Monosacharydy to zazwyczaj ciała stałe o słodkim smaku i białej barwie. Rozpuszczają się w wodzie, a ich roztwory wodne mają odczyn obojętny. Monosacharydy, w przeciwieństwie do cukrów złożonych, nie hydrolizują.
bg‑gold
Utlenianie monosacharydów
Monosacharydy mają właściwości redukujące.
1
Ważne!
Zarówno aldozy, jak i ketozy dają pozytywny wynik w próbie Trommera, Tollensa czy Fehlinga:
próba Trommera polega na utlenianiu cukru odczynnikiem Trommera, czyli jonami w środowisku zasadowym;
RjaO9Q9NSW7TD
Równanie reakcji: Glukoza posiada w swojej budowie grupę aldehydową (jest aldoheksozą), dzięki czemu wykazuje właściwości redukujące w warunkach próby Trommera. Zapis cząsteczkowy przebiegającej reakcji chemicznej:Ilustracja przedstawiająca schemat reakcji zachodzącej podczas próby Trommera dla glukozy. Cząsteczka glukozy o następującym wzorze Fischera: grupa C H O połączona z pionową linią skierowaną do dołu, która symbolizuje łańcuch węglowy i na końcu łączy się z grupą C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O H. Wspomnianą linię przecinają cztery krótkie poziome, prostopadłe linie. Po prawej stronie linii od góry kolejno podstawniki: O H, H, O H oraz O H. Po lewej stronie od góry podstawniki H, O H, H oraz H. Dodać dwie cząsteczki wodorotlenku miedzi(dwa). Strzałka w prawo, nad strzałką zapis "ogrzewanie", za strzałką cząsteczka produktu w projekcji Fischera, którą stanowi grupa C O O H połączona z pionową linią skierowaną do dołu, która symbolizuje łańcuch węglowy i na końcu łączy się z grupą C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O H. Wspomnianą linię przecinają cztery krótkie poziome, prostopadłe linie. Po prawej stronie linii od góry kolejno podstawniki: O H, H, O H oraz O H. Po lewej stronie od góry podstawniki H, O H, H oraz H. Dodać cząsteczka tlenku miedzi(jeden) C u indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O przy niej strzałka w dół oznaczająca wytrącenie osadu. Dodać dwie cząsteczki wody H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O., Obserwacje: Po podgrzaniu zawartości probówki w płomieniu palnika, niebieska, galaretowata zawiesina wodorotlenku miedzi(II) roztworzyła się i powstał ceglastoczerwony osad tlenku miedzi(jeden).
Trzy zdjęcia. Na pierwszym galaretowaty, niebieski osad wodorotlenku miedzi(dwa). Probówka ogrzewana jest palnikiem, co spowodowało roztwarzanie osadu oraz powstawanie ceglastoczerwonego osadu. Na trzecim zdjęciu Probówka jest wypełniona ceglastoczerwonym osadem.
Równanie reakcji: Glukoza posiada w swojej budowie grupę aldehydową (jest aldoheksozą), dzięki czemu wykazuje właściwości redukujące w warunkach próby Trommera. Zapis cząsteczkowy przebiegającej reakcji chemicznej:Ilustracja przedstawiająca schemat reakcji zachodzącej podczas próby Trommera dla glukozy. Cząsteczka glukozy o następującym wzorze Fischera: grupa C H O połączona z pionową linią skierowaną do dołu, która symbolizuje łańcuch węglowy i na końcu łączy się z grupą C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O H. Wspomnianą linię przecinają cztery krótkie poziome, prostopadłe linie. Po prawej stronie linii od góry kolejno podstawniki: O H, H, O H oraz O H. Po lewej stronie od góry podstawniki H, O H, H oraz H. Dodać dwie cząsteczki wodorotlenku miedzi(dwa). Strzałka w prawo, nad strzałką zapis "ogrzewanie", za strzałką cząsteczka produktu w projekcji Fischera, którą stanowi grupa C O O H połączona z pionową linią skierowaną do dołu, która symbolizuje łańcuch węglowy i na końcu łączy się z grupą C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O H. Wspomnianą linię przecinają cztery krótkie poziome, prostopadłe linie. Po prawej stronie linii od góry kolejno podstawniki: O H, H, O H oraz O H. Po lewej stronie od góry podstawniki H, O H, H oraz H. Dodać cząsteczka tlenku miedzi(jeden) C u indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O przy niej strzałka w dół oznaczająca wytrącenie osadu. Dodać dwie cząsteczki wody H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O., Obserwacje: Po podgrzaniu zawartości probówki w płomieniu palnika, niebieska, galaretowata zawiesina wodorotlenku miedzi(II) roztworzyła się i powstał ceglastoczerwony osad tlenku miedzi(jeden).
