Jak tworzy się nazwy amin? Aby poznać odpowiedź na to pytanie, zapoznaj się z poniższymi informacjami.
Rph0Z487P0jnE
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.
Przykłady nazw różnych rodzajów amin
Źródło: McMurry J., Chemia organiczna, Warszawa 2005, wyd. 3. ISBN 83-01-14406-8, domena publiczna.
Polecenie 2
Aby określić nazwę aminy, co należy wziąć pod uwagę? Na przykładzie dwóch nazw amin przedstawionych poniżej przeanalizuj, jak one powstały.
RWhRN7kXxv5im
Ilustracja interaktywna przedstawia nazwę N‑etylopentano‑2-aminy z wyjaśnieniem, od czego biorą się kolejne elementy nazwy. Litera N oznaczona jest kolorem jasnoniebieskim i podpisana strzałką amina drugorzędowa. Etylo zaznaczono na zielono i opisano Do atomu azotu przyłączony jest jeden podstawnik. Pentano zaznaczono na ciemnoniebiesko i opisano Główny łańcuch węglowy zawiera pięć atomów węgla. 2‑amina zaznaczono na czerwono i opisano Przy drugim atomie węgla znajduje się grupa aminowa. Opisano: 1. Na początku należy dokonać interpretacji przedstawionej nazwy, którą rozkłada się na czynniki pierwsze., 2. Interpretacje należy rozpocząć od znalezienia głównego szkieletu węglowego. W tym przypadku główny łańcuch węglowy zawiera pięć atomów węgla.
Ilustracja przedstawia łańcuch w kształcie zygzaka: C indeks górny, 1, koniec indeksu górnego, C indeks górny, 2, koniec indeksu górnego, C indeks górny, 3, koniec indeksu górnego, C indeks górny, 4, koniec indeksu górnego, C indeks górny, 5, koniec indeksu górnego. 3. 2 w nazwie łańcucha głównego wskazuje pozycje grupy aminowej w tym łańcuchu.
Ilustracja przedstawia łańcuch w kształcie zygzaka: C indeks górny, 1, koniec indeksu górnego, C indeks górny, 2, koniec indeksu górnego, C indeks górny, 3, koniec indeksu górnego, C indeks górny, 4, koniec indeksu górnego, C indeks górny, 5, koniec indeksu górnego, do drugiego atomu węgla przyłączona jest grupa N H indeks dolny, 2, koniec indeksu dolnego. 4. Jednokrotne użycie symbolu N wskazuje na obecność jednego podstawnika, czyli jest to amina drugorzędowa., 5. W tym związku obecny jest tylko 1 podstawnik - grupa etylowa (CIndeks dolny 2HIndeks dolny 5).
Ilustracja przedstawia łańcuch w kształcie zygzaka: C indeks górny, 1, koniec indeksu górnego, C indeks górny, 2, koniec indeksu górnego, C indeks górny, 3, koniec indeksu górnego, C indeks górny, 4, koniec indeksu górnego, C indeks górny, 5, koniec indeksu górnego, do drugiego atomu węgla przyłączony jest atom azotu połączony z atomem wodoru i grupą etylową C indeks dolny, 2, koniec indeksu dolnego, H indeks dolny, 5, koniec indeksu dolnego. 6. Na zakończenie pozostałe węgle uzupełnia się odpowiednią ilością wodorów, co prowadzi do otrzymania poprawnego wzoru strukturalnego związku o podanej nazwie:
Ilustracja przedstawia łańcuch w kształcie zygzaka: C H indeks dolny, 3, koniec indeksu dolnego, C H C H indeks dolny, 2, koniec indeksu dolnego, C H indeks dolny, 2, koniec indeksu dolnego, C H indeks dolny, 3, koniec indeksu dolnego, do grupy CH przyłączony jest atom azotu połączony z atomem wodoru i grupą etylową C indeks dolny, 2, koniec indeksu dolnego, H indeks dolny, 5, koniec indeksu dolnego.
