Grafika interaktywna
Polecenie 1
Jakie zastosowania mają gazy szlachetne? Zapoznaj się z grafiką interaktywną, a następnie wykonaj ćwiczenia poniżej.
Jakie zastosowania mają gazy szlachetne? Zapoznaj się z opisem grafiki interaktywnej, a następnie wykonaj ćwiczenia poniżej.
Ilustracja przedstawiająca 5 zdjęć. Na każdym z nich po kolei umieszczony jest symbol helowca w barwie odpowiadającej kolorowi emitowanego przez nie światła na czarnym tle. Na pierwszym He w kolorze żółtym, na drugim Ne w kolorze pomarańczowym, na trzecim Ar w kolorze różowym, na czwartym Kr w kolorze białawym kolorze, na piątym Xe w kolorze jasnoniebieskim. Nad zdjęciami znajduje się napis "Helowce". 1. Helowce Gazy szlachetne to najbardziej stabilne pierwiastki, dlatego ich reaktywność jest niewielka. Mają bardzo niską temperaturę topnienia, a w temperaturze pokojowej są gazami.
Co łączy światło fluorescencyjne, neony, okna z podwójnymi szybami, lampy sodowe i balony helowe?
Ilustracja przedstawiająca 5 zdjęć. Na każdym z nich po kolei umieszczony jest symbol helowca w barwie odpowiadającej kolorowi emitowanego przez nie światła na czarnym tle. Na pierwszym He w kolorze żółtym, na drugim Ne w kolorze pomarańczowym, na trzecim Ar w kolorze różowym, na czwartym Kr w kolorze białawym kolorze, na piątym Xe w kolorze jasnoniebieskim. Nad zdjęciami znajduje się napis "Helowce". 1. Helowce Gazy szlachetne to najbardziej stabilne pierwiastki, dlatego ich reaktywność jest niewielka. Mają bardzo niską temperaturę topnienia, a w temperaturze pokojowej są gazami. Co łączy światło fluorescencyjne, neony, okna z podwójnymi szybami, lampy sodowe i balony helowe?
Co łączy światło fluorescencyjne, neony, okna z podwójnymi szybami, lampy sodowe i balony helowe?
Zdjęcie przedstawiające różnokolorowe balony wypełnione helem na tle błękitnego nieba pokrytego białymi chmurami. 1. Hel Balony i statki powietrzne unoszą się w górę dzięki obecności helu, który jest znacznie mniej gęsty niż powietrze.
Ponadto jest on stosowany: do chłodzenia (forma ciekła), ponieważ charakteryzuje się bardzo niską temperaturę wrzenia – np. chłodzenia nadprzewodników; jako składnik mieszanki do oddychania w głębokim nurkowaniu, z powodu jego niskiej rozpuszczalności w osoczu krwi; wdychany do płuc – wówczas prowadzi do zmiany wysokości głosu, co jest spowodowane zmianą gęstości ośrodka rozchodzenia się drgań strun głosowych w krtani (prędkość dźwięku w helu jest ok. trzy razy większa niż w powietrzu).{audio}{caption#Nagranie audio prezentuje fragment tekstu o helu, przeczytanego przez osobę bez wciągnięcia gazu do płuc (czas: od 1 s) i po jego wciągnięciu (czas: od 24 s).}
Zdjęcie przedstawiające różnokolorowe balony wypełnione helem na tle błękitnego nieba pokrytego białymi chmurami. 1. Hel Balony i statki powietrzne unoszą się w górę dzięki obecności helu, który jest znacznie mniej gęsty niż powietrze. Ponadto jest on stosowany:
Ponadto jest on stosowany:
Zdjęcie przedstawia oświetlone różnokolorowymi neonami miasto z kasynami. 1. Neon Neon jest stosowany w znakach reklamowych dlatego, że podczas przepływu przez niego prądu elektrycznego zaczyna świecić. Stosowany głównie do produkcji lamp o barwie jasnej oraz czerwonej, w związku z czym stanowi komponent lamp przeciwmgielnych.
Jednym z ciekawszych jego zastosowań, ze względu na możliwość uzyskania niskich temperatur, jest użycie go w kriogenice (dziedzina nauki badająca i wykorzystująca właściwości ciał w ekstremalnie niskich temperaturach).
Zdjęcie przedstawia oświetlone różnokolorowymi neonami miasto z kasynami. 1. Neon Neon jest stosowany w znakach reklamowych dlatego, że podczas przepływu przez niego prądu elektrycznego zaczyna świecić. Stosowany głównie do produkcji lamp o barwie jasnej oraz czerwonej, w związku z czym stanowi komponent lamp przeciwmgielnych. Jednym z ciekawszych jego zastosowań, ze względu na możliwość uzyskania niskich temperatur, jest użycie go w kriogenice (dziedzina nauki badająca i wykorzystująca właściwości ciał w ekstremalnie niskich temperaturach).
