Wróć do informacji o e-podręczniku Wydrukuj Pobierz materiał do PDF Pobierz materiał do EPUB Pobierz materiał do MOBI Zaloguj się, aby dodać do ulubionych Zaloguj się, aby skopiować i edytować materiał Zaloguj się, aby udostępnić materiał Zaloguj się, aby dodać całą stronę do teczki
Polecenie 1

Zapoznaj się z prezentacją multimedialną, a następnie scharakteryzuj sztukę epoki oświecenia.

R1DmdcZJSoyxW
(Uzupełnij).
Polecenie 2

Wybierz z prezentacji jednego przedstawiciela sztuki lub architektury epoki oświecenia i przygotuj referat na temat jego stylu i dzieł.

R1ZyDyGW4qLMF
(Uzupełnij).
R1U5Vda6THJ87
2,3

Sztuka oświeceniowa

Sztuka oświeceniowa była bardzo zróżnicowana i trudno wskazać w niej nurt dominujący. Zmieniał się zarówno sposób funkcjonowania sztuki (jej większa dostępność dzięki otwieraniu muzeów i organizowaniu publicznych wystaw), jak i artystów, którzy stawali się coraz bardziej profesjonalistami w dzisiejszym tego słowa znaczeniu, kształconymi w akademiach sztuk, mniej zależnymi od mecenatu kościelnego, częściej otrzymującymi zamówienia prywatne i publiczne. Zaczęła się rozwijać estetyka – początkowo jako nauka o pięknie, a z czasem historia sztuki i krytyka artystyczna. Nurtem najbliższym oświeceniowemu racjonalizmowi w sztuce był klasycyzm, starający się twórczość artystyczną ująć w gorset przejrzystych i powszechnie obowiązujących zasad i reguł.

R1mahEDPK8PJ7
Jacques‑Louis David, Portret Madame de Verninac, 1799
Źródło: Wikimedia Commons, domena publiczna.
RoFqH0kRmNJIk
2,3

Wybitni malarze oświecenia:

Jacques Louis David (1748–1825)

Główny przedstawiciel francuskiego klasycyzmu w malarstwie, uczestnik rewolucji francuskiej, a później nadworny malarz Napoleona, po jego klęsce wygnany z kraju. Malował przede wszystkim pełne patosu i teatralnych gestów obrazy o tematyce antycznej i współczesnej. Był także portrecistą, twórcą m.in. obrazu Stanisław Kostka Potocki na koniu. Dzieła Davida miały duży wpływ na sztukę epoki. Do jego uczniów należał J.A.D. Ingres. Najbardziej znane płótna to: Przysięga Horacjuszów, Śmierć Marata, Koronacja Napoleona.

RHz9YMhEXpQVi
Jacques‑Louis David, Portret konny Stanisława Kostki Potockiego, 1781
Źródło: Wikimedia Commons, domena publiczna.
RruWJZbor7VNl
Jacques‑Louis David, Przysięga Horacjuszy, 1784
Źródło: Wikimedia Commons, domena publiczna.
R16lr8XGMDvtV
Jacques‑Louis David, Koronacja Napoleona, 1806
Źródło: Wikimedia Commons, domena publiczna.
REJdvHJddygqn
2,3

Wybitni malarze oświecenia:

Marcello Bacciarelli (1731–1818)

Malarz włoski, działający w Dreźnie i Wiedniu, w 1766 r. osiadł w Polsce, gdzie został malarzem nadwornym Stanisława Augusta Poniatowskiego. Jest reprezentantem sztuki dworskiej, pozostającej pod wpływem baroku i rokoka, z elementami klasycyzmu. Znany przede wszystkim z reprezentacyjnych portretów króla oraz osób z jego otoczenia. Zdobił także sale Zamku Królewskiego (jest autorem pocztu królów polskich, zamówionego do Sali Marmurowej) i pałacu w Łazienkach.

R1FzRpm0jt1fx
Marcello Bacciarelli, Portret Stanisława Augusta Poniatowskiego w stroju koronacyjnym, 1764
Źródło: Wikimedia Commons, domena publiczna.
RkPV6Qu4M4cDO
Marcello Bacciarelli, Autoportret w stroju polskim, 1790
Źródło: Wikimedia Commons, domena publiczna.
Rr1ts64odIXiH
Marcello Bacciarelli, Portret Anny Dorothei von Medem Biron, 1790–1791
Źródło: Wikimedia Commons, domena publiczna.
RKQoCfXnbO0l6
2,3

Wybitni malarze oświecenia:

Bernardo Bellotto (Canaletto, 1721–1780)

Malarz włoski, działający początkowo głównie w Wenecji, a od 1748 r. jako malarz nadworny Augusta III w Dreźnie. Od 1767 r. aż do śmierci przebywał w Warszawie, tworząc na zamówienie Stanisława Augusta Poniatowskiego, dzięki czemu został nazwany malarzem Warszawy. Interesowały go zawsze głównie miejskie widoki, panoramy, ze świetnie zaznaczoną perspektywą, malowane z wielkim wyczuciem barwy i światła. Jest także autorem fresków w Zamku Ujazdowskim i obrazów historycznych, m.in. Elekcji Stanisława Augusta. Obrazy Canaletta odznaczały się realizmem i dbałością o szczegół, co pozwoliło na wykorzystanie ich przy odbudowie zabytkowego centrum Warszawy po II wojnie światowej.

