Scenariusz dla nauczyciela

Autorzy: Artur Gałkowski, Tamara Roszak

Przedmiot: Język włoski

Temat zajęć: La pizza – l’ambasciatrice dell’Italia nel mondo - Pizza ambasadorką Włoch w świecie

Grupa docelowa: III etap edukacyjny, klasa IV, poziom A2+

Podstawa programowa:

Podstawa programowa – wariant III.2. Język obcy nowożytny nauczany jako drugi (kontynuacja 2. języka obcego nowożytnego ze szkoły podstawowej)
Cele kształcenia – wymagania ogólne
I. Znajomość środków językowych. Uczeń posługuje się podstawowym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych oraz fonetycznych), umożliwiającym realizację pozostałych wymagań ogólnych w zakresie tematów wskazanych w wymaganiach szczegółowych.
II. Rozumienie wypowiedzi. Uczeń rozumie proste wypowiedzi ustne artykułowane wyraźnie, w standardowej odmianie języka, a także proste wypowiedzi pisemne, w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
III. Tworzenie wypowiedzi. Uczeń samodzielnie tworzy krótkie, proste, spójne i logiczne wypowiedzi ustne i pisemne, w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
IV. Reagowanie na wypowiedzi. Uczeń uczestniczy w rozmowie i w typowych sytuacjach reaguje w sposób zrozumiały, adekwatnie do sytuacji komunikacyjnej, ustnie lub pisemnie w formie prostego tekstu, w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
V. Przetwarzanie wypowiedzi. Uczeń zmienia formę przekazu ustnego lub pisemnego w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
Treści nauczania – wymagania szczegółowe
I. Uczeń posługuje się podstawowym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych oraz fonetycznych), umożliwiającym realizację pozostałych wymagań ogólnych w zakresie następujących tematów:
6) żywienie (np. artykuły spożywcze, posiłki i ich przygotowywanie, lokale gastronomiczne);
9) kultura (np. twórcy i ich dzieła, uczestnictwo w kulturze, tradycje i zwyczaje, media);
II. Uczeń rozumie proste wypowiedzi ustne (np. rozmowy, wiadomości, komunikaty, ogłoszenia, instrukcje) artykułowane wyraźnie, w standardowej odmianie języka:
2) określa główną myśl wypowiedzi;
3) określa intencje nadawcy/autora wypowiedzi;
4) określa kontekst wypowiedzi (np. czas, miejsce, sytuację, uczestników);
III. Uczeń rozumie proste wypowiedzi pisemne (np. listy, e‑mail, SMS‑y, kartki pocztowe, napisy, broszury, ulotki, jadłospisy, ogłoszenia, instrukcje, rozkłady jazdy, historyjki obrazkowe z tekstem, artykuły, teksty narracyjne, recenzje, wywiady, wpisy na forach i blogach, teksty literackie):
1) określa główną myśl tekstu lub fragmentu tekstu;
3) określa kontekst wypowiedzi (np. nadawcę, odbiorcę, formę tekstu, czas, miejsce, sytuację);
4) znajduje w tekście określone informacje;
IV. Uczeń tworzy krótkie, proste, spójne i logiczne wypowiedzi ustne:
1) opisuje ludzi, zwierzęta, przedmioty, miejsca i zjawiska;
7) wyraża uczucia i emocje;
V. Uczeń tworzy krótkie, proste, spójne i logiczne wypowiedzi pisemne (np. notatkę, ogłoszenie, zaproszenie, życzenia, wiadomość, SMS, kartkę pocztową, e‑mail, historyjkę, list prywatny, wpis na blogu):
1) opisuje ludzi, zwierzęta, przedmioty, miejsca i zjawiska;
7) wyraża uczucia i emocje;
VI. Uczeń reaguje ustnie w typowych sytuacjach:
3) uzyskuje i przekazuje informacje i wyjaśnienia;
VII. Uczeń reaguje w formie prostego tekstu pisanego (np. wiadomość, SMS, krótki list prywatny, e‑mail, wpis na czacie/forum) w typowych sytuacjach:
3) uzyskuje i przekazuje informacje i wyjaśnienia (np. wypełnia formularz/ankietę);
VIII. Uczeń przetwarza prosty tekst ustnie lub pisemnie:
1) przekazuje w języku obcym nowożytnym informacje zawarte w materiałach wizualnych (np. wykresach, mapach, symbolach, piktogramach) lub audiowizualnych (np. filmach, reklamach);
IX. Uczeń posiada:
1) podstawową wiedzę o krajach, społeczeństwach i kulturach społeczności, które posługują się danym językiem obcym nowożytnym oraz o kraju ojczystym, z uwzględnieniem kontekstu lokalnego, europejskiego i globalnego;
2) świadomość związku między kulturą własną i obcą oraz wrażliwość międzykulturową.
X. Uczeń dokonuje samooceny i wykorzystuje techniki samodzielnej pracy nad językiem (np. korzystanie ze słownika, poprawianie błędów, prowadzenie notatek, stosowanie mnemotechnik, korzystanie z tekstów kultury w języku obcym nowożytnym).
XII. Uczeń korzysta ze źródeł informacji w języku obcym nowożytnym (np. z encyklopedii, mediów, instrukcji obsługi), również za pomocą technologii informacyjno‑komunikacyjnych.
XIII. Uczeń stosuje strategie komunikacyjne (np. domyślanie się znaczenia wyrazów z kontekstu, identyfikowanie słów kluczy lub internacjonalizmów) i strategie kompensacyjne, w przypadku gdy nie zna lub nie pamięta wyrazu (np. upraszczanie formy wypowiedzi, zastępowanie innym wyrazem, opis, wykorzystywanie środków niewerbalnych).