Trzy zdjęcia. Na pierwszym galaretowaty, niebieski osad wodorotlenku miedzi(dwa). Probówka ogrzewana jest palnikiem, co spowodowało roztwarzanie osadu oraz powstawanie ceglastoczerwonego osadu. Na trzecim zdjęciu Probówka jest wypełniona ceglastoczerwonym osadem.
Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
próba Tollensa polega na utlenianiu cukru odczynnikiem Tollensa, czyli amoniakalnym roztworem tlenku srebra();
R19fHnEcS4CVu
Równanie reakcji: Glukoza, będąca aldoheksozą, wykazuje właściwości redukujące w warunkach próby Tollensa. Poniżej zapisano równanie reakcji w formie cząsteczkowej Ilustracja przedstawiająca schemat reakcji zachodzącej podczas próby Tollensa z udziałem glukozy. Cząsteczka glukozy o następującym wzorze Fischera: grupa C H O połączona z pionową linią skierowaną do dołu, która symbolizuje łańcuch węglowy i na końcu łączy się z grupą C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O H. Wspomnianą linię przecinają cztery krótkie poziome, prostopadłe linie. Po prawej stronie linii od góry kolejno podstawniki: O H, H, O H oraz O H. Po lewej stronie od góry podstawniki H, O H, H oraz H. Dodać dwie cząsteczki nawias kwadratowy, A g nawias, N H indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, zamknięcie nawiasu, indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, zamknięcie nawiasu kwadratowego, O H, dodać cząsteczka wodorotlenku sodu. Strzałka w prawo, nad strzałką zapis "ogrzewanie", za strzałką produkty. Cząsteczka glukonianu sodu o następującym wzorze Fischera: grupa C O O N a połączona z pionową linią skierowaną do dołu, która symbolizuje łańcuch węglowy i na końcu łączy się z grupą C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O H. Wspomnianą linię przecinają cztery krótkie poziome, prostopadłe linie. Po prawej stronie linii od góry kolejno podstawniki: O H, H, O H oraz O H. Po lewej stronie od góry podstawniki H, O H, H oraz H. Dodać dwa atomy srebra, dodać cztery cząsteczki amoniaku N H indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, dodać dwie cząsteczki wody H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O., Obserwacje: Powstaje metaliczny nalot, którego źródłem jest powstające w reakcji z odczynnikiem Tollensa srebro.Zdjęcie przedstawiające probówkę pokrytą metalicznym srebrem, tak zwanym lustrem srebrowym. W tle znajduje się kuchenka gazowa.
Równanie reakcji: Glukoza, będąca aldoheksozą, wykazuje właściwości redukujące w warunkach próby Tollensa. Poniżej zapisano równanie reakcji w formie cząsteczkowej Ilustracja przedstawiająca schemat reakcji zachodzącej podczas próby Tollensa z udziałem glukozy. Cząsteczka glukozy o następującym wzorze Fischera: grupa C H O połączona z pionową linią skierowaną do dołu, która symbolizuje łańcuch węglowy i na końcu łączy się z grupą C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O H. Wspomnianą linię przecinają cztery krótkie poziome, prostopadłe linie. Po prawej stronie linii od góry kolejno podstawniki: O H, H, O H oraz O H. Po lewej stronie od góry podstawniki H, O H, H oraz H. Dodać dwie cząsteczki nawias kwadratowy, A g nawias, N H indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, zamknięcie nawiasu, indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, zamknięcie nawiasu kwadratowego, O H, dodać cząsteczka wodorotlenku sodu. Strzałka w prawo, nad strzałką zapis "ogrzewanie", za strzałką produkty. Cząsteczka glukonianu sodu o następującym wzorze Fischera: grupa C O O N a połączona z pionową linią skierowaną do dołu, która symbolizuje łańcuch węglowy i na końcu łączy się z grupą C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O H. Wspomnianą linię przecinają cztery krótkie poziome, prostopadłe linie. Po prawej stronie linii od góry kolejno podstawniki: O H, H, O H oraz O H. Po lewej stronie od góry podstawniki H, O H, H oraz H. Dodać dwa atomy srebra, dodać cztery cząsteczki amoniaku N H indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, dodać dwie cząsteczki wody H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O., Obserwacje: Powstaje metaliczny nalot, którego źródłem jest powstające w reakcji z odczynnikiem Tollensa srebro.Zdjęcie przedstawiające probówkę pokrytą metalicznym srebrem, tak zwanym lustrem srebrowym. W tle znajduje się kuchenka gazowa.
Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
próba Fehlinga polega na utlenianiu cukru odczynnikiem Fehlinga, czyli kompleksem jonów , z sodowo–potasową solą kwasu winowego. Reakcja ta pozwala na wykrycie monosacharydów w badanej próbce (potwierdzenie obecności kilku grup w cząsteczce związku).
R1DUjufrn65FI
Równanie reakcji: Próba Fehlinga polega na zmieszaniu świeżo wytrąconego osadu wodorotlenku miedzi(dwa) z roztworem winianu sodowo‑potasowego. Następnie do otrzymanego kompleksu barwy niebieskiej dodaje się roztwór cukru (np. glukozę). Poniżej przedstawiono równania reakcji zachodzące podczas wykonywania próby Fehlinga.Ilustracja przedstawia dwa równania reakcji. Pierwsza reakcja: wodorotlenek miedzi(dwa) plus winian sodowo‑potasowy, strzałka w prawo, związek kompleksowy, w którym miedź jest związana z dwoma atomami tlenu grup hydroksylowych winianu plus dwie cząsteczki wody. Druga reakcja: jedna cząsteczka glukozy plus dwie cząsteczki kompleksu miedzi z winianem sodowo‑potasowym plus dwie cząsteczki wody, strzałka w prawo, kwas glukonowy plus dwie cząsteczki winianu sodowo‑potasowego plus tlenek miedzi(jeden)., Obserwacje: Po dodaniu glukozy do związku kompleksowego wodorotlenku miedzi(dwa) z winianem sodowo‑potasowym, zanika lazurowo‑niebieska barwa i powstaje czerwony osad.
Równanie reakcji: Próba Fehlinga polega na zmieszaniu świeżo wytrąconego osadu wodorotlenku miedzi(dwa) z roztworem winianu sodowo‑potasowego. Następnie do otrzymanego kompleksu barwy niebieskiej dodaje się roztwór cukru (np. glukozę). Poniżej przedstawiono równania reakcji zachodzące podczas wykonywania próby Fehlinga.Ilustracja przedstawia dwa równania reakcji. Pierwsza reakcja: wodorotlenek miedzi(dwa) plus winian sodowo‑potasowy, strzałka w prawo, związek kompleksowy, w którym miedź jest związana z dwoma atomami tlenu grup hydroksylowych winianu plus dwie cząsteczki wody. Druga reakcja: jedna cząsteczka glukozy plus dwie cząsteczki kompleksu miedzi z winianem sodowo‑potasowym plus dwie cząsteczki wody, strzałka w prawo, kwas glukonowy plus dwie cząsteczki winianu sodowo‑potasowego plus tlenek miedzi(jeden)., Obserwacje: Po dodaniu glukozy do związku kompleksowego wodorotlenku miedzi(dwa) z winianem sodowo‑potasowym, zanika lazurowo‑niebieska barwa i powstaje czerwony osad.
Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
1
RX1jA2q3obl9r
Ilustracja przedstawiająca tautomerię na przykładzie D‑fruktozy. Cząsteczka D‑fruktozy w projekcji Fischera o strukturze zbudowanej z grupy połączonej z długą, poprowadzoną w dół linią, która symbolizuje łańcuch węglowy i która jest zakończona również grupą . Linię tę od dołu przecinają trzy prostopadłe krótkie linie, od których odchodzą podstawniki dla kolejnych atomów węgla w łańcuchu. Od dołu po prawej stronie grupa , grupa oraz atom wodoru. Po lewej stronie atom wodoru, atom wodoru i grupa . Powyżej pomiędzy pierwszym atomem węgla grupy a linią przecinającą łańcuch, od wspomnianej linii poprowadzone są dwie prostopadłe linie w prawo symbolizujące wiązanie podwójne z atomem tlenu O. Strzałka w prawo, strzałka w lewo, nad strzałkami anion hydroksylowy, za strzałkami forma typu enediolowego przedstawiona w projekcji Fischera. Zbudowana, idąc od góry, z grupy hydroksylowej połączonej z grupą , która to łączy się za pomocą wiązania podwójnego z atomem węgla podstawionym grupą hydroksylową i połączonym z długą, pionową linią poprowadzoną w dół i zakończoną grupą . Linię tę od góry przecinają trzy prostopadłe krótkie linie, od których odchodzą podstawniki dla kolejnych atomów węgla w łańcuchu. Od góry po prawej stronie atom wodoru, grupa oraz grupa . Po lewej stronie od góry grupa hydroksylowa , atom wodoru oraz atom wodoru. Strzałka w prawo, strzałka w lewo, nad strzałkami anion hydroksylowy, za strzałkami cząsteczka D‑glukozy o następującym wzorze Fischera: grupa połączona z pionową linią skierowaną do dołu, która symbolizuje łańcuch węglowy i na końcu łączy się z grupą . Wspomnianą linię przecinają cztery krótkie poziome, prostopadłe linie. Po prawej stronie linii od góry kolejno podstawniki: , , oraz . Po lewej stronie od góry podstawniki , , oraz . Dodać cząsteczka D‑mannozy o następującym wzorze Fischera: grupa połączona z pionową linią skierowaną do dołu, która symbolizuje łańcuch węglowy i na końcu łączy się z grupą . Wspomnianą linię przecinają cztery krótkie poziome, prostopadłe linie. Po prawej stronie linii od góry kolejno podstawniki: , , oraz . Po lewej stronie od góry podstawniki , , oraz .
W warunkach określonych przedstawionymi powyżej próbami (środowisko zasadowe), ketozy ulegają enolizacji i tworzą tym samym aldozy, które następnie się utleniają. Fruktoza może ulegać tym próbom ze względu na obecność grupy -hydroksyketonowej.
Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
R8gNJesr5XAuK
Ilustracja przedstawiająca cząsteczkę kwasu glukonowego. Cząsteczka kwasu glukonowego o następującym wzorze Fischera: grupa połączona z pionową linią skierowaną do dołu, która symbolizuje łańcuch węglowy i na końcu łączy się z grupą . Wspomnianą linię przecinają cztery krótkie poziome, prostopadłe linie. Po prawej stronie linii od góry kolejno podstawniki: , , oraz . Po lewej stronie od góry podstawniki , , oraz .
W próbie Tollensa, Trommera i Fehlinga glukoza tworzy kwas glukonowy (kwas ,,,,--pentahydroksyheksanowy) o budowie przedstawionej na powyższej ilustracji. Związek ten powstaje również jako efekt utlenienia glukozy wodą bromową.
Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
ROG2tqO3uVrpP
Ilustracja przedstawiająca schemat reakcji zachodzącej po dodaniu wody bromowej oraz wodorowęglanu sodu do roztworu glukozy. Cząsteczka D‑glukozy o następującym wzorze Fischera połączona z pionową linią skierowaną do dołu, która symbolizuje łańcuch węglowy i na końcu łączy się z grupą . Wspomnianą linię przecinają cztery krótkie poziome, prostopadłe do niej linie. Po prawej stronie linii od góry kolejno znajdują się podstawniki , , oraz . Po lewej stronie od góry podstawniki , , oraz . Dodać cząsteczka bromu , dodać dwie cząsteczki . Strzałka w prawo, za strzałką produkty. Cząsteczka kwasu glukonowego o następującym wzorze Fischera: grupa połączona z pionową linią skierowaną do dołu, która symbolizuje łańcuch węglowy i na końcu łączy się z grupą . Wspomnianą linię przecinają cztery krótkie poziome, prostopadłe linie. Po prawej stronie linii od góry kolejno podstawniki, , , oraz . Po lewej stronie od góry podstawniki , , oraz . Dodać dwie cząsteczki bromku sodu , dodać dwie cząsteczki tlenku węgla(<math aria‑label="cztery">IV) , dodać cząsteczka wody .
Reakcją odróżniającą aldozy od ketoz jest utlenianie aldoz wodą bromową w obecności wodorowęglanu sodu. W tych warunkach ketozy nie ulegają utlenieniu.
Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
R1dAzhZwwd097
Ilustracja przedstawia wzór strukturalny kwasu dikarboksylowego. To cząsteczka kwasu glukarowego o następującej strukturze w projekcji Fischera: grupa C O O H połączona z pionową linią skierowaną do dołu, która symbolizuje łańcuch węglowy i na końcu łączy się z grupą C O O H. Wspomnianą linię przecinają cztery krótkie poziome, prostopadłe linie. Po prawej stronie linii od góry kolejno podstawniki: O H, H, O H oraz O H. Po lewej stronie od góry podstawniki H, O H, H oraz H.
Pod wpływem silnych utleniaczy, np. stężonego kwasu azotowego(), glukoza tworzy kwas dikarboksylowy, zwany glukarowym (kwas ,,,-tetrahydroksyheksanodiowy).
Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
RrDY8URB6bEuC
Ilustracja przedstawiająca równanie reakcji utlenienia ketoz za pomocą silnego utleniacza, na przykładzie fruktozy. Cząsteczka D‑fruktozy w projekcji Fischera o strukturze zbudowanej z grupy połączonej z długą, poprowadzoną w dół linią, która symbolizuje łańcuch węglowy i która jest zakończona również grupą . Linię tę od dołu przecinają trzy prostopadłe krótkie linie, od których odchodzą podstawniki dla kolejnych atomów węgla w łańcuchu. Od dołu po prawej stronie grupa , grupa oraz atom wodoru. Po lewej stronie atom wodoru, atom wodoru i grupa . Powyżej pomiędzy pierwszym atomem węgla grupy a linią przecinającą łańcuch, od wspomnianej linii poprowadzone są dwie prostopadłe linie w prawo symbolizujące wiązanie podwójne z atomem tlenu O. Strzałka nad strzałką utleniacz reprezentowany przez literę O w nawiasie kwadratowym, za strzałką cząsteczka kwasu glikolowego o strukturze zbudowanej z grupy karboksylowej połączonej z grupą podstawioną grupą hydroksylową . Dodać cząsteczka kwasu treonowego o strukturze zbudowanej z grupy karboksylowej połączonej z grupą podstawioną grupą , która również łączy się z grupą podstawioną grupą oraz związaną z grupą podstawioną grupą hydroksylową .
Utlenianiu ketoz silnymi utleniaczami (podobnie jak ketonów) towarzyszy rozerwanie łańcucha węglowego i tworzenie mieszaniny kwasów.
Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
bg‑gold
Redukcja monosacharydów
Monosacharydy można zredukować do odpowiedniego alkoholu. Glukoza i fruktoza, redukowane wodorem w obecności katalizatora, tworzą ten sam związek – alkohol z sześcioma grupami (,,,,,–heksahydroksyheksan), zwany sorbitolem.
R9LtrDvD4MlKi1
Ilustracja przedstawia równanie reakcji redukcji glukozy do sorbitolu. Cząsteczka D‑glukozy o następującym wzorze Fischera: grupa połączona z pionową linią skierowaną do dołu, która symbolizuje łańcuch węglowy i na końcu łączy się z grupą . Wspomnianą linię przecinają cztery krótkie poziome, prostopadłe linie. Po prawej stronie linii od góry kolejno podstawniki: , , oraz . Po lewej stronie od góry podstawniki , , oraz . Dodać cząsteczka wodoru . Strzałka w prawo, nad strzałką katalizator. Za strzałką cząsteczka sorbitolu o analogicznej strukturze, jednak grupa aldehydowa uległa redukcji do grupy .
Otrzymywanie soribitolu poprzez redukcję -glukozy
Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
bg‑gold
Reakcje z alkoholami lub fenolami
Niezwykle reaktywnym miejscem w cyklicznej formie monosacharydu jest grupa przy anomerycznym atomie węgla (– dla aldoz lub – dla ketoz). W reakcji z alkoholami lub fenolami tworzą się glikozydy, np. salicyna.
R1GJdp6MnFP621
Ilustracja przedstawiająca równanie reakcji chemicznej. Cząsteczka alkoholu salicylowego o strukturze zbudowanej z pierścienia benzenowego podstawionego w pozycji pierwszej grupą hydroksylową oraz w pozycji drugiej grupą . Dodać cząsteczka alfa‑D-glukozopiranozy (D‑glukozy) o strukturze sześcioczłonowy pierścień, w którym pierwszy lokant stanowi atom węgla C 1 związany z atomem tlenu wbudowanym w tenże pierścień. Węgiel C 5 zamyka pierścień i łączy się ze wspomnianym atomem tlenu oraz węglem C 6, niewbudowanym w pierścień. Od węgli C 1, C 2 oraz C 4 odchodzą do dołu grupy hydroksylowe , zaś do góry od węgla C 3, grupa hydroksylowa odchodzi również od węgla C sześć. Strzałka w prawo, za strzałką glukoza podstawiona przy węglu anomerycznym alfa, czyli węgli C 1 do góry atomem tlenu związanym z pierścieniem fenylowym podstawionym w pozycji drugiej grupą dodać jedną cząsteczkę wody.