Ilustracja interaktywna przedstawia nazwę N‑etylopentano‑2-aminy z wyjaśnieniem, od czego biorą się kolejne elementy nazwy. Litera N oznaczona jest kolorem jasnoniebieskim i podpisana strzałką amina drugorzędowa. Etylo zaznaczono na zielono i opisano Do atomu azotu przyłączony jest jeden podstawnik. Pentano zaznaczono na ciemnoniebiesko i opisano Główny łańcuch węglowy zawiera pięć atomów węgla. 2‑amina zaznaczono na czerwono i opisano Przy drugim atomie węgla znajduje się grupa aminowa. Opisano: 1. Na początku należy dokonać interpretacji przedstawionej nazwy, którą rozkłada się na czynniki pierwsze., 2. Interpretacje należy rozpocząć od znalezienia głównego szkieletu węglowego. W tym przypadku główny łańcuch węglowy zawiera pięć atomów węgla.
Ilustracja przedstawia łańcuch w kształcie zygzaka: C indeks górny, 1, koniec indeksu górnego, C indeks górny, 2, koniec indeksu górnego, C indeks górny, 3, koniec indeksu górnego, C indeks górny, 4, koniec indeksu górnego, C indeks górny, 5, koniec indeksu górnego. 3. 2 w nazwie łańcucha głównego wskazuje pozycje grupy aminowej w tym łańcuchu.
Ilustracja przedstawia łańcuch w kształcie zygzaka: C indeks górny, 1, koniec indeksu górnego, C indeks górny, 2, koniec indeksu górnego, C indeks górny, 3, koniec indeksu górnego, C indeks górny, 4, koniec indeksu górnego, C indeks górny, 5, koniec indeksu górnego, do drugiego atomu węgla przyłączona jest grupa N H indeks dolny, 2, koniec indeksu dolnego. 4. Jednokrotne użycie symbolu N wskazuje na obecność jednego podstawnika, czyli jest to amina drugorzędowa., 5. W tym związku obecny jest tylko 1 podstawnik - grupa etylowa (CIndeks dolny 2HIndeks dolny 5).
Ilustracja przedstawia łańcuch w kształcie zygzaka: C indeks górny, 1, koniec indeksu górnego, C indeks górny, 2, koniec indeksu górnego, C indeks górny, 3, koniec indeksu górnego, C indeks górny, 4, koniec indeksu górnego, C indeks górny, 5, koniec indeksu górnego, do drugiego atomu węgla przyłączony jest atom azotu połączony z atomem wodoru i grupą etylową C indeks dolny, 2, koniec indeksu dolnego, H indeks dolny, 5, koniec indeksu dolnego. 6. Na zakończenie pozostałe węgle uzupełnia się odpowiednią ilością wodorów, co prowadzi do otrzymania poprawnego wzoru strukturalnego związku o podanej nazwie:
Ilustracja przedstawia łańcuch w kształcie zygzaka: C H indeks dolny, 3, koniec indeksu dolnego, C H C H indeks dolny, 2, koniec indeksu dolnego, C H indeks dolny, 2, koniec indeksu dolnego, C H indeks dolny, 3, koniec indeksu dolnego, do grupy CH przyłączony jest atom azotu połączony z atomem wodoru i grupą etylową C indeks dolny, 2, koniec indeksu dolnego, H indeks dolny, 5, koniec indeksu dolnego.
Przykład nazewnictwa aminy – grafika interaktywna
Źródło: GroMar Sp. z o.o. na podstawie: Krzeczkowska M., Loch J., Mizera A., Repetytorium chemia : Liceum - poziom podstawowy i rozszerzony, Warszawa - Bielsko-Biała 2010., licencja: CC BY-SA 3.0.
R1LPK9dz168YE
Ilustracja interaktywna przedstawia nazwę N,N‑dimetyloheksano‑3-aminy z wyjaśnieniem, od czego biorą się kolejne elementy nazwy. Litery N oznaczone są kolorem jasnoniebieskim i podpisana strzałką amina trzeciorzędowa. Dimetylo zaznaczono na zielono i opisano Do atomu azotu przyłączone są dwie grupy metylowe. Heksano zaznaczono na ciemnoniebiesko i opisano Główny łańcuch węglowy zawiera sześć atomów węgla. 2‑amina zaznaczono na czerwono i opisano Przy trzecim atomie węgla znajduje się grupa aminowa. Opisano: 1. Na początku należy dokonać interpretacji przedstawionej nazwy, którą rozkłada się na czynniki pierwsze., 2. Interpretacje należy rozpocząć od znalezienia głównego szkieletu węglowego. W tym przypadku główny łańcuch węglowy zawiera sześć atomów węgla.
