O primS podpisano h indeks dolny, jeden, koniec indeksu dolnego. Odcinki A B i A prim B prim są równoległe, zatem wszystkie kąty w obu trójkątach są równe. Trójkąt A primS B prim jest podobny do trójkąta ABS na mocy cechy przystawania trójkątów KKK.Ilustracja szósta przedstawia kontynuację przykładu drugiego. Wysokość stożka została przecięta w połowie więc długość odcinka, S O prim, koniec długości odcinka, równa się, początek ułamka, jeden, mianownik, dwa, koniec ułamka, długość odcinka, S O, koniec długości odcinka. Zatem r indeks dolny, jeden, koniec indeksu dolnego, równa się, początek ułamka, jeden, mianownik, dwa, koniec ułamka, r oraz l indeks dolny, jeden, koniec indeksu dolnego, równa się, początek ułamka, jeden, mianownik, dwa, koniec ułamka, l. Stożki ABS i A prim B primS są więc podobne w skali k, równa się, początek ułamka, jeden, mianownik, dwa, koniec ułamka. Pole powierzchni stożka ABS: P, równa się, P c, plus, P b, równa się, PI r indeks górny, dwa, koniec indeksu górnego, plus, PI r l. Stosunek pól brył podobnych wynosi k indeks górny, dwa, koniec indeksu górnego, równa się, początek ułamka, jeden, mianownik, cztery, koniec ułamka, ponieważ nawias, początek ułamka, jeden, mianownik, dwa, koniec ułamka, zamknięcie nawiasu, indeks górny, dwa, koniec indeksu górnego, równa się, początek ułamka, jeden, mianownik, cztery, koniec ułamka. Zatem pole powierzchni bocznej mniejszego stożka wynosi początek ułamka, jeden, mianownik, cztery, koniec ułamka, nawias, P, minus, P c, zamknięcie nawiasu, równa się, początek ułamka, jeden, mianownik, cztery, koniec ułamka, nawias, P, minus, PI r indeks górny, dwa, koniec indeksu górnego, zamknięcie nawiasu. Pole stożka ściętego: P, minus, PI r indeks górny, dwa, koniec indeksu górnego, minus, początek ułamka, jeden, mianownik, cztery, koniec ułamka, nawias, P, minus, PI r indeks górny, dwa, koniec indeksu górnego, zamknięcie nawiasu, równa się, początek ułamka, trzy, mianownik, cztery, koniec ułamka, nawias, P, minus, PI r indeks górny, dwa, koniec indeksu górnego, zamknięcie nawiasu, równa się, początek ułamka, trzy, mianownik, cztery, koniec ułamka, nawias, P, minus, P c, zamknięcie nawiasu.
Ilustracja szósta przedstawia kontynuację przykładu drugiego. Wysokość stożka została przecięta w połowie więc długość odcinka, S O prim, koniec długości odcinka, równa się, początek ułamka, jeden, mianownik, dwa, koniec ułamka, długość odcinka, S O, koniec długości odcinka. Zatem r indeks dolny, jeden, koniec indeksu dolnego, równa się, początek ułamka, jeden, mianownik, dwa, koniec ułamka, r oraz l indeks dolny, jeden, koniec indeksu dolnego, równa się, początek ułamka, jeden, mianownik, dwa, koniec ułamka, l. Stożki ABS i A prim B primS są więc podobne w skali k, równa się, początek ułamka, jeden, mianownik, dwa, koniec ułamka. Pole powierzchni stożka ABS: P, równa się, P c, plus, P b, równa się, PI r indeks górny, dwa, koniec indeksu górnego, plus, PI r l. Stosunek pól brył podobnych wynosi k indeks górny, dwa, koniec indeksu górnego, równa się, początek ułamka, jeden, mianownik, cztery, koniec ułamka, ponieważ nawias, początek ułamka, jeden, mianownik, dwa, koniec ułamka, zamknięcie nawiasu, indeks górny, dwa, koniec indeksu górnego, równa się, początek ułamka, jeden, mianownik, cztery, koniec ułamka. Zatem pole powierzchni bocznej mniejszego stożka wynosi początek ułamka, jeden, mianownik, cztery, koniec ułamka, nawias, P, minus, P c, zamknięcie nawiasu, równa się, początek ułamka, jeden, mianownik, cztery, koniec ułamka, nawias, P, minus, PI r indeks górny, dwa, koniec indeksu górnego, zamknięcie nawiasu. Pole stożka ściętego: P, minus, PI r indeks górny, dwa, koniec indeksu górnego, minus, początek ułamka, jeden, mianownik, cztery, koniec ułamka, nawias, P, minus, PI r indeks górny, dwa, koniec indeksu górnego, zamknięcie nawiasu, równa się, początek ułamka, trzy, mianownik, cztery, koniec ułamka, nawias, P, minus, PI r indeks górny, dwa, koniec indeksu górnego, zamknięcie nawiasu, równa się, początek ułamka, trzy, mianownik, cztery, koniec ułamka, nawias, P, minus, P c, zamknięcie nawiasu.Polecenie 2
Objętość jednej z kul wynosi . Pole drugiej . Oblicz skalę podobieństwa brył i pole pierwszej z nich.
Podstawiamy do wzoru nasze dane.
Niech – promień pierwszej kuli, – promień drugiej kuli.
oraz
.
Zatem skala podobieństwa pierwszej kuli do drugiej wynosi: .
Niech – pole pierwszej kuli. Wówczas mamy równanie: .
Stąd pole powierzchni pierwszej kuli wynosi .