Ogólny opis interwencji:

W ramach interwencji specjalista przedstawi wychowawcom i nauczycielom przedmiotowym nowy sposób reagowania na zachowania utrudniające prowadzenie lekcji, oparty na systemie drobnych i konkretnych interwencji nauczyciela. System ten zostanie wprowadzony do repertuaru umiejętności nauczycieli i wykorzystany w klasach, w których pracują.

Aby zaprezentować nowe techniki i nauczyć ich wykorzystywania, specjalista zorganizuje warsztaty oraz przeprowadzi lekcje w klasie bądź symulację, modelując proponowany sposób reagowania na zachowania niepożądane. Następnie nauczyciele przy wsparciu specjalisty będą wprowadzać ten sposób reagowania na swoich lekcjach. Jest to kluczowy moment wdrażania interwencji, w trakcie którego nauczyciele będą potrzebowali wsparcia specjalisty.

Interwencja jest przeznaczona do pracy w klasie, w której uczą się uczniowie ze zróżnicowanymi potrzebami. Jej wdrożenie będzie jednak służyło poprawie atmosfery i osiąganiu lepszych efektów w każdej klasie. Jeśli w klasie zaistniał wcześniej konflikt między uczniami, należy najpierw podjąć działania umożliwiające wyjście z sytuacji konfliktowej.

Podstawy naukowe interwencji:

Zaproponowana interwencja opiera się na następujących przesłankach teoretycznych popartych licznymi badaniami opisywanymi w literaturze przedmiotu. Jeżeli klasa stanowi zróżnicowany zespół uczniów (pod względem poznawczym, rozwojowym, kulturowym itp.) niezbędne są szczegółowe planowanie lekcji oraz różnicowanie strategii nauczania i poziomu trudności zadań w zależności od potrzeb poszczególnych uczniów (Tomlinson, 2001). Są to dla nauczycieli praktyki nowe i jako takie stanowią wyzwanie. Nauczyciele, pracując z grupami zróżnicowanymi, obawiają się utraty kontroli nad klasą oraz dodatkowych utrudnień związanych z organizacją pracy (Bernstein, 2018). Podkreślają, że brak kompetencji związanych z zarządzaniem klasą w sytuacjach, gdy pojawiają się niepożądane zachowania uczniów, to największe wyzwanie, jakiemu muszą sprostać w swojej pracy (Westling, 2010). Trudności w tym obszarze doświadczają nie tylko młodzi nauczyciele, ale także doświadczeni, którzy wskazują je jako jedną z głównych przyczyn wypalenia zawodowego (Aloe, Amo, Shanahan, 2014). Różnicowanie metod pracy i dostosowywanie ich do potrzeb uczniów jest konieczne, ponieważ okazuje się, że niepożądane zachowania uczniów mogą być także konsekwencją nieadekwatnych metod i form pracy stosowanych w czasie lekcji (Armbruster i in., 2009). Ważne, aby nauczyciel był przygotowany do reagowania na zachowania niepożądane i nie musiał szukać pomysłu na reakcję „na gorąco”, ponieważ „badania i praktyka wskazują na to, że bardzo często w wypadku reakcji na niewłaściwe zachowania uczennic i uczniów powtarza się działanie, które nie przynosi skutku, co usztywnia sytuację, czyniąc ją jeszcze trudniejszą do rozwiązania” (Pyżalski, 2020, s. 7). Nauczyciel musi potrafić zareagować na kilka różnych sposobów, dobierając adekwatny sposób reakcji do zachowania, które chce skorygować (Pyżalski, 2022).