Jednym z ciekawszych jego zastosowań, ze względu na możliwość uzyskania niskich temperatur, jest użycie go w kriogenice (dziedzina nauki badająca i wykorzystująca właściwości ciał w ekstremalnie niskich temperaturach).
Grafika przedstawia zapaloną żarówkę w postaci ludzika - z metalowymi rękami i nogami. Żarówka jest połączona z przewodem zakończonym wtyczką. Ludzik wkłada wtyczkę do gniazdka zamontowanego w ścianie. 1. Argon Argon jest stosowany w żarówkach przez wzgląd na brak reaktywności. Gdyby zamiast niego wypełnieniem był tlen, filament zareagowałby i wypalił się bardzo szybko. Argon jest także lepszym izolatorem niż powietrze, i dzięki niższej od powietrza przewodności cieplnej wykorzystywany jest do wypełniania szyb zespolonych w nowoczesnych oknach (podobnie jak krypton).
Ponadto stosowany jest:jako gaz ochronny podczas produkcji wysokiej czystości minerałów, takich jak krzem czy german; jako wypełnienie dysków twardych komputerów w celu zmniejszenia zużycia talerzy i głowic czytających; jako ośrodek czynny w laserze argonowym.
Grafika przedstawia zapaloną żarówkę w postaci ludzika - z metalowymi rękami i nogami. Żarówka jest połączona z przewodem zakończonym wtyczką. Ludzik wkłada wtyczkę do gniazdka zamontowanego w ścianie. 1. Argon Argon jest stosowany w żarówkach przez wzgląd na brak reaktywności. Gdyby zamiast niego wypełnieniem był tlen, filament zareagowałby i wypalił się bardzo szybko. Argon jest także lepszym izolatorem niż powietrze, i dzięki niższej od powietrza przewodności cieplnej wykorzystywany jest do wypełniania szyb zespolonych w nowoczesnych oknach (podobnie jak krypton). Ponadto stosowany jest:
Ponadto stosowany jest:
Zdjęcie przedstawia ludzkie oko ze skierowaną na tęczówkę wiązką czerwonego światła. 1. Krypton Krypton jest stosowany w laserach chirurgicznych, które znalazły zastosowanie w uszczelnianiu naczyń krwionośnych, niszczeniu nieprawidłowych tkanek, naprawy niektórych chorób oczu i leczeniu jaskry. Laser skupia swoją energię na jednym punkcie. Ułatwia także przecinanie cienkich tkanek, np. tkanki oka.
Poza tym dzięki niskiej przewodności cieplnej, podobnie jak argon, wykorzystywany jest do wypełniania żarówek i szyb zespolonych w nowoczesnych oknach oraz do wyszukiwania rud uranu, ponieważ stanowi on jeden z produktów jego rozszczepienia.
Zdjęcie przedstawia ludzkie oko ze skierowaną na tęczówkę wiązką czerwonego światła. 1. Krypton Krypton jest stosowany w laserach chirurgicznych, które znalazły zastosowanie w uszczelnianiu naczyń krwionośnych, niszczeniu nieprawidłowych tkanek, naprawy niektórych chorób oczu i leczeniu jaskry. Laser skupia swoją energię na jednym punkcie. Ułatwia także przecinanie cienkich tkanek, np. tkanki oka. Poza tym dzięki niskiej przewodności cieplnej, podobnie jak argon, wykorzystywany jest do wypełniania żarówek i szyb zespolonych w nowoczesnych oknach oraz do wyszukiwania rud uranu, ponieważ stanowi on jeden z produktów jego rozszczepienia.
Poza tym dzięki niskiej przewodności cieplnej, podobnie jak argon, wykorzystywany jest do wypełniania żarówek i szyb zespolonych w nowoczesnych oknach oraz do wyszukiwania rud uranu, ponieważ stanowi on jeden z produktów jego rozszczepienia.
Zdjęcie przedstawia fragment przedniej części auta z lampami - mniejszą i większą. Lampy są okrągłe. Większa lampa świeci jasnożółtym światłem. 1. Ksenon Ksenon stosowany jest w reflektorach samochodowych, ponieważ światło żarówek wypełnionych tym gazem dobrze odwzorowuje barwy, a dodatkowo nie powoduje zmęczenia oczu (ze względu na emisje szczególnie jaskrawego, białego światła).
