bg‑azure

Szkielet kobiety a szkielet mężczyzny – różnice

Szkielet mężczyzny jest cięższy i bardziej masywny niż szkielet kobiety. U mężczyzny waga szkieletu to około 12 kg, a u kobiety około 10 kg. Największe różnice odnoszą się do budowy czaszki i miednicy – różnice te wykorzystywane są w antropologiiantropologiaantropologii, m.in. w procesie określania płci na podstawie szkieletów.

bg‑gray2

Czaszka

Czaszka człowieka wykazuje szereg różnic w zależności od płci. Najważniejszą różnicą jest wielkość czaszki – mężczyźni mają większe czaszki niż kobiety. Z kolei czaszka kobiety jest zazwyczaj wyższa.

U mężczyzn mamy do czynienia z kanciastym kształtem dolnej krawędzi żuchwy, natomiast u kobiet obserwujemy zaokrąglone kształty kątów żuchwy. Kość czołowa jest bardziej wypukła u mężczyzn niż u kobiet. Wyrostek sutkowaty kości skroniowej (element kostny, który znajdziemy za uchem) jest zdecydowanie bardziej wydatny u mężczyzn. Jamy oczodołów są zazwyczaj mniejsze u kobiet.

Warto wspomnieć również o wałach nadoczodołowych, czyli zgrubieniach kostnych znajdujących się nad oczodołami. Wały nadoczodołowe są zdecydowanie bardziej wydatne u mężczyzn niż u kobiet. Kość potyliczna u mężczyzn charakteryzuje się zaznaczonymi liniami przebiegu mięśni, co jest mniej zauważalne u kobiet. Kość ta ma u mężczyzn bardziej wydatną wyniosłość.

1
bg‑gray2

Miednica

Kolejnym elementem szkieletu, który różni się u obu płci, jest miednica. Miednica u kobiet jest szersza i niższa niż u mężczyzn. Kobiety mają niżej położone spojenie łonowe (będące chrząstkozrostemchrząstkozrostchrząstkozrostem). Miednica kobiet jest przystosowana do ciąży, podczas której dochodzi do istotnego zwiększenia objętości macicy, oraz do porodu. Wchód miednicy ma u mężczyzn kształt sercowaty, natomiast u kobiet – owalny. Kość krzyżowa jest u kobiet krótka i szeroka, a u mężczyzn – długa i wąska.

RYcQLK6QACph41
Ilustracja przedstawia budowę miednicy mężczyzny (po lewej) i kobiety (po prawej). Miednica jest pierścieniem kostnym zbudowanym z połączonych ze sobą dwóch kości miednicznych, kości krzyżowej i guzicznej. Kość guziczna to okrągły twór z parzystymi otworami ułożonymi symetrycznie po obu jej stronach. Kości miedniczne od przodu połączone są ze sobą spojeniem łonowym. Na schemacie umieszczone są cyfry opisem różnic pomiędzy miednicą mężczyzn i kobiet: 1. Miednica mężczyzny - wąska i wysoka. Sercowaty kształt wchodu miednicy 2. Miednica u kobiet - szeroka i niska. Owalny kształt wchodu miednicy 3. Kość krzyżowa mężczyzn jest długa i wąska 4. Kość krzyżowa kobiet jest krótka i szeroka 5. Spojenie łonowe u mężczyzn położone jest wyżej niż u kobiet 6. Spojenie łonowe u kobiet położone niżej niż u mężczyzn.
Budowa miednicy mężczyzny (po lewej) i kobiety.
Źródło: Przedmiotowy model 3D został opracowany przez Englishsquare.pl Sp. z o.o. na podstawie materiału źródłowego zakupionego w ramach serwisu www.turbosquid.com. Jakiekolwiek dalsze użycie tego modelu 3D podlega wszelkim ograniczeniom opisanym w licencji opublikowanej na przywołanej stronie internetowej, tylko do użytku edukacyjnego na epodreczniki.pl.
bg‑azure

Różnice w budowie szkieletu zależne od wieku

Szkielet człowieka zmienia się wraz z wiekiem. Szkielet płodu ma budowę typowo chrzęstną, dopiero po urodzeniu dochodzi do nasilenia procesu kostnieniakostnieniekostnienia. Przed procesem kostnienia w szkielecie znajduje się więcej kości – szkielet noworodkanoworodek noworodka zbudowany jest z około 270 kości, natomiast szkielet dorosłego człowieka zawiera 206 kości.

