bg‑azure

Aurora e la sua sorellina minore sono a casa. Annalisa, la sorella, si annoia da morire e crea indovinelli che riguardano personaggi e oggetti quotidiani della cultura italiana. Aurora invece cerca di risolverli. Fai riferimento al loro dialogo e pensa alle risposte anche tu!

Aurora i jej młodsza siostrzyczka są w domu. Annalisa, siostra, nudzi się strasznie i zaczyna tworzyć zagadki związane z kulturą Włoch. Aurora natomiast stara się je rozwiązać. Także ty, zapoznaj się z dialogiem i zastanów się nad odpowiedziami.

Marta Sterna Capolavori italiani

Annalisa: Aurora, mi annoioannoiarsimi annoio! Gioca con me!

Aurora: Mi dispiace, ma devo fare i compiti.

Annalisa: Ma mi annoio... Che fai?

Aurora: Annalisa, studio l’italiano, mi disturbidisturbaredisturbi!

Annalisa: Ma mi annoio da moriremoriremorire! Dammi il tuo manualeil manuale (m)manuale e ti faccio gli indovinellil’indovinello (m)indovinelli. Che ne pensi?

Aurora: Va bene. Non riesco ariuscire a fare qualcosariesco a concentrarmiconcentrarsiconcentrarmi e così forse tutte e due impariamoimparareimpariamo qualcosa.

Annalisa: Un attimol'attimo (m)Un attimo, devo trovare qualcosa di interessante. Senti: uno scienziatolo scienziato (m)scienziato, inventorel'inventore (m)inventoreartistal'artista (m/f)artista italiano, uomo di talentoil talento (m)talento universaleuniversaleuniversale del Rinascimentoil Rinascimento (m)Rinascimento. Chi è?

Aurora: Una persona... Ho già qualche idea, ma dimmi qualcosa di più.

Annalisa: Continuo: ingegnerel'ingegnere (m, f)ingegnere, musicista, architetto, pittore e scultore.

Aurora: Ma parli di un uomo solo o di dieci persone?

Annalisa: Parlo di un uomo famoso, famosissimo! Puoi vedere uno dei suoi capolavoriil capolavoro (m)capolavori sulla moneta da un euro. Ora sai chi è?

Aurora: Penso di sì... La Gioconda è un suo quadro?

Annalisa: Molto bene! Allora chi è lui?

Aurora: Leonardo da Vinci.

Annalisa: Brava! Facciamo un altro indovinello. È un oggetto preziosopreziosoprezioso, molto importante per ogni italiano. Lo usi la mattina.

Aurora: La mattina uso tante cose. Dove lo uso? Come? Quando esattamenteesattamenteesattamente?

Annalisa: Lo usi in cucina, quando fai colazione, per preparare una bevanda calda, molto aromatica.

Aurora: Ora tutto è chiaro. È la mokala moka (f)la moka?

Annalisa: Bravissima! OraoraOra tocca a tetocca a tetocca a te!

Aurora: Fra 30 minuti, va bene?

Annalisa: Va bene…, studia, studia!

1 Źródło: Marta Sterna, Capolavori italiani, [na podstawie:] Leonardo da Vinci: la vita, le opere, i capolavori, il genio, https://www.finestresullarte.info/arte-base/leonardo-da-vinci-vita-opere [dostęp 11.08.2023], licencja: CC BY 3.0.
1
Esercizio 1

Abbina le persone alle immagini.

Połącz osoby z ilustracjami.

R1PoRPeuDJ8zv
Źródło: Pexels.com, licencja: CC BY 3.0.

Abbina i nomi in italiano alle loro traduzioni in polacco.

Połącz nazwy w języku włoskim z ich polskimi tłumaczeniami.

RXrtwLk7NJNkG
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej i Uniwersytetu Łódzkiego, licencja: CC BY-SA 3.0.

