Scenariusz dla nauczyciela

Autorzy: Milena Lange, Artur Gałkowski, Tamara Roszak

Przedmiot: Język włoski

Temat zajęć: Le quattro stagioni - Cztery pory roku

Grupa docelowa: III etap edukacyjny, klasa I, poziom A1+

Podstawa programowa:

Podstawa programowa – wariant III.2. Język obcy nowożytny nauczany jako drugi (kontynuacja 2. języka obcego nowożytnego ze szkoły podstawowej)
Cele kształcenia – wymagania ogólne
I. Znajomość środków językowych. Uczeń posługuje się podstawowym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych oraz fonetycznych), umożliwiającym realizację pozostałych wymagań ogólnych w zakresie tematów wskazanych w wymaganiach szczegółowych.
II. Rozumienie wypowiedzi. Uczeń rozumie proste wypowiedzi ustne artykułowane wyraźnie, w standardowej odmianie języka, a także proste wypowiedzi pisemne, w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
III. Tworzenie wypowiedzi. Uczeń samodzielnie tworzy krótkie, proste, spójne i logiczne wypowiedzi ustne i pisemne, w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
IV. Reagowanie na wypowiedzi. Uczeń uczestniczy w rozmowie i w typowych sytuacjach reaguje w sposób zrozumiały, adekwatnie do sytuacji komunikacyjnej, ustnie lub pisemnie w formie prostego tekstu, w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
V. Przetwarzanie wypowiedzi. Uczeń zmienia formę przekazu ustnego lub pisemnego w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.
Treści nauczania – wymagania szczegółowe
I. Uczeń posługuje się podstawowym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych oraz fonetycznych), umożliwiającym realizację pozostałych wymagań ogólnych w zakresie następujących tematów:
13) świat przyrody (np. pogoda, pory roku, rośliny i zwierzęta, krajobraz, zagrożenia i ochrona środowiska naturalnego);
II. Uczeń rozumie proste wypowiedzi ustne (np. rozmowy, wiadomości, komunikaty, ogłoszenia, instrukcje) artykułowane wyraźnie, w standardowej odmianie języka:
2) określa główną myśl wypowiedzi;
3) określa intencje nadawcy/autora wypowiedzi;
4) określa kontekst wypowiedzi (np. czas, miejsce, sytuację, uczestników);
5) znajduje w wypowiedzi określone informacje;
III. Uczeń rozumie proste wypowiedzi pisemne (np. listy, e‑mail, SMS‑y, kartki pocztowe, napisy, broszury, ulotki, jadłospisy, ogłoszenia, instrukcje, rozkłady jazdy, historyjki obrazkowe z tekstem, artykuły, teksty narracyjne, recenzje, wywiady, wpisy na forach i blogach, teksty literackie):
1) określa główną myśl tekstu lub fragmentu tekstu;
3) określa kontekst wypowiedzi (np. nadawcę, odbiorcę, formę tekstu, czas, miejsce, sytuację);
4) znajduje w tekście określone informacje;
IV. Uczeń tworzy krótkie, proste, spójne i logiczne wypowiedzi ustne:
1) opisuje ludzi, zwierzęta, przedmioty, miejsca i zjawiska;
2) opowiada o czynnościach, doświadczeniach i wydarzeniach z przeszłości i teraźniejszości;
5) opisuje upodobania;
V. Uczeń tworzy krótkie, proste, spójne i logiczne wypowiedzi pisemne (np. notatkę, ogłoszenie, zaproszenie, życzenia, wiadomość, SMS, kartkę pocztową, e‑mail, historyjkę, list prywatny, wpis na blogu):
1) opisuje ludzi, zwierzęta, przedmioty, miejsca i zjawiska;
2) opowiada o czynnościach, doświadczeniach i wydarzeniach z przeszłości i teraźniejszości;
5) opisuje upodobania;
VI. Uczeń reaguje ustnie w typowych sytuacjach:
3) uzyskuje i przekazuje informacje i wyjaśnienia;
VII. Uczeń reaguje w formie prostego tekstu pisanego (np. wiadomość, SMS, krótki list prywatny, e‑mail, wpis na czacie/forum) w typowych sytuacjach:
3) uzyskuje i przekazuje informacje i wyjaśnienia (np. wypełnia formularz/ankietę);
5) wyraża swoje upodobania, intencje i pragnienia, pyta o upodobania, intencje i pragnienia innych osób;
VIII. Uczeń przetwarza prosty tekst ustnie lub pisemnie:
1) przekazuje w języku obcym nowożytnym informacje zawarte w materiałach wizualnych (np. wykresach, mapach, symbolach, piktogramach) lub audiowizualnych (np. filmach, reklamach);
IX. Uczeń posiada:
2) świadomość związku między kulturą własną i obcą oraz wrażliwość międzykulturową.
X. Uczeń dokonuje samooceny i wykorzystuje techniki samodzielnej pracy nad językiem (np. korzystanie ze słownika, poprawianie błędów, prowadzenie notatek, stosowanie mnemotechnik, korzystanie z tekstów kultury w języku obcym nowożytnym).
XI. Uczeń współdziała w grupie (np. w lekcyjnych i pozalekcyjnych językowych pracach projektowych).
XII. Uczeń korzysta ze źródeł informacji w języku obcym nowożytnym (np. z encyklopedii, mediów, instrukcji obsługi), również za pomocą technologii informacyjno‑komunikacyjnych.
XIII. Uczeń stosuje strategie komunikacyjne (np. domyślanie się znaczenia wyrazów z kontekstu, identyfikowanie słów kluczy lub internacjonalizmów) i strategie kompensacyjne, w przypadku gdy nie zna lub nie pamięta wyrazu (np. upraszczanie formy wypowiedzi, zastępowanie innym wyrazem, opis, wykorzystywanie środków niewerbalnych).
XIV. Uczeń posiada świadomość językową (np. podobieństw i różnic między językami).

