Rodzaje połączeń kości

Zdarzyło ci się „strzelać z palców”? A może nigdy tego nie robisz, bo wzdragasz się na samą myśli o trzaskach towarzyszących tej czynności? Jak sądzisz, skąd biorą się owe nieprzyjemne dźwięki? Otóż są one efektem rozbijania pęcherzyków powietrza powstających w mazi stawowej, która jest tłustą, śluzowatą substancją wytwarzaną przez jedną z warstw torebki stawowej – struktury otaczającej każdy typ stawów, w tym także stawy palców, o których tu mowa. A czym są stawy? To jeden z wielu rodzajów połączeń kości w szkielecie, którym poświęcony jest niniejszy e‑materiał.

Rodzaje połączeń kości

Kości, stanowiące podstawowy element układu szkieletowego, łączą się ze sobą w sposób ścisły albo ruchomy.

Połączenia ścisłe

Ścisłe połączenia kości dzieli się na więzozrosty, kościozrosty i chrząstkozrosty.

W połączeniach ścisłych stykające się ze sobą powierzchnie kości łączy tkanka łączna, tkanka chrzęstna lub tkanka kostna, a ruchomość w tego typu połączeniach jest bardzo ograniczona. Najważniejsze cechy poszczególnych rodzajów ścisłych połączeń kości zestawia poniższa tabela.

RsfJiZiqXY4GP1

Rycina przedstawia czaszkę człowieka tuż po urodzeniu. Widoczne na niej są ciemiączko przednie oraz ciemiączko tylne - przerwy pomiędzy kościami czaszki.

U noworodków kości czaszki nie stykają się bezpośrednio ze sobą – występują między nimi błoniaste połączenia zbudowane z tkanki łącznej, zwane ciemiączkami. Pozwalają one na przejście głowy dziecka przez drogi rodne matki w czasie porodu oraz umożliwiają rozrost mózgowia i czaszki. Ciemiączka stopniowo zarastają do drugiego roku życia, a na podstawie szybkości tego zarastania można ocenić wiek dziecka oraz stwierdzić, czy jego rozwój jest prawidłowy, co jest szczególnie przydatne w profilaktyce krzywicykrzywicakrzywicy.

Ruchome połączenia kości

Ruchome połączenia kości noszą nazwę stawów.

Budowa stawu

Każdy staw tworzą powierzchnie stawowe, jama stawowa wypełniona mazią stawową oraz torebka stawowa.

Niektóre typy stawów poza podstawowymi strukturami posiadają także dodatkowe elementy pełniące funkcje wzmacniające i ochronne, takie jak więzadławięzadłowięzadła oraz łąkotkiłąkotkiłąkotki.

Maź stawowa – śluzowata substancja wydzielana do jamy stawowej przez komórki błony maziowej – powleka chrząstkę pokrywającą powierzchnie stawowe i zmniejsza tarcie, co polepsza sprawność działania stawu. Właściwości te zapewnia jej odpowiedni skład.

Klasyfikacje stawów

Podział ze względu na liczbę kości

Stawy można podzielić ze względu na liczbę łączących się w nich kości. Stawy proste są zbudowane z dwóch kości, natomiast stawy złożone z wielu.

Podział ze względu na liczbę osi

Stawy klasyfikuje się również ze względu na liczbę osi, czyli kierunków, wokół których możliwy jest ruch w stawie. Stawy jednoosiowe poruszają się tylko w jednej płaszczyźnie, stawy dwuosiowe – w dwóch, a stawy wieloosiowe – w wielu.