Wróć do informacji o e-podręczniku Wydrukuj Pobierz materiał do PDF Pobierz materiał do EPUB Pobierz materiał do MOBI Zaloguj się, aby dodać do ulubionych Zaloguj się, aby skopiować i edytować materiał Zaloguj się, aby udostępnić materiał Zaloguj się, aby dodać całą stronę do teczki
Polecenie 1

Zapoznaj się z mapami myśli przedstawiającymi idee romantyczne oraz pozytywistyczne. Następnie uzupełnij mapy myśli tytułami dzieł, w których realizowane są te idee.

RjqVvyScWA59e
R1UPOEZfDVHFv
Polecenie 2

Po analizie mapy myśli idei obu epok wskaż te, które są bliskie twoim osobistym poglądom. Ustal, czy wszystkie należą do założeń jednej epoki. Uzasadnij swoje wybory. Podaj przykłady funkcjonowania i znaczenia wybranych idei współcześnie.

R81G6UWowRbCn
(Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 1

Na podstawie wiersza Adama Mickiewicza Oda do młodości , wskaż cechy charakterystyczne dla światopoglądu romantyków.

R12TPAYKtjUbZ
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.
Adam Mickiewicz Oda do młodości

Bez serc, bez ducha, to szkieletów ludy;
Młodości! dodaj mi skrzydła!
Niech nad martwym wzlecę światem
W rajską dziedzinę ułudy:
Kędy1Kędy zapał tworzy cudy,
Nowości potrząsa kwiatem
I obleka w nadziei złote malowidła.

Niechaj, kogo wiek zamroczy,
Chyląc ku ziemi poradlone2poradlone czoło,
Takie widzi świata koło,
Jakie tępymi zakreśla oczy.

Młodości! ty nad poziomy
Wylatuj, a okiem słońca
Ludzkości całe ogromy
Przeniknij z końca do końca.

Patrz na dół – kędy wieczna mgła zaciemia
Obszar gnuśności3gnuśności zalany odmętem;
To ziemia!
Patrz, jak nad jej wody trupie
Wzbił się jakiś płaz w skorupie4płaz w skorupie.
Sam sobie sterem, żeglarzem, okrętem;
Goniąc za żywiołkami drobniejszego płazu,
To się wzbija, to w głąb wali;
Nie lgnie do niego fala, ani on do fali;
A wtem jak bańka prysnął o szmat głazu.
Nikt nie znał jego życia, nie zna jego zguby:
To samoluby!

Młodości! tobie nektar żywota
Natenczas słodki, gdy z innymi dzielę:
Serca niebieskie5niebieskie poi wesele,
Kiedy je razem nić powiąże złota.
Razem, młodzi przyjaciele!...
W szczęściu wszystkiego są wszystkich cele;
Jednością silni, rozumni szałem,
Razem, młodzi przyjaciele!...
I ten szczęśliwy, kto padł wśród zawodu,
Jeżeli poległym ciałem
Dał innym szczebel do sławy grodu.
Razem, młodzi przyjaciele!...
Choć droga stroma i śliska,
Gwałt i słabość bronią wchodu6wchodu:
Gwałt niech się gwałtem odciska,
A ze słabością łamać uczmy się za młodu!

Dzieckiem w kolebce kto łeb urwał Hydrze7Hydrze,
Ten młody zdusi Centaury8Centaury,
Piekłu ofiarę wydrze,
Do nieba pójdzie po laury.
Tam sięgaj, gdzie wzrok nie sięga;
Łam, czego rozum nie złamie:
Młodości! orla twych lotów potęga,
Jako piorun twoje ramię.

Hej! ramię do ramienia! spólnymi łańcuchy
Opaszmy ziemskie kolisko!
Zestrzelmy myśli w jedno ognisko
I w jedno ognisko duchy!...
Dalej, bryło, z posad świata!
Nowymi cię pchniemy tory,
Aż opleśniałej zbywszy się9zbywszy się kory,
Zielone przypomnisz lata.

A jako w krajach zamętu i nocy,
Skłóconych żywiołów waśnią10waśnią,
Jednym „stań się” z bożej mocy
Świat rzeczy stanął na zrębie;
Szumią wichry, cieką głębie,
A gwiazdy błękit rozjaśnią –

W krajach ludzkości jeszcze noc głucha:
Żywioły chęci jeszcze są w wojnie;
Oto miłość ogniem zionie,
Wyjdzie z zamętu świat ducha:
Młodość go pocznie na swoim łonie,
A przyjaźń w wieczne skojarzy spojnie11spojnie.

Pryskają nieczułe lody
I przesądy światło ćmiące;
Witaj, jutrzenko12jutrzenko swobody,
Zbawienia za tobą słońce!

8 Źródło: Adam Mickiewicz, Oda do młodości, [w:] Adam Mickiewicz, Wybór poezyj, t. 1, Wrocław 1997, s. 63–67.
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
R13uitL0UNauX1
Ćwiczenie 2
Wymyśl pytanie na kartkówkę związane z tematem materiału.
1
Ćwiczenie 2
RT0VHQvPlFMa5
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.
21
Ćwiczenie 3

Wypisz podobieństwa i różnice tematyczne między Odą do młodości Adama Mickiewicza a wierszem Do młodych Adama Asnyka.

R1MpWbQtAgSGC
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.
Adam Asnyk Do młodych

Szukajcie prawdy jasnego płomienia,
Szukajcie nowych, nieodkrytych dróg!
Za każdym krokiem w tajniki stworzenia
Coraz się dusza ludzka rozprzestrzenia
I większym staje się Bóg!

Choć otrząśniecie kwiaty barwnych mitów,
Choć rozproszycie legendowy mrok,
Choć mgłę urojeń zedrzecie z błękitów,
Ludziom niebiańskich nie zbraknie zachwytów,
Lecz dalej sięgnie ich wzrok.

[...]

3 Źródło: Adam Asnyk, Do młodych, [w:] Adam Asnyk, Wybór poezji, Warszawa 1948, s. 51–52.
31
Ćwiczenie 4

Odpowiedz na pytanie: czy zgadzasz się z opinią, że wiersz Adama Asnyka
Do młodych jest manifestem pokolenia pozytywistów? Uzasadnij swoje zdanie, przytaczając odpowiednie cytaty.

R3kE3WwsLVAq8
Wymyśl pytanie na kartkówkę związane z tematem materiału.