Charakterystyczną cechą kości długich u dzieci jest obecność chrząstek nasadowych. Są to elementy chrzęstne znajdujące się między trzonem a nasadą kości, które stanowią miejsce jej wzrostu na długość. Chrząstki nasadowe zanikają w momencie zakończenia wzrostu, co ma miejsce około 18. roku życia u kobiet i ok. 21. do 25. roku życia u mężczyzn.

RZpaose9uQjgt1
Czaszka noworodka (widok z góry).
Źródło: Wikimedia Commons, domena publiczna.

Czaszka noworodka ma charakterystyczne elementy, które zanikają w późniejszym wieku. Mowa tutaj o ciemiączkachciemiączkaciemiączkach – błonach łącznotkankowych, które łączą ze sobą kości czaszki narodzonego dziecka. Ciemiączko przednie, znajdujące się pomiędzy kością czołową i kośćmi ciemieniowymi, zarasta między 10. a 18. miesiącem życia dziecka. Z kolei ciemiączko tylne, które znajduje się między kośćmi ciemieniowymi a kością potyliczną, powinno zarosnąć do 4. miesiąca życia.

Warto wspomnieć także o wnętrzu kości dziecka. U płodu, noworodków i dzieci do 6. roku życia we wszystkich kościach występuje tylko szpik kostny czerwonyszpik kostny czerwonyszpik kostny czerwony (krwiotwórczy). Z kolei u osób dorosłych szpik czerwony znajduje się w kościach płaskich, takich jak mostek, łopatka czy kości czaszki. Kości długie osób dorosłych zawierają szpik kostny żółtyszpik kostny żółty szpik kostny żółty (tłuszczowy), który nie bierze udziału w tworzeniu krwi.

Słownik

antropologia
antropologia

nauka zajmująca się zmiennością biologiczną człowieka oraz relacjami człowieka w kontekście społecznym

chrząstkozrost
chrząstkozrost

nieruchome połączenie kości warstwą tkanki chrzęstnej

ciemiączka
ciemiączka

nieskostniałe części czaszki noworodków ssaków (także człowieka), występujące w miejscach skrzyżowania szwów czaszkowych; podczas rozwoju embrionalnego ciemiączka umożliwiają zwiększanie pojemności mózgoczaszki w miarę wzrostu mózgu; w czasie porodu ciemiączka ułatwiają przesuwanie się główki płodu przez kanał rodny; po porodzie ciemiączka kostnieją, najdłużej (do ok. 2. roku życia) zamyka się ciemiączko przednie

kostnienie
kostnienie

przemiana kości w trakcie rozwoju osobniczego; zachodzi w wyniku skomplikowanych przekształceń na podłożu mezenchymatycznym (błoniastym) lub chrzęstnym; polega na pojawieniu się komórek kościotwórczych – osteoblastów, które następnie syntetyzują, wydzielają i mineralizują substancję pozakomórkową; u człowieka kostnienie rozpoczyna się ok. 8. tygodnia rozwoju zarodkowego i trwa mniej więcej do 25. roku życia

noworodek
noworodek

mianem noworodka określamy dziecko od urodzenia do 4. tygodnia życia; w tym czasie dziecko przystosowuje się do życia w zupełnie nowym środowisku

szpik kostny czerwony
szpik kostny czerwony

tkanka krwiotwórcza, wytwarzająca erytrocyty, leukocyty i trombocyty; u człowieka dorosłego znajduje się w kościach płaskich (miednica, czaszka, mostek)

szpik kostny żółty
szpik kostny żółty

tkanka zbudowana z komórek tłuszczowych, znajdująca się w kościach długich dorosłego człowieka