Otrzymywanie salicyny
Źródło: GroMar Sp. z o.o, licencja: CC BY-SA 3.0.
bg‑gold
Wykrywanie grup hydroksylowych
RrbksaCKwgGl4
Wykrywanie grup hydroksylowych , Obserwacje: W obu probówkach niebieska, galaretowata zawiesina roztworzyła się i powstał klarowny, szafirowy roztwór.
Źródło: Wilco Oelen., licencja: CC BY‑SA 3.0, dostępny w internecie: commons.wikimedia.org., Wniosek: Otrzymanie szafirowego roztworu potwierdza fakt, że glukoza i fruktoza posiadają w swoich cząsteczkach kilka grup hydroksylowych, związanych z sąsiednimi atomami węgla (pod tym względem można rozpatrywać glukozę i fruktozę jako alkohole polihydroksylowe). Warunkiem pozytywnego wyniku próby na wykrywanie alkoholi polihydroksylowych jest obecność co najmniej dwóch grup hydroksylowych przy sąsiadujących atomach węgla.
Wykrywanie grup hydroksylowych , Obserwacje: W obu probówkach niebieska, galaretowata zawiesina roztworzyła się i powstał klarowny, szafirowy roztwór.
Źródło: Wilco Oelen., licencja: CC BY‑SA 3.0, dostępny w internecie: commons.wikimedia.org., Wniosek: Otrzymanie szafirowego roztworu potwierdza fakt, że glukoza i fruktoza posiadają w swoich cząsteczkach kilka grup hydroksylowych, związanych z sąsiednimi atomami węgla (pod tym względem można rozpatrywać glukozę i fruktozę jako alkohole polihydroksylowe). Warunkiem pozytywnego wyniku próby na wykrywanie alkoholi polihydroksylowych jest obecność co najmniej dwóch grup hydroksylowych przy sąsiadujących atomach węgla.
Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
bg‑gold
Reakcja z rozcieńczonym kwasem azotowym(V) w podwyższonej temperaturze
Glukoza, pod wpływem rozcieńczonego kwasu azotowego(V) w podwyższonej temperaturze, ulega utlenieniu do kwasu glukarowegokwas glukarowy (kwas 2,3,4,5‑tetrahydroksyheksanodiowy)kwasu glukarowego, który jest kwasem dikarboksylowym. Podczas tej reakcji utlenieniu ulega zarówno grupa aldehydowa , jak i końcowa grupa .
RjoNd80VEJt0f
Ilustracja przedstawiająca schemat reakcji glukozy z rozcieńczonym kwasem azotowym(V) w podwyższonej temperaturze. Cząsteczka glukozy o następującym wzorze Fischera: grupa CHO połączona z pionową linią skierowaną do dołu, która symbolizuje łańcuch węglowy i na końcu łączy się z grupą . Wspomnianą linię przecinają cztery krótkie poziome, prostopadłe linie. Po prawej stronie linii od góry kolejno podstawniki: OH, H, OH oraz OH. Po lewej stronie od góry podstawniki H, OH, H oraz H. Strzałka w prawo, nad strzałką kwas azotowy(V), ogrzewanie, za strzałką cząsteczka kwasu glukarowego o następującej strukturze w projekcji Fischera: grupa COOH połączona z pionową linią skierowaną do dołu, która symbolizuje łańcuch węglowy i na końcu łączy się z grupą COOH. Wspomnianą linię przecinają cztery krótkie poziome, prostopadłe linie. Po prawej stronie linii od góry kolejno podstawniki: OH, H, OH oraz OH. Po lewej stronie od góry podstawniki H, OH, H oraz H.
Schemat reakcji glukozy z rozcieńczonym kwasem azotowym(V) w podwyższonej temperaturze
Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
bg‑blue
Notatnik
R17TY7A3VUjRk
(Uzupełnij).
Źródło: Gromar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.