Ilustracja przedstawia łańcuch w kształcie zygzaka: C indeks górny, 1, koniec indeksu górnego, C indeks górny, 2, koniec indeksu górnego, C indeks górny, 3, koniec indeksu górnego, C indeks górny, 4, koniec indeksu górnego, C indeks górny, 5, koniec indeksu górnego, C indeks górny, 6, koniec indeksu górnego. 3. 3 w nazwie łańcucha głównego wskazuje pozycje grupy aminowej w tym łańcuchu.
Ilustracja przedstawia łańcuch w kształcie zygzaka: C indeks górny, 1, koniec indeksu górnego, C indeks górny, 2, koniec indeksu górnego, C indeks górny, 3, koniec indeksu górnego, C indeks górny, 4, koniec indeksu górnego, C indeks górny, 5, koniec indeksu górnego, C indeks górny, 6, koniec indeksu górnego. Do trzeciego atomu węgla przyłączona jest grupa N H indeks dolny, 2, koniec indeksu dolnego. 4. Dwukrotne użycie symbolu N,N wskazuje na obecność dwóch grup alkilowych, czyli jest to amina trzeciorzędowa., 5. Przedrostek di wskazuje na obecność dwóch podstawników, w tym przypadku dwóch grup metylowych (CHIndeks dolny 3).
Ilustracja przedstawia łańcuch w kształcie zygzaka: C indeks górny, 1, koniec indeksu górnego, C indeks górny, 2, koniec indeksu górnego, C indeks górny, 3, koniec indeksu górnego, C indeks górny, 4, koniec indeksu górnego, C indeks górny, 5, koniec indeksu górnego, C indeks górny, 6, koniec indeksu górnego. Do trzeciego atomu węgla przyłączony jest atom azotu z dwiema grupami C H indeks dolny, 3, koniec indeksu dolnego. 6. Na zakończenie pozostałe węgle uzupełnia się odpowiednią ilością wodorów, co prowadzi do otrzymania poprawnego wzoru strukturalnego związku o podanej nazwie:
Ilustracja przedstawia łańcuch w kształcie zygzaka: C H indeks dolny, 3, koniec indeksu dolnego, C H indeks dolny, 2, koniec indeksu dolnego, C H C H indeks dolny, 2, koniec indeksu dolnego, C H indeks dolny, 2, koniec indeksu dolnego, C H indeks dolny, 3, koniec indeksu dolnego. Do grupy CH przyłączony jest atom azotu z dwiema grupami C H indeks dolny, 3, koniec indeksu dolnego.
Ilustracja interaktywna przedstawia nazwę N,N‑dimetyloheksano‑3-aminy z wyjaśnieniem, od czego biorą się kolejne elementy nazwy. Litery N oznaczone są kolorem jasnoniebieskim i podpisana strzałką amina trzeciorzędowa. Dimetylo zaznaczono na zielono i opisano Do atomu azotu przyłączone są dwie grupy metylowe. Heksano zaznaczono na ciemnoniebiesko i opisano Główny łańcuch węglowy zawiera sześć atomów węgla. 2‑amina zaznaczono na czerwono i opisano Przy trzecim atomie węgla znajduje się grupa aminowa. Opisano: 1. Na początku należy dokonać interpretacji przedstawionej nazwy, którą rozkłada się na czynniki pierwsze., 2. Interpretacje należy rozpocząć od znalezienia głównego szkieletu węglowego. W tym przypadku główny łańcuch węglowy zawiera sześć atomów węgla.
Ilustracja przedstawia łańcuch w kształcie zygzaka: C indeks górny, 1, koniec indeksu górnego, C indeks górny, 2, koniec indeksu górnego, C indeks górny, 3, koniec indeksu górnego, C indeks górny, 4, koniec indeksu górnego, C indeks górny, 5, koniec indeksu górnego, C indeks górny, 6, koniec indeksu górnego. 3. 3 w nazwie łańcucha głównego wskazuje pozycje grupy aminowej w tym łańcuchu.
