Scenariusz dla nauczyciela

Autorzy: Adriana Grzelak‑Krzymianowska, Tamara Roszak, Artur Gałkowski

Przedmiot: Język włoski

Temat zajęć: Nel mondo dei mass media - W świecie mass mediów

Grupa docelowa:

III etap edukacyjny, klasa II, poziom A1+

Podstawa programowa:

Podstawa programowa – wariant III.2. Język obcy nowożytny nauczany jako drugi (kontynuacja 2. języka obcego nowożytnego ze szkoły podstawowej)
Cele kształcenia – wymagania ogólne
I. Znajomość środków językowych. Uczeń posługuje się podstawowym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych oraz fonetycznych), umożliwiającym realizację pozostałych wymagań ogólnych w zakresie tematów wskazanych w wymaganiach szczegółowych.
II. Rozumienie wypowiedzi. Uczeń rozumie proste wypowiedzi ustne artykułowane wyraźnie, w standardowej odmianie języka, a także proste wypowiedzi pisemne, w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
III. Tworzenie wypowiedzi. Uczeń samodzielnie tworzy krótkie, proste, spójne i logiczne wypowiedzi ustne i pisemne, w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
IV. Reagowanie na wypowiedzi. Uczeń uczestniczy w rozmowie i w typowych sytuacjach reaguje w sposób zrozumiały, adekwatnie do sytuacji komunikacyjnej, ustnie lub pisemnie w formie prostego tekstu, w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
V. Przetwarzanie wypowiedzi. Uczeń zmienia formę przekazu ustnego lub pisemnego w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
Treści nauczania – wymagania szczegółowe
I. Uczeń posługuje się podstawowym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych oraz fonetycznych), umożliwiającym realizację pozostałych wymagań ogólnych w zakresie następujących tematów:
9) kultura (np. twórcy i ich dzieła, uczestnictwo w kulturze, tradycje i zwyczaje, media);
II. Uczeń rozumie proste wypowiedzi ustne (np. rozmowy, wiadomości, komunikaty, ogłoszenia, instrukcje) artykułowane wyraźnie, w standardowej odmianie języka:
2) określa główną myśl wypowiedzi;
3) określa intencje nadawcy/autora wypowiedzi;
4) określa kontekst wypowiedzi (np. czas, miejsce, sytuację, uczestników);
5) znajduje w wypowiedzi określone informacje;
III. Uczeń rozumie proste wypowiedzi pisemne (np. listy, e‑mail, SMS‑y, kartki pocztowe, napisy, broszury, ulotki, jadłospisy, ogłoszenia, instrukcje, rozkłady jazdy, historyjki obrazkowe z tekstem, artykuły, teksty narracyjne, recenzje, wywiady, wpisy na forach i blogach, teksty literackie):
1) określa główną myśl tekstu lub fragmentu tekstu;
2) określa intencje nadawcy/autora tekstu;
3) określa kontekst wypowiedzi (np. nadawcę, odbiorcę, formę tekstu, czas, miejsce, sytuację);
4) znajduje w tekście określone informacje;
IV. Uczeń tworzy krótkie, proste, spójne i logiczne wypowiedzi ustne:
1) opisuje ludzi, zwierzęta, przedmioty, miejsca i zjawiska;
2) opowiada o czynnościach, doświadczeniach i wydarzeniach z przeszłości i teraźniejszości;
4) przedstawia intencje, marzenia, nadzieje i plany na przyszłość;
7) wyraża uczucia i emocje;
V. Uczeń tworzy krótkie, proste, spójne i logiczne wypowiedzi pisemne (np. notatkę, ogłoszenie, zaproszenie, życzenia, wiadomość, SMS, kartkę pocztową, e‑mail, historyjkę, list prywatny, wpis na blogu):
2) opowiada o czynnościach, doświadczeniach i wydarzeniach z przeszłości i teraźniejszości;
4) przedstawia intencje, marzenia, nadzieje i plany na przyszłość;
7) wyraża uczucia i emocje;
VI. Uczeń reaguje ustnie w typowych sytuacjach:
3) uzyskuje i przekazuje informacje i wyjaśnienia;
5) wyraża swoje upodobania, intencje i pragnienia, pyta o upodobania, intencje i pragnienia innych osób;
6) składa życzenia i gratulacje, odpowiada na życzenia i gratulacje;
VII. Uczeń reaguje w formie prostego tekstu pisanego (np. wiadomość, SMS, krótki list prywatny, e‑mail, wpis na czacie/forum) w typowych sytuacjach:
3) uzyskuje i przekazuje informacje i wyjaśnienia (np. wypełnia formularz/ankietę);
5) wyraża swoje upodobania, intencje i pragnienia, pyta o upodobania, intencje i pragnienia innych osób;
6) składa życzenia i gratulacje, odpowiada na życzenia i gratulacje;
IX. Uczeń posiada:
1) podstawową wiedzę o krajach, społeczeństwach i kulturach społeczności, które posługują się danym językiem obcym nowożytnym oraz o kraju ojczystym, z uwzględnieniem kontekstu lokalnego, europejskiego i globalnego;
2) świadomość związku między kulturą własną i obcą oraz wrażliwość międzykulturową.
X. Uczeń dokonuje samooceny i wykorzystuje techniki samodzielnej pracy nad językiem (np. korzystanie ze słownika, poprawianie błędów, prowadzenie notatek, stosowanie mnemotechnik, korzystanie z tekstów kultury w języku obcym nowożytnym).
XI. Uczeń współdziała w grupie (np. w lekcyjnych i pozalekcyjnych językowych pracach projektowych).
XII. Uczeń korzysta ze źródeł informacji w języku obcym nowożytnym (np. z encyklopedii, mediów, instrukcji obsługi), również za pomocą technologii informacyjno‑komunikacyjnych.
XIII. Uczeń stosuje strategie komunikacyjne (np. domyślanie się znaczenia wyrazów z kontekstu, identyfikowanie słów kluczy lub internacjonalizmów) i strategie kompensacyjne, w przypadku gdy nie zna lub nie pamięta wyrazu (np. upraszczanie formy wypowiedzi, zastępowanie innym wyrazem, opis, wykorzystywanie środków niewerbalnych).
XIV. Uczeń posiada świadomość językową (np. podobieństw i różnic między językami).