Zdjęcie przedstawia fragment przedniej części auta z lampami - mniejszą i większą. Lampy są okrągłe. Większa lampa świeci jasnożółtym światłem. 1. Ksenon Ksenon stosowany jest w reflektorach samochodowych, ponieważ światło żarówek wypełnionych tym gazem dobrze odwzorowuje barwy, a dodatkowo nie powoduje zmęczenia oczu (ze względu na emisje szczególnie jaskrawego, białego światła).Zdjęcie przedstawia urządzenie do radioterapii. Zbudowane jest między innymi z płaskiej części, na której kładzie się pacjent. Nad łóżkiem oraz po bokach są części urządzenia służące do naświetlań. 1. Radon Radon, który jest wysoce radioaktywny i dostępny tylko w niewielkich ilościach, stosowany jest w radioterapii jako źródło promieniowania gamma. Jednak w przeważającej części został zastąpiony radionuklidami, wytwarzanymi w akceleratorach cząstek i reaktorach jądrowych.
Ze względu na szybką utratę radonu w powietrzu i stosunkowo szybki rozkład, jest wykorzystywany w badaniach hydrologicznych, które badają interakcje między wodami gruntowymi a strumieniami.
Zdjęcie przedstawia urządzenie do radioterapii. Zbudowane jest między innymi z płaskiej części, na której kładzie się pacjent. Nad łóżkiem oraz po bokach są części urządzenia służące do naświetlań. 1. Radon Radon, który jest wysoce radioaktywny i dostępny tylko w niewielkich ilościach, stosowany jest w radioterapii jako źródło promieniowania gamma. Jednak w przeważającej części został zastąpiony radionuklidami, wytwarzanymi w akceleratorach cząstek i reaktorach jądrowych. Ze względu na szybką utratę radonu w powietrzu i stosunkowo szybki rozkład, jest wykorzystywany w badaniach hydrologicznych, które badają interakcje między wodami gruntowymi a strumieniami.
Ze względu na szybką utratę radonu w powietrzu i stosunkowo szybki rozkład, jest wykorzystywany w badaniach hydrologicznych, które badają interakcje między wodami gruntowymi a strumieniami.
Ilustracja przedstawia niedokończone zdanie "Czy wiesz, że...?". Obok znaku zapytania znajduje się zapalona żarówka. 1. Ciekawostka Czy wiesz, że lampy jarzeniowe, zwane potocznie neonami, to rurki wypełnione gazem szlachetnym pod niskim ciśnieniem?
Świecenie gazu w obszarze, w którym płynie prąd, następuje podczas przepuszczenia przez taki gaz prądu o odpowiednim napięciu, co powoduje wybijanie elektronów gazu szlachetnego z ich orbit atomowych. Elektrony, uderzając o siebie, zmieniają swój kierunek ruchu i trafiają z powrotem na swoje orbity atomowe (ponowne łączenie), co skutkuje wytworzeniem się energii emitowanej w postaci światła.
Ilustracja przedstawia niedokończone zdanie "Czy wiesz, że...?". Obok znaku zapytania znajduje się zapalona żarówka. 1. Ciekawostka Czy wiesz, że lampy jarzeniowe, zwane potocznie neonami, to rurki wypełnione gazem szlachetnym pod niskim ciśnieniem? Świecenie gazu w obszarze, w którym płynie prąd, następuje podczas przepuszczenia przez taki gaz prądu o odpowiednim napięciu, co powoduje wybijanie elektronów gazu szlachetnego z ich orbit atomowych. Elektrony, uderzając o siebie, zmieniają swój kierunek ruchu i trafiają z powrotem na swoje orbity atomowe (ponowne łączenie), co skutkuje wytworzeniem się energii emitowanej w postaci światła.
Świecenie gazu w obszarze, w którym płynie prąd, następuje podczas przepuszczenia przez taki gaz prądu o odpowiednim napięciu, co powoduje wybijanie elektronów gazu szlachetnego z ich orbit atomowych. Elektrony, uderzając o siebie, zmieniają swój kierunek ruchu i trafiają z powrotem na swoje orbity atomowe (ponowne łączenie), co skutkuje wytworzeniem się energii emitowanej w postaci światła.
Grafika interaktywna pt. Gdzie stosuje się gazy szlachetne?
Źródło: GroMar Sp. z o.o., Bielański, A. Podstawy chemii nieorganicznej, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, 2013; https://chem.libretexts.org/;, dostępny w internecie: Grafiki pochodzą ze stron internetowych: pixabay.com/ oraz wikipedia.org, licencja: CC BY-SA 3.0.
Ćwiczenie 1
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie. Źródło: dostępny w internecie: Źródło: www.pixabay.com, licencja: domena publiczna; Źródło: www.commons.wikimedia.org, licencja: CC By-SA 3.0; Źródło: www.flickr.com, licencja: CC BY-SA 2.0; Źródło: www.commons.wikimedia.org, licencja: domena publiczna.
Ćwiczenie 2