Wydrukuj Pobierz materiał do PDF Pobierz materiał do EPUB Pobierz materiał do MOBI Zaloguj się, aby udostępnić materiał Dodaj całą stronę do teczki

Powszechnie obowiązującym systemem ochrony praw twórców na świecie jest prawo autorskie. W Polsce regulowane jest ono ustawą o prawie autorskim i prawach pokrewnych z 4 lutego 1994 r. Przepisy prawa autorskiego odnoszą się także do zasobów internetu. Napotkasz w nim materiały, które możesz wykorzystywać bez konieczności pytania kogokolwiek (autora, twórcę) o zgodę. Będą to materiały udostępniane w ramach dozwolonego użytku, znajdujące się w domenie publicznej oraz w tzw. Otwartych Zasobach Edukacyjnych.

Otwarte zasoby edukacyjne

Materiały udostępniane w podręcznikach internetowych, kursach online, testach stanowią najczęściej otwarte zasoby edukacyjne, to znaczy, że każdy ma prawo się nimi dzielić, poprawiać i tłumaczyć na inne języki. Przykładowo, na stronie internetowej o adresie http://creativecommons.pl możesz znaleźć materiały dotyczące lekcji tworzonych dla polskich dzieci mieszkających za granicą.

RBlNoVWeVGaIu1
Źródło: Sławomir Szaruga, licencja: CC BY 3.0.

Myśl o potraktowaniu wiedzy jako dobra, z którego mogą korzystać wszyscy ludzie, pojawiła się na początku XXI wieku. Aby było to legalne w świetle prawa autorskiego, przy publikacji materiałów, stosowane są wolne licencje Creative Commons.

R1Z4Y1seffljv1
Źródło: Sławomir Szaruga, licencja: CC BY 3.0.
Zapamiętaj!

Licencja to zbiór zasad, które mówią co wolno, a czego nie wolno robić z danym utworem.

Wolne licencje

RSCyp017SGd7D1
Źródło: Sławomir Szaruga, licencja: CC BY 3.0.

Licencje Creative Commons wykorzystują prawo autorskie w taki sposób, aby było możliwe przekazanie przez autora części przysługujących mu praw innym osobom. Zgodnie z nimi, opracowane przez autora materiały można wykorzystywać zmieniając je, dostosowując do swoich potrzeb (np. tłumaczyć tekst z języków obcych), łączyć z innymi materiałami (np. do tekstu dołączać dźwięk), dzielić się swoją pracą z innymi.
Autor ma do wyboru zestaw czterech różnych warunków licencji CC udostępnienia swojego utworu.

Uznanie autorstwa CC BY
Wolno kopiować, rozprowadzać, przedstawiać i wykonywać utwór oraz opracowane na jego podstawie utwory pod warunkiem, że zostanie podane nazwisko autora pierwowzoru.

R1RjQiMI5XsXv1
Źródło: Sławomir Szaruga, licencja: CC BY 3.0.

Użycie niekomercyjne CC NC
Wolno kopiować, rozprowadzać, przedstawiać i wykonywać utwór oraz opracowane na jego podstawie utwory bez uzyskiwania korzyści finansowych.

RcghfXJ9pjlAY1
Źródło: Sławomir Szaruga, licencja: CC BY 3.0.

Na tych samych warunkach CC SA
Wolno rozprowadzać utwory zależne jedynie na licencji identycznej do tej, na jakiej udostępniono utwór oryginalny.

RsRoa1KBkiLdz1
Źródło: Sławomir Szaruga, licencja: CC BY 3.0.

Bez utworów zależnych CC ND
Wolno kopiować, rozprowadzać i wykonywać utwór jedynie w jego oryginalnej postaci.

RbWWuOPpn6e8C1
Źródło: Sławomir Szaruga, licencja: CC BY 3.0.

Na bazie licencji Uznanie autorstwa, gwarantującej najszersze swobody, powstały jeszcze licencje:

BY SA
Uznanie autorstwa‑Na tych samych warunkach

R1JC4SplrXCgB1
Źródło: Sławomir Szaruga, licencja: CC BY 3.0.

BY NC
Uznanie autorstwa‑Użycie niekomercyjne

R1ZSRDa4q5Zlk1
Źródło: Sławomir Szaruga, licencja: CC BY 3.0.

BY ND
Uznanie autorstwa‑Bez utworów zależnych

ReRK127k9wIyf1
Źródło: Sławomir Szaruga, licencja: CC BY 3.0.

BY NC SA
Uznanie autorstwa‑Użycie niekomercyjne‑Na tych samych warunkach

RPwwHHe4SC0xY1
Źródło: Sławomir Szaruga, licencja: CC BY 3.0.

BY NC ND
Uznanie autorstwa‑Użycie niekomercyjne‑Bez utworów zależnych

REsBPlr58yJ0P1
Źródło: Sławomir Szaruga, licencja: CC BY 3.0.
2
Ćwiczenie 1

Wszystkie wymienione powyżej licencje Creative Commons są darmowe, ale tylko dwie z nich są całkowicie wolne. Spróbuj je wymienić i powiedzieć, dlaczego tak uważasz.

1
Ćwiczenie 2

Ułóż podane oznaczenia licencji, zaczynając od najbardziej ograniczającej do najbardziej otwartej:

R97vf7jfjgSqs
Zapamiętaj!

Każda z licencji mówi, że jeżeli chcemy wykorzystać dany materiał, musimy:

  1. Oznaczyć autorstwo utworu.

  2. Podać nazwę licencji.

  3. Podać link do treści licencji.

Aplikacje dostępne w
Pobierz aplikację ZPE - Zintegrowana Platforma Edukacyjna na androida