R1ZpPOauxCHeg
Bernardo Bellotto, Autoportret, ok. 1765
Źródło: Wikimedia Commons, domena publiczna.
RuRKQ3vVKBUlM
Bernardo Bellotto, Elekcja Stanisława Augusta Poniatowskiego, ok. 1764
Źródło: Wikimedia Commons, domena publiczna.
RsaCN4ilY14w2
Bernardo Bellotto, Widok Warszawy od strony Pragi , ok. 1770
Źródło: Wikimedia Commons, domena publiczna.
RAnyraAOqWt19
2,3

Architekci i rzeźbiarze oświecenia:

Dominik Merlini (1730–1797)

Działający w Polsce architekt pochodzenia włoskiego, twórca zespołu pałacowego w Łazienkach. Pracował również przy zmianie wystroju wnętrz Zamku Królewskiego w Warszawie, projektował i odnawiał pałace arystokracji i budynki użyteczności publicznej (np. Trybunał w Lublinie). Jego dzieła są charakterystyczne na tle innych budowli z epoki. Stworzył także własny styl wystroju wnętrz reprezentacyjnych, zwany stylem Stanisława Augusta.

RDWQXmmYEAAR9
Lublin – Brama Grodzka, arch. Dominik Merlini
Źródło: Marcin Białek, Wikimedia Commons, licencja: CC BY-SA 3.0.
R1FJN76Bzlg4A
Warszawa – Pałac Królikarnia, arch. Dominik Merlini
Źródło: Marcin Białek and edits by Ikiwaner, Wikimedia Commons, licencja: CC BY-SA 3.0.
RnKWIeaJAxtiB
Warszawa – Pałac Myślewicki w Łazienkach, arch. Dominik Merlini
Źródło: Adrian Grycuk, Wikimedia Commons, licencja: CC BY-SA 3.0.
RwoCLI1XYDx9d
2,3

Architekci i rzeźbiarze oświecenia:

Antonio Canova (1757–1822)

Włoski rzeźbiarz, jeden z głównych przedstawicieli rzeźbiarskiego klasycyzmu. Tworzył głównie w Rzymie posągi i grupy mitologiczne, także rzeźby nagrobkowe. Jego dzieła cechuje wyraźne nawiązanie do sztuki antycznej, doskonałość techniczna i liryzm przedstawienia. Najbardziej znane realizacje to: Trzy Gracje, Perseusz, Paulina Borghese jako Wenus. W Łańcucie znajduje się Henryk Lubomirski jako Amor.

R1Yuht3kC0voQ
Antonio Canova, Trzy Gracje
Źródło: Antonio Canova, Wikimedia Commons, licencja: CC BY-SA 3.0.
RcK7TKLVSHPEt
Antonio Canova, Paulina Borghese jako Wenus
Źródło: Sailko, Wikimedia Commons, licencja: CC BY 3.0.
RjZiQwTIFGNpO
Antonio Canova, Kupidyn i Psyche
Źródło: Ricardo André Frantz (User:Tetraktys) Background edited, Wikimedia Commons, licencja: CC BY-SA 3.0.
R1XMaJ5wli6Ic
2,3

Architekci i rzeźbiarze oświecenia:

Bertel Thorvaldsen (ok. 1770–1884)

Duński rzeźbiarz, przedstawiciel klasycyzmu, tworzący rzeźby o tematyce mitologicznej, np. Ganimedes i orzeł, oraz historycznej i religijnej. W Polsce znany jest jako autor pomników – księcia J. Poniatowskiego i M. Kopernika w Warszawie – oraz grobowca W. Potockiego w katedrze na Wawelu w Krakowie. Jego dzieła charakteryzuje starannie wystudiowana i statyczna kompozycja oraz doskonałość formy.

R18kxHt1yDFUX
Bertel Thorvaldsen, Posąg Chrystusa w kaplicy Potockich na Wawelu
Źródło: Tsadee, Wikimedia Commons, licencja: CC BY-SA 4.0.
RII1NFqDRbGyS
Bertel Thorvaldsen, pomnik Mikołaja Kopernika w Warszawie
Źródło: © Marek i Ewa Wojciechowscy / Trips over Poland, Wikimedia Commons, licencja: CC BY-SA 3.0.
Rgj5BiDyqu7Bo
Bertel Thorvaldsen, Płaskorzeźba nagrobna dzieci księżnej Ponińskiej
Źródło: Bertel Thorvaldsen, Wikimedia Commons, licencja: CC BY-SA 3.0.
Głośność lektora
Głośność muzyki
1
Ćwiczenie 1
Na podstawie prezentacji wymień tematy, jakie podejmowali w swojej twórczości malarze i rzeźbiarze oświecenia.
Na podstawie prezentacji wymień tematy, jakie podejmowali w swojej twórczości malarze i rzeźbiarze oświecenia.
R16yIe4iiXguC
(Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 2

Wymień przedstawionych w prezentacji artystów, którzy tworzyli na zlecenie króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Odpowiedz na pytanie, co ich łączy?

R16yIe4iiXguC
(Uzupełnij).
Aplikacje dostępne w
Pobierz aplikację ZPE - Zintegrowana Platforma Edukacyjna na androida