Kształtowane kompetencje kluczowe:

  • kompetencje w zakresie rozumienia i tworzenia informacji;

  • kompetencje w zakresie wielojęzyczności;

  • kompetencje cyfrowe;

  • kompetencje osobiste, społeczne i w zakresie umiejętności uczenia się;

  • kompetencje w zakresie świadomości i ekspresji kulturalnej.

Cele operacyjne:

Uczeń:

  • nauczy się opisywać ulubioną porę roku;

  • nauczy się, jak opowiadać o czynnościach lub wydarzeniach mających miejsce w tym samym czasie;

  • będzie potrafił właściwie tworzyć struktury z durante i mentre.

Cele motywacyjne:

Uczeń:

  • rozwija wrażliwość międzykulturową oraz kształtuje postawę ciekawości, szacunku i otwartości wobec innych kultur;

  • aktywnie uczestniczy w procesie uczenia się;

  • rozwija kompetencje językowe i komunikacyjne oraz kulturowe;

  • wykorzystuje w naturalnych sytuacjach językowych poznane struktury i słownictwo;

  • zdobywa wiedzę i umiejętności do realizacji własnych celów komunikacyjnych;

  • pozyskuje świadomość znaczenia języków obcych nowożytnych w różnych dziedzinach kultury cywilizacyjnej.

Strategie uczenia się:

  • strategie pamięciowe – powtarzanie i utrwalanie poznanego materiału językowego w nowym kontekście;

  • strategie kognitywne – pozyskiwanie wiedzy językowo‑kulturowej, tworzenie różnych kombinacji zdań, analizowanie danych języka obcego;

  • strategie kompensacyjne – odgadywanie znaczenia wyrazów, poznawanie synonimów, niuansów znaczeniowych;

  • strategie metakognitywne – formułowanie pragmatycznych intencji w wypowiedzi, centralizowanie procesu uczenia na wybranym zagadnieniu;

  • strategie afektywne – odwoływanie się do doświadczeń i upodobań uczniów, podejmowanie ryzyka, akceptacja błędów.

Metody i techniki nauczania:

  • podejście komunikacyjne (luka informacyjna, podejście zadaniowe);

  • eklektyzm;

  • nauczanie polisensoryczne/wielozmysłowe;

  • zintegrowane nauczanie językowo–przedmiotowe;

  • nauczanie zdalne i hybrydowe;

  • nauczanie programowane;

  • metody sytuacyjno‑inscenizacyjne.

Formy pracy:

  • praca pod kierunkiem nauczyciela;

  • praca indywidualna;

  • praca w parach;

  • praca w grupach.