Kształtowane kompetencje kluczowe:

  • kompetencje w zakresie rozumienia i tworzenia informacji;

  • kompetencje w zakresie wielojęzyczności;

  • kompetencje cyfrowe;

  • kompetencje osobiste, społeczne i w zakresie umiejętności uczenia się;

  • kompetencje w zakresie świadomości i ekspresji kulturalnej.

Cele operacyjne:

Uczeń:

  • pozna różnego rodzaju media;

  • pozna nazwy wybranych gazet oraz programów radiowych i telewizyjnych we Włoszech;

  • tworzy zdania, wykorzystując poznane elementy.

Cele motywacyjne:

Uczeń:

  • rozwija wrażliwość międzykulturową oraz kształtuje postawę ciekawości, szacunku i otwartości wobec innych kultur;

  • aktywnie uczestniczy w procesie uczenia się;

  • rozwija kompetencje językowe i komunikacyjne oraz kulturowe;

  • wykorzystuje w naturalnych sytuacjach językowych poznane struktury i słownictwo;

  • zdobywa wiedzę i umiejętności do realizacji własnych celów komunikacyjnych;

  • pozyskuje świadomość znaczenia języków obcych nowożytnych w różnych dziedzinach kultury cywilizacyjnej.

Strategie uczenia się:

  • strategie kognitywne;

  • strategie zapamiętywania;

  • strategie przetwarzanie materiału językowego;

  • strategie pozyskiwania wiedzy kulturowo‑językowej;

  • strategie zadaniowe.

Metody i techniki nauczania:

  • konstruktywizm;

  • strategia domysłu językowego;

  • podejście komunikacyjne (luka informacyjna, podejście zadaniowe);

  • strategia pamięciowa (zapamiętywanie przez działanie – np. tworzenie zależności, powiązań);

  • kognitywizm (ćwiczenie stałych struktur);

  • zintegrowane nauczanie językowo‑przedmiotowe.

Formy pracy:

  • praca pod kierunkiem nauczyciela;

  • praca indywidualna;

  • praca w grupach (w zależności od liczebności klasy i strategii lekcyjnej);

  • praca w parach (również partnersko z nauczycielem).