Kształtowane kompetencje kluczowe:

  • kompetencje w zakresie rozumienia i tworzenia informacji;

  • kompetencje w zakresie wielojęzyczności;

  • kompetencje cyfrowe;

  • kompetencje osobiste, społeczne i w zakresie umiejętności uczenia się;

  • kompetencje w zakresie świadomości i ekspresji kulturalnej.

Cele operacyjne:

Uczeń:

  • nauczy się mówić o pizzy jako specyficznej ambasadorce włoskości w świecie;

  • pozna terminologię związaną z rodzajami, przygotowaniem i podawaniem pizzy;

  • dowie się, kto w świecie lubi pizzę;

  • będzie mógł wyrazić swoje preferencje dotyczące pizzy.

Cele motywacyjne:

Uczeń:

  • rozwija wrażliwość międzykulturową oraz kształtuje postawę ciekawości, szacunku i otwartości wobec innych kultur;

  • aktywnie uczestniczy w procesie uczenia się;

  • rozwija kompetencje językowe i komunikacyjne oraz kulturowe;

  • wykorzystuje w naturalnych sytuacjach językowych poznane struktury i słownictwo;

  • zdobywa wiedzę i umiejętności do realizacji własnych celów komunikacyjnych;

  • pozyskuje świadomość znaczenia języków obcych nowożytnych w różnych dziedzinach kultury cywilizacyjnej.

Strategie uczenia się:

  • strategie kognitywne;

  • strategie zapamiętywania;

  • strategie przetwarzanie materiału językowego;

  • strategie pozyskiwania wiedzy kulturowo‑językowej;

  • strategie zadaniowe.

Metody i techniki nauczania:

  • konstruktywizm;

  • strategia domysłu językowego;

  • podejście komunikacyjne (luka informacyjna, podejście zadaniowe);

  • strategia pamięciowa (zapamiętywanie przez działanie – np. tworzenie zależności, powiązań);

  • kognitywizm (ćwiczenie stałych struktur);

  • zintegrowane nauczanie językowo‑przedmiotowe.

Formy pracy:

  • praca pod kierunkiem nauczyciela;

  • praca indywidualna;

  • praca w grupach (w zależności od liczebności klasy i strategii lekcyjnej);

  • praca w parach (również partnersko z nauczycielem).

Środki dydaktyczne:

  • komputer/laptop z dostępem do Internetu, głośniki, tablica interaktywna;

  • słownik włosko‑polski, materiały piśmienne.

PRZEBIEG LEKCJI

Faza wprowadzająca:

Na początku lekcji można przeprowadzić quiz, a następnie sprawdzić, na które z pytań uczniowie odpowiedzieli: la pizza. Przykłady pytań do quizu:
Qual è il vostro piatto preferito in assoluto?
Qual è il vostro piatto italiano preferito?
Che cosa preferite prendere da mangiare quando andate in un ristorante o un altro locale gastronomico?
Che cosa si offre da mangiare ai piccoli ospiti durante le feste di anniversario dei bambini?
Quali piatti/pietanze/specialità si possono produrre usando la farina?
Qual è il piatto più consumato in Polonia/in Italia?
Quali sono i simboli più popolari d’Italia?
Uczniowie mogą się zorientować, że wielu z nich i na wiele z tych pytań odpowiedziało, wskazując pizzę, która jest tematem tej lekcji. Zanim uczniowie zapoznają się z tekstem wprowadzającym oraz źródłowym, można jeszcze ich poprosić o wyjaśnienie, z jakimi funkcjami łączy się funkcja ambasadorka/ambasadorki (ambasciatore/ambasciatrice).

