Całościowa diagnoza osobowości prowadzona w Modelu OKC za pomocą Baterii OKC jest kilkuetapowa. Jej przebieg polega na przechodzeniu od Objawów problemów obserwowalnych w zachowaniu do uwarunkowań i źródeł tych objawów w warstwie Kompetencji osobowościowych oraz Cech temperamentu. Wyniki kolejnych etapów diagnozy są powiązane z konkretnymi wskazaniami na temat oddziaływań postdiagnostycznych. W przypadku Kompetencji osobowościowych są to interwencje korekcyjne ukierunkowane na wsparcie kształtowania brakujących kompetencji, a w przypadku Cech temperamentu są to oddziaływania profilaktyczne dotyczące potencjalnych zagrożeń wynikających z danego profilu temperamentu. Ogólny schemat całościowej diagnozy osobowości został zaprezentowany na rysunku 1.

Etap 1 diagnozy koncentruje się na opisaniu funkcjonowania na poziomie obserwowalnych zachowań, a konkretnie na ocenie poziomu dobrostanu oraz stwierdzeniu jego ewentualnych zaburzeń. Jeżeli u diagnozowanej osoby w pierwszym etapie zostaną stwierdzone problemy, dalsza diagnoza będzie ukierunkowana na zidentyfikowanie ich uwarunkowań. W Etapie 2 odbywa się to na poziomie niedostatecznie wykształconych Kompetencji osobowościowych, a w Etapie 3 – na poziomie Cech temperamentu. W każdym etapie od wieku 7 lat wykonuje się dwa kroki diagnostyczne: diagnozę ogólną (na podstawie skal ogólnych oraz wykresu kołowego) oraz diagnozę szczegółową (na podstawie podskal szczegółowych oraz wykresu profilowego). W diagnozie dzieci do 6 lat odbywa się tylko pierwszy krok, ponieważ w tym wieku są mierzone tylko zmienne ogólne (por. tabele 1–4).

Jeżeli u badanej osoby w Etapie 1 diagnozy zostaną zdiagnozowane problemy ze zdrowiem emocjonalno‑społecznym, dalsza diagnoza (Etap 2 oraz Etap 3) ukaże uwarunkowania i źródła tych problemów, zatem jest zdecydowanie wskazana. Jeśli w Etapie 1 diagnozy nie zostaną stwierdzone żadne problemy z dobrostanem, dalsza diagnoza jest opcjonalna. Nie musi być wykonywana, ale jej przeprowadzenie może dostarczyć informacji na temat specyfiki funkcjonowania ucznia z uwzględnieniem jego mocnych i słabych stron, a także wskazania potencjalnego ryzyka oraz sugerowanych działań profilaktycznych.

Oba kroki tego etapu zostały omówione w Module 3 jako diagnoza przesiewowa problemów ze zdrowiem emocjonalno‑społecznym oraz indywidualna diagnoza pogłębiona. Dla przypomnienia – w Kroku 1 diagnoza polega na analizie profilu czterech ogólnych zmiennych: Dobrostanu, Problemów eksternalizacyjnych, Problemów internalizacyjnych oraz Problemów psychastenicznych. Wyniki są prezentowane na wykresie kołowym. W Kroku 2 diagnoza polega na analizie profilu 12 podskal, prezentowanych na wykresie słupkowym.

Diagnoza w Etapie 1 umożliwia stwierdzanie Objawów problemów lub zagrożenie tymi problemami, jednak nie wyjaśnia ich ewentualnej genezy i źródeł. To jest przedmiotem diagnozy w Etapie 2 (diagnoza Kompetencji osobowościowych) oraz w Etapie 3 (diagnoza Cech temperamentu).

Bateria OKC możliwa diagnozę Kompetencji osobowościowych w dwóch sferach: (1) diagnoza Kompetencji emocjonalno‑motywacyjnych w sferze zadaniowej oraz (2) diagnoza Kompetencji emocjonalno‑społecznych w sferze interpersonalnej.

W Kroku 1 diagnoza polega na analizie profilu kompetencji przedstawionych na wykresie kołowym (Elastyczna samokontrola oraz Samomotywacja w obszarze kompetencji emocjonalno‑motywacyjnym oraz Odpowiedzialność społeczna i Asertywność w obszarze kompetencji emocjonalno‑społecznych). Na podstawie profilu wyników ogólnych możliwe jest przypisanie diagnozowanej osoby do jednego z wyróżnionych charakterystycznych typów kompetencji lub stwierdzenie braku możliwości przypisania do któregoś z typów. W kroku drugim diagnoza polega na analizie aspektów tych kompetencji przedstawionych na wykresie słupkowym (po 3 aspekty każdej kompetencji, co daje łącznie 12 zmiennych).

W Etapie 3 jest diagnozowany temperament. W Kroku 1 diagnoza polega na analizie profilu ogólnych wymiarów temperamentu, czyli Reaktywności i Aktywności. Na podstawie profilu wyników ogólnych możliwe jest przypisanie diagnozowanej osoby do jednego z wyróżnionych charakterystycznych typów temperamentu lub stwierdzenie braku możliwości przypisania do któregoś z typów. W Kroku 2 diagnoza polega na analizie aspektów Cech temperamentu, przedstawionych na wykresie słupkowym (łącznie 12 zmiennych).

Wykresy kołowe (Krok 1) oraz profilowe (Krok 2)

Wyniki diagnozy w Kroku 1 są zawsze prezentowane na wykresie kołowym, a wyniki diagnozy w Kroku 2 – na wykresie słupkowym. Rysunek 2 przedstawia zestawienie 8 wykresów: wykresu kołowego i słupkowego dla Etapu 1 (diagnoza Objawów dobrostanu i problemów), dwóch wykresów kołowych i słupkowych dla Etapu 2 (diagnoza Kompetencji osobowościowych w obszarze emocjonalno‑motywacyjnym oraz w obszarze emocjonalno‑społecznym) oraz wykresu kołowego i słupkowego dla Etapu 3 (diagnoza Cech temperamentu).

Wyniki w Etapie 1 są przedstawione na skali centylowej, a w Etapach 2 i 3 na skali stenowej. Na wykresach kołowych zaznaczone są kliny odpowiadające zmiennym ogólnym oraz okręgi centyli lub stenów. Aplikacja zacieniowuje obszar danego klina do odpowiedniego okręgu. Na wykresach słupkowych aplikacja zacieniowuje słupek dopowiadający danej zmiennej do wysokości odpowiadającej danemu centylowi (Etap 1) lub stenowi (Etap 2 i 3). Dodatkowo na wszystkich wykresach zaznaczono okręgi lub linie odpowiadające wynikom wysokim, podwyższonym, niskim i obniżonym, co ułatwia interpretację.

Szczegółowe reguły interpretacyjne wymagane w każdym Etapie są omówione w podręczniku Objawy‑Kompetencje‑Cechy. Całościowa diagnoza osobowości. Podręcznik diagnosty (Cieciuch i in, 2023a). Znajomość tego podręcznika jest konieczna do przeprowadzenia poprawnej diagnozy w Modelu OKC.