O tym, jaki rodzaj dialogu zostanie zastosowany decyduje natura problemu, który się pojawi. Zasadniczo rozmowa służy temu, by pomóc dzieciom rozpoznać dany problem, wziąć pod uwagę uczucia własne oraz innych ludzi, zastanowić się nad możliwymi rozwiązaniami, a także dostrzec konsekwencje konkretnego rozwiązania. Przedstawione poniżej dialogi nie muszą być wiernie odtwarzane w interakcji z dziećmi. Stanowią jedynie przykład czy inspirację tego, w jaki sposób prowadzić rozmowy z uczniami oraz które pytania powinny być im zadawane.

Przykłady dialogówIndeks górny 1¹cyt1Indeks górny 1¹

Krok 1. Zdefiniowanie problemu:

Co się stało? Na czym polega problem?

Krok 2. Uzyskanie informacji o uczuciach:

Jak się czujesz w tej sytuacji?

Jak czuje się… (tj. druga osoba konfliktu) w tej sytuacji?

Krok 3. Uzyskanie informacji o konsekwencjach zachowania:

Co się stało, gdy to zrobiłeś?

Krok 4. Nazwanie odczuć dotyczących konsekwencji:

Jak się czułeś, gdy… (np. on zabrał twoją zabawkę/ ona cię uderzyła)?

Krok 5. Nakłonienie dziecka do wymyślenia alternatywnych rozwiązań problemu:

Co innego można zrobić, żeby rozwiązać ten problem tak, by… (np. żadne z was nie było złe/ ona cię nie uderzyła)?

Krok 6. Zaproszenie do oceny wymyślonego rozwiązania:

Czy to dobry, czy zły pomysł?

Jeśli dobry: wypróbuj go!

Jeśli niedobry: No tak, musisz wymyślić inne rozwiązanie.

Krok 7. Nagrodź wysiłek dziecka:

Jeśli rozwiązanie jest skuteczne: Wymyśliłeś to sam! Świetnie rozwiązujesz problemy!

Jeśli rozwiązanie okazało się nieskuteczne: Musisz wymyślić inne rozwiązanie! Wiem, że świetnie sobie z tym poradzisz!

• Czy ja mogę mówić do ciebie i do… (kogoś innego) w tym samym czasie?

• Czy to jest odpowiednie miejsce, żeby… (np. tu rysować/ zostawiać jedzenie)?

• Czy możesz pomyśleć o właściwym miejscu, żeby… (np. rysować/ bawić się klockami/samochodami/lalkami etc.)?

• Czy to jest odpowiednia chwila na to, by… (np. rozmawiać z twoim sąsiadem/ mówić do mnie)?

• Co to znaczy „odpowiedni” czas?

• Jak myślisz, jak ja się czuję, kiedy ty… (np. nie słuchasz/ rzucasz jedzeniem/ przerywasz mi)?

• Czy możesz się zastanowić nad tym, co mógłbyś zrobić do momentu, gdy… (np. zaczniemy malować palcami/ będę mogła dać ci to, czego chcesz/ będę mogła ci pomóc)? (Shure, 2000, s. 12–13).

Z czasem, kiedy prowadzenie dialogu stanie się dla dzieci czymś naturalnym, możliwe będzie stosowanie krótszych form zadawania pytań.