Faza realizacyjna:

  1. Uczniowie zapoznają się z tekstem wprowadzającym. Objaśniane jest znaczenie terminu italianità, w szczególności – co stanowi/składa się na italianità?

  2. Wysłuchują tekstu pochodzącego z internetu. Zapoznają się z opisami dotyczącymi VIP‑ów lubiących jeść pizzę. Odpowiadają na pytanie zawarte w poleceniu: ustalają obszary życia, którymi zajmują się osoby przywołane w tekście (la politica, la cultura artistica, il cinema/il film, la TV, il mondo della canzone). Zastanawiają się także, co to znaczy, że „pizza jest ambasadorką Włoch w świecie”. Wykonują ćwiczenia towarzyszące tekstowi.

  3. Nauczyciel dopytuje, jaki rodzaj pizzy mogą szczególnie lubić osoby wymienione w tekście (np. Barack Obama, Julia Roberts, Madonna, Fiorello). Uczniowie mogą skorzystać z opisów różnych rodzajów pizzy, które są podane w kolejnej części materiału.

  4. Nauczyciel objaśnia mniej znane słownictwo kulinarne związane z kompozycją danego rodzaju pizzy. Zwraca uwagę na użycie rodzajnika la przed nazwą pizzy oraz pomijanie rodzajników przy wymienianiu ich składników w menu. Zadaniem specjalnym dla uczniów może być odnalezienie rodzajników właściwych dla danej nazwy składnika (rodzajnika określonego i/lub nieokreślonego, w szczególnych sytuacjach także partytywnego).

  5. Uczniowie zapoznają się z ilustracją interaktywną, która podsumowuje i jednocześnie poszerza ich wiedzę z zakresu języka kulinarnego, tu używanego w odniesieniu do sztandarowego dania włoskiego (i międzynarodowego), tj. pizzy. Nauczyciel zwraca uwagę na pewne różnice kulturowe i specyfikę „prawdziwej” pizzy włoskiej (np. rozróżnienie między pizza rossa i pizza bianca; przypomina takie sformułowania, jak pizza con carne, pizza vegetariana, pasta senza glutine itp.). Uczniowie odpowiadają na pytanie zawarte w poleceniu oraz wykonują ćwiczenia towarzyszące medium.

Faza podsumowująca:

  1. Uczniowie wykonują ćwiczenia z sekcji Sprawdź się: ćw. 1 – test wielokrotnego wyboru z odniesieniem do słownictwa przerabianego w materiale multimedium; ćw. 2 – dobieranie w pary ilustracji i ich opisów (zakres kultury przygotowania i podawania pizzy); ćw. 4 – dobieranie w pary (znaczenia czasowników kulinarnych); ćw. 5 – krzyżówka – odszukiwanie form pochodnych od czasowników kulinarnych; ćw. 6 – dopasowanie nazw do rodzajów pizzy na ilustracji.

  2. Na zakończenie uczniowie wskazują, jaką pizzę najczęściej zamawiają w pizzerii, jakie preferują; jakich nie lubią. Posługują się nazwami składników.

Praca domowa:

  • Jako pracę domową uczniowie mogą wykonać ćw. 3, 7 i 8 z sekcji Sprawdź się.

Materiały pomocnicze:

  • Pomocniczo można wykorzystać e‑materiał In pizzeriaDKw7Mg61FIn pizzeria.

Wskazówki metodyczne opisujące różne zastosowania danego multimedium:

  • Multimedium bazowe można wykorzystać do inscenizacji związanych z przygotowaniem pizzy w lokalach gastronomicznych. Uczniowie wcielają się np. w role pizzaioli i opowiadają o swojej pracy, wymieniając kolejne czynności związane z przygotowaniem pizzy.

  • Zabawę można przenieść do miejsc autentycznych lub przygotować ciasto i kompozycję pizzy w klasie, nazywając po kolei wykonywane czynności oraz składniki nakładane na pizzę.

  • Multimedium może zostać uzupełnione o dane pochodzące z menu pizzerii (nazwy pizzy; ich składniki; dyskusja nad poprawnością zapisu słownictwa włoskiego).

Słownik i bibliografia