LE DOMANDE – pronomi e avverbi interrogativi

Kluczem do prowadzenia rozmowy jest umiejętność zadawania pytań. Możemy pytać o rzeczy, ludzi, przedmioty, przyczyny albo o miejsca. Czy potrafisz konstruować takie pytania?

CHE COSA? - Co to?

Che cosa studi? - Czego się uczysz?

Che cosa significa? - Co to znaczy?

CHI? - Kto?

Chi è questo uomo? - Kim jest ten mężczyzna?

Con chi parli? - Z kim rozmawiasz?

QUALE? - Który?

Quale piatto scegli? - Które danie wybierasz?

Qual è la tua borsa? - Która torba jest twoja?

COME? - Jak?

Come stai? - Jak się czujesz?

Come preparare la pizza? - Jak przygotować pizzę?

DOVE? - Gdzie?

Dove abiti? Di dove sei? - Gdzie mieszkasz?

Dove vai? Dove passi le vacanze? - Gdzie jedzie? Gdzie spędzasz wakacje?

QUANDO? - Kiedy?

Quando andiamo in montagna? - Kiedy jedziemy w góry?

Quando cominci a studiare? - Kiedy zaczynasz się uczyć?

PERCHÉ? - Dlaczego?

Perché studi l’italiano? - Dlaczego uczysz się włoskiego?

Perché non bevi il caffè? - Dlaczego nie pijesz kawy?

QUANTO? - Ile?

Quanto tempo passi davanti al computer? - Ile czasu spędzasz przed komputerem?

Quante lingue parli? - Iloma językami mówisz?

DA QUANTO TEMPO? - Od jakiego czasu?

Da quanto tempo studi l’italiano? - Od jakiego czasu uczysz się włoskiego?

Strategie per parlare

Podczas rozmowy posługiwanie się słownikiem jest dość niewygodne. Zamiast szukać potrzebnego ci słowa spróbuj je opisać, bądź użyć synonimu lub przeciwieństwa (sinonimo o contrario) lub podać do jakiej kategorii należy.

Przykład: nie pamiętasz słowa malarz

Malarz, to osoba (persona), która maluje (dipingere/dipinge) obrazy (quadri). Możesz także podać nazwisko znanego ci malarza (Michelangelo Buonarroti, Leonardo da Vinci, Caravaggio, Sandro Botticelli, Jan Matejko). Wystarczy ci jedno z tych słów, aby osoba, z którą rozmawiasz, wiedziała, o kogo lub o co ci chodzi. Możesz więc zapytać: Chi dipinge quadri? Chi dipinge? È un artista. Aby się komunikować, możesz także gestykulować, rysować, naśladować dźwięki itp.

Gdy opowiadasz o Galileuszu, a nie wiesz, jak nazywają go Włosi (Galileo Galilei) możesz użyć takich słów jak: persona (chi?), Rinascimento (quando?), astronomo, Niccolò Copernico, movimento di Terra.

Oczywiście takiej samej strategii można użyć wobec przedmiotów czy czynności:

gorgonzola: formaggio, Italia, blu, odore forte, cremoso

studiare: azione/verbo, imparare, scuola, università

RqJt7haW6EXPf
Appunti:  (Uzupełnij).
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej i Uniwersytetu Łódzkiego, licencja: CC BY-SA 3.0.

Dizionario

f = femminile - rodzaj żeński, m = maschile - rodzaj męski, pl = plurale - liczba mnoga

annoiarsi
annoiarsi
RGlhp5UWC2sZf1
Nagranie dźwiękowe

nudzić się

RUI7TTlGOpsL31
Nagranie dźwiękowe
l'artista (m/f)
l'artista (m/f)
RFSeQZdNLXfHt1
Nagranie dźwiękowe

artysta, artystka

R1QXXjM9N4Xk21
Nagranie dźwiękowe
l'attimo (m)
l'attimo (m)
RtBeTeSd7zHr41
Nagranie dźwiękowe

moment

R17nU9jeeqTc21
Nagranie dźwiękowe
il capolavoro (m)
il capolavoro (m)
R5760a9w8F8eN1
Nagranie dźwiękowe