Środki dydaktyczne:

  • komputer/laptop z dostępem do internetu, głośniki, tablica interaktywna, słownik włosko‑polski, materiały piśmienne.

PRZEBIEG LEKCJI

Faza wprowadzająca:

  1. Lekcja poświęcona jest różnego rodzaju mediom, z którymi użytkownicy języka mają do czynienia na co dzień. Uczniowie będą w stanie je wymienić. Otrzymają potwierdzenie, że większość z nich nazywane jest przy pomocy terminów międzynarodowych: la radio (warto zwrócić uwagę na to, że słowo jest de facto skrótem radiofonia, stąd rodzaj żeński tego rzeczownika); la TV (televisione), internet, i social (comunicatori sociali).

  2. Uzupełnieniem będzie nazwa prasy – la stampa (warto zwrócić uwagę, że słowo pochodzi od czasownika stampare ‘drukować’ oraz fakt, że tak nazwany jest jeden z ważniejszych dzienników włoskich – La Stampa). Mówiąc o prasie, można wprowadzić też najprostszą typologię prasową: la gazzetta, la rivista, il quotidiano, il settimanale, il mensile.

  3. Innym zadaniem zamykającym tę fazę może być też podanie rodzajów prasy i prośba, aby uczniowie sami odkryli w czasie lekcji ich znaczenie oraz opatrzyli przykładami znanych tytułów (również prasy polskiej).

Faza realizacyjna:

  1. Uczniowie zapoznają się z tekstem wprowadzającym – w uzupełnieniu do powyższego.

  2. Czytają tekst Il mondo dei media i odpowiadają na pytanie w poleceniu (o nazwy omawianych mediów).

  3. Nauczyciel upewnia się, że uczniowie rozumieją słownictwo stosowane w tekście Il mondo dei media. Uczniowie korzystają z załączonych słowników.

  4. Wykonują ćwiczenie do tekstu typu V/F.

  5. Wskazują na określenia czasowe służące do nazwania określonego wieku. Objaśniane jest stosowanie nazw wieków w dwojaki sposób: przy pomocy liczebnika porządkowego oraz liczebnika głównego. Informacje uzupełniane o ciekawostki kulturowe, np. w zakresie użycia form, jak il Trecento, il Quattrocento, il Novecento jako nazw epok o określonym charakterze, niekiedy jako uniwersalnych italianizmów (np. il Quattrocento – Renesans włoski).

  6. Objaśniane jest także użycie przyimków przed nazwami wieków oraz odpowiedniki wyrażeń typu „przed Chrystusem/po Chrystusie”, p.n.e., n.e. itp.

  7. Uczniowie zapoznają się z multimedium. Ponownie odkrywają świat mediów. Zdobywają informacje, które pozwolą im wypowiedzieć się na temat poszczególnych mediów.

  8. Wykonują polecenia do medium. Zapoznają się z mniej znanym lub nieznanym słownictwem.

Faza podsumowująca:

  1. W fazie podsumowującej uczniowie wykonują wybrane ćwiczenia z sekcji Sprawdź się.

  2. Powtarzają nazwy omawianych mediów oraz elementy ich charakterystyki.

  3. Wypowiadają się o mass mediach w ich codziennym życiu (komórki, komputer/internet, TV, radio...).

Praca domowa:

  • Wybrane ćwiczenia z sekcji Sprawdź się (w szczególności ćwiczenia otwarte).

Materiały pomocnicze:

Wskazówki metodyczne opisujące różne zastosowania danego multimedium:

  • Można zaproponować zadanie polegające na poszerzeniu informacji o danym medium – jego naturze, przeznaczeniu, użytkownikach/odbiorcach, charakterystyce fizycznej itp.

  • Warto też zaproponować uczniom poszukiwanie i opis mediów przyszłości bądź rewolucyjnej modyfikacji tych już istniejących (np. TV bez szklanego ekranu; teleportacja myśli; prasa na nowych nośnikach itp.).

  • Można ponadto zastanowić się nad „mediami” z przeszłości, także ze starożytności (np. tavolette d’argilla ‘gliniane tabliczki’).

  • Dodatkowo – debata na temat: Czy tradycyjna poczta może być mass medium?

Słownik i bibliografia