Środki dydaktyczne:

  • komputer/laptop/smartfon z dostępem do internetu/materiały piśmiennicze/głośniki.

PRZEBIEG LEKCJI

Faza wprowadzająca:

  1. Uczniowie przypominają sobie nazwy poszczególnych pór roku. Zwracana jest uwaga na ich rodzaj gramatyczny, w szczególności lata estate (f).

  2. Uczniowie ustalają daty rozpoczęcia poszczególnych pór roku oraz miesiące, które na te pory przypadają.

  3. Mogą ponadto wskazać charakterystyczne wydarzenia, które mogą im się kojarzyć z porami roku (np. la primavera – la Pasqua, l’estate – le vacanze, l’autunno – l’inizio dell’anno scolastico, l’inverno – le vacanze invernali, il Natale).

Faza realizacyjna:

  1. Uczniowie zapoznają się z treścią tekstu Le quattro stagioni.

  2. Nauczyciel objaśnia nieznane lub mniej znane słownictwo. Uczniowie mogą tu także skorzystać z informacji leksykalnych w podlinkowaniach i słowniku.

  3. Uczniowie wykonują polecenie V/F. Starają się także odpowiedzieć na pytanie wprowadzające do tekstu Le quattro stagioni, zgodnie z którym zapoznawali się ze szczegółami treści tekstu.

  4. Jako ćwiczenie dodatkowe mogą wynotować elementy kojarzone z poszczególnymi porami roku, dodając do nich inne, które im się nasuwają i są w stanie je wyrazić w j. włoskim. Informacje te mogą być konfrontowane między uczniami / grupami.

  5. Nauczyciel zwraca uwagę na użycie okolicznikowe nazw pór roku. Korzystając z poznanych / zebranych informacji uczniowie mogą powiedzieć / zapisać, co można robić / co robią / co się dzieje itd. w poszczególnych porach (in primavera, in estate, in autunno, in inverno).

  6. Nauczyciel objaśnia struktury gramatyczne z durante i mentre – pozwalające wyrazić czynności trwające w ciągu/podczas innych sytuacji, okoliczności, czynności.

  7. Uczniowie zapoznają się z multimedium, zgodnie z formułą dydaktyczną audiobooka. Wysłuchują treści dziennika z podróży. Zwracają uwagę na miejsca, które odwiedza Aurora.

  8. Wykonują polecenia towarzyszące multimedium.

  9. Mogą się zapoznać z zapisaną treścią audiobooka, zwracając uwagę na nieznane lub mniej znane słownictwo, które zostaje przez uczniów wynotowane. Znaczenie nieznanych słów / wyrażeń uczniowie ustalają zgodnie z domysłem wynikającym z kontekstu, tam gdzie taki domysł jest możliwy. Nauczyciel wspiera uczniów w tym zadaniu.

  10. Uczniowie wykonują wybrane ćwiczenia z sekcji Sprawdź się.

Faza podsumowująca:

  1. Uczniowie układają zdania, w których informują o tym, co mogą robić w poszczególnych porach roku. Klasę można podzielić na 4 grupy – każda odpowiedzialna za ułożenie / przypomnienie kilku zdań powiązanych informacyjnie z daną porą.

  2. Nauczyciel proponuje zestaw fragmentów zdań rozpoczynających się / uwzględniających struktury z mentre i durante.

Praca domowa:

  • Wybrane ćwiczenia z sekcji Sprawdź się, w szczególności otwarte 7 i 8. Można poprosić o przygotowanie ćwiczeń otwartych w formie ustnej, tak aby na kolejnej lekcji uczniowie mogli się na te tematy wypowiedzieć.

Materiały pomocnicze:

Wskazówki metodyczne opisujące różne zastosowania danego multimedium:

  • Uczniowie mogą dopisać do dziennika dodatkowe dni, podczas których Aurora odwiedza inne miejsca, spotykają ją przygody, poznaje ciekawych ludzi itd. Jeśli zadanie wydawałoby się zbyt rozbudowane, można poprosić uczniów o opisanie konkretnego dnia w określonej porze roku, np. związanego z okolicznościami, które potrafią nazwać, opisać (np. 25 grudnia, 1 stycznia, 8 marca itp.).

Słownik i bibliografia