Ilustracja przedstawia łańcuch w kształcie zygzaka: C indeks górny, 1, koniec indeksu górnego, C indeks górny, 2, koniec indeksu górnego, C indeks górny, 3, koniec indeksu górnego, C indeks górny, 4, koniec indeksu górnego, C indeks górny, 5, koniec indeksu górnego, C indeks górny, 6, koniec indeksu górnego. Do trzeciego atomu węgla przyłączona jest grupa N H indeks dolny, 2, koniec indeksu dolnego. 4. Dwukrotne użycie symbolu N,N wskazuje na obecność dwóch grup alkilowych, czyli jest to amina trzeciorzędowa., 5. Przedrostek di wskazuje na obecność dwóch podstawników, w tym przypadku dwóch grup metylowych (CHIndeks dolny 3).
Ilustracja przedstawia łańcuch w kształcie zygzaka: C indeks górny, 1, koniec indeksu górnego, C indeks górny, 2, koniec indeksu górnego, C indeks górny, 3, koniec indeksu górnego, C indeks górny, 4, koniec indeksu górnego, C indeks górny, 5, koniec indeksu górnego, C indeks górny, 6, koniec indeksu górnego. Do trzeciego atomu węgla przyłączony jest atom azotu z dwiema grupami C H indeks dolny, 3, koniec indeksu dolnego. 6. Na zakończenie pozostałe węgle uzupełnia się odpowiednią ilością wodorów, co prowadzi do otrzymania poprawnego wzoru strukturalnego związku o podanej nazwie:
Ilustracja przedstawia łańcuch w kształcie zygzaka: C H indeks dolny, 3, koniec indeksu dolnego, C H indeks dolny, 2, koniec indeksu dolnego, C H C H indeks dolny, 2, koniec indeksu dolnego, C H indeks dolny, 2, koniec indeksu dolnego, C H indeks dolny, 3, koniec indeksu dolnego. Do grupy CH przyłączony jest atom azotu z dwiema grupami C H indeks dolny, 3, koniec indeksu dolnego.
Przykład nazewnictwa aminy – grafika interaktywna
Źródło: GroMar Sp. z o.o. na podstawie: Krzeczkowska M., Loch J., Mizera A., Repetytorium chemia : Liceum - poziom podstawowy i rozszerzony, Warszawa - Bielsko-Biała 2010., licencja: CC BY-SA 3.0.
1
RDBgL8dnBBcmZ1
Ćwiczenie 1
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.
Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
R14ROKzlIFF88
Ćwiczenie 1
Połącz w pary nazwy systematyczne amin z ich rzędowością. anilina Możliwe odpowiedzi: 1. pierwszorzędowa, 2. drugorzędowa, 3. trzeciorzędowa N-etyloetanoamina Możliwe odpowiedzi: 1. pierwszorzędowa, 2. drugorzędowa, 3. trzeciorzędowa N,N-difenyloanilina Możliwe odpowiedzi: 1. pierwszorzędowa, 2. drugorzędowa, 3. trzeciorzędowa
Połącz w pary nazwy systematyczne amin z ich rzędowością. anilina Możliwe odpowiedzi: 1. pierwszorzędowa, 2. drugorzędowa, 3. trzeciorzędowa N-etyloetanoamina Możliwe odpowiedzi: 1. pierwszorzędowa, 2. drugorzędowa, 3. trzeciorzędowa N,N-difenyloanilina Możliwe odpowiedzi: 1. pierwszorzędowa, 2. drugorzędowa, 3. trzeciorzędowa
Ćwiczenie 2
Nazwij podany poniżej związek.
R12JawLcIxmpn
Ilustracja przedstawia wzór półstrukturalny dimetyloetyloaminy. Do atomu azotu przyłączone są dwie grupy metylowe i jedna grupa etylowa .
Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
Podaj nazwę związku o wzorze grupowym .
RvYOyMp4BhVXC
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.