arcydzieło

RT58Cg1IAjek61
Nagranie dźwiękowe
concentrarsi
concentrarsi
RCXJuHYtD7Ci61
Nagranie dźwiękowe

skoncentrować się

RtynlyYmaXCnM1
Nagranie dźwiękowe
disturbare
disturbare
R1TOudhFjporg1
Nagranie dźwiękowe

przeszkadzać

RxeP3BeM7bk9j1
Nagranie dźwiękowe
esattamente
esattamente
R52xoKtGFmEJL1
Nagranie dźwiękowe

dokładnie

R13jcUwGsXFtM1
Nagranie dźwiękowe
imparare
imparare
R1Khv2gxY76lr1
Nagranie dźwiękowe

uczyć się czegoś (w praktyce)

RQyfqnCyCsWmo1
Nagranie dźwiękowe
l’indovinello (m)
l’indovinello (m)
R1SmC24mGUEll1
Nagranie dźwiękowe

zagadka

RxExiovtqWczl1
Nagranie dźwiękowe
l'ingegnere (m, f)
l'ingegnere (m, f)
Rn3eAKiR1Batm1
Nagranie dźwiękowe

inżynier

R15YJGwWzlnbu1
Nagranie dźwiękowe
l'inventore (m)
l'inventore (m)
R1BPbNCVM8KmK1
Nagranie dźwiękowe

odkrywca

R1Zp3FbU2Rcn91
Nagranie dźwiękowe
il manuale (m)
il manuale (m)
R1DBn19kxDi9A1
Nagranie dźwiękowe

podręcznik

RvMyxjV9YHuNW1
Nagranie dźwiękowe
la moka (f)
la moka (f)
RDlAcjU15fDvI1
Nagranie dźwiękowe

kawiarka, makinetka

RuX6VsH1Koq1N1
Nagranie dźwiękowe
morire
morire
RbZ39nQodzVIE1
Nagranie dźwiękowe

umrzeć

R1VUF7m81EUFX1
Nagranie dźwiękowe
ora
ora
R1JH2hK1nUgmH1
Nagranie dźwiękowe

teraz

R1XqaL9Wh6SIY1
Nagranie dźwiękowe
prezioso
prezioso
RyTyLwR9NYCmQ1
Nagranie dźwiękowe

cenny

RXoBD0gVsTw3Q1
Nagranie dźwiękowe
il Rinascimento (m)
il Rinascimento (m)
RV3BVonvMq1Xk1
Nagranie dźwiękowe

renesans

Rog7jtVa485eW1
Nagranie dźwiękowe
riuscire a fare qualcosa
riuscire a fare qualcosa
RymcCKOXJJkn41
Nagranie dźwiękowe

zdołać, być w stanie coś zrobić

R11z8In1deTK81
Nagranie dźwiękowe
lo scienziato (m)
lo scienziato (m)
R5xKTfoLwR9NT1
Nagranie dźwiękowe

naukowiec

RPpzrJFj31RZs1
Nagranie dźwiękowe
il talento (m)
il talento (m)
RbrpJoJ8XxtzU1
Nagranie dźwiękowe

talent

RtA8B7tWDBRqU1
Nagranie dźwiękowe
tocca a te
tocca a te
RyJKumviIyxBX1
Nagranie dźwiękowe

twoja kolej

R3yTYk6un67Ct1
Nagranie dźwiękowe
toccare
toccare
R1ItKMvCOccfc1
Nagranie dźwiękowe

dotykać

Rd7xlASjncBuL1
Nagranie dźwiękowe
unico
unico
R1OWamRqbhCsv1
Nagranie dźwiękowe

jedyny

RBOh2KnZ198lu1
Nagranie dźwiękowe
universale
universale
R80pFlMRoYF5l1
Nagranie dźwiękowe

uniwersalny

RB9REVFaC9PwE1
Nagranie dźwiękowe