Sole – właściwości fizyczne i chemiczne - Kwasy, sole i inne związki nieorganiczne

Symulacja 1

Czy sole są odporne na działanie wysokich temperatur?

Czy wiesz, czy sole są odporne na działanie wysokich temperatur? Przy pomocy symulacji, sprawdź wpływ temperatury na niektóre z nich, a następnie wykonaj zamieszczone poniżej ćwiczenia.

Zapoznaj się z opisem poniższej symulacji interaktywnej, dotyczącej wpływu temperatury na sole.

R1ERxW4CVEJBJ

Symulacja interaktywna pt. „Czy sole są odporne na działanie wysokich temperatur?”
Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Podpowiedźgreenwhite

Ćwiczenie 1

Uzupełnij poniższy dziennik. Zaproponuj hipotezę/hipotezy. Następnie rozwiąż problem badawczy i zweryfikuj hipotezę. W formularzu zapisz swoje obserwacje i wyniki, a następnie sformułuj wnioski.

R1C89aQf9XUp0

R1beM0TPjcd1R

Ćwiczenie 1

Uzupełnij tekst: W wyniku rozkładu siarczanu(sześć) miedzi(dwa) - woda 1/5 powstaje bezwodna sól 1. wodorotlenek miedzi(dwa), 2. amoniak, 3. woda, 4. topnienia, 5. azotanu(pięć), 6. siarczan(sześć) miedzi(dwa), 7. amonu, 8. bromku kobaltu(dwa), 9. wapnia, 10. tlenek węgla(cztery), 11. sodu, 12. chlorku kobaltu(dwa) - woda 1/6), z tą różnicą, że bezwodna sól to {chlorek kobaltu(dwa), 13. tlen, 14. kwas siarkowy(sześć), 15. tlenek węgla(dwa), 16. spalania oraz 1. wodorotlenek miedzi(dwa), 2. amoniak, 3. woda, 4. topnienia, 5. azotanu(pięć), 6. siarczan(sześć) miedzi(dwa), 7. amonu, 8. bromku kobaltu(dwa), 9. wapnia, 10. tlenek węgla(cztery), 11. sodu, 12. chlorku kobaltu(dwa) - woda 1/6), z tą różnicą, że bezwodna sól to {chlorek kobaltu(dwa), 13. tlen, 14. kwas siarkowy(sześć), 15. tlenek węgla(dwa), 16. spalania. Podobnie przebiega rozkład 1. wodorotlenek miedzi(dwa), 2. amoniak, 3. woda, 4. topnienia, 5. azotanu(pięć), 6. siarczan(sześć) miedzi(dwa), 7. amonu, 8. bromku kobaltu(dwa), 9. wapnia, 10. tlenek węgla(cztery), 11. sodu, 12. chlorku kobaltu(dwa) - woda 1/6), z tą różnicą, że bezwodna sól to {chlorek kobaltu(dwa), 13. tlen, 14. kwas siarkowy(sześć), 15. tlenek węgla(dwa), 16. spalania. W przypadku 1. wodorotlenek miedzi(dwa), 2. amoniak, 3. woda, 4. topnienia, 5. azotanu(pięć), 6. siarczan(sześć) miedzi(dwa), 7. amonu, 8. bromku kobaltu(dwa), 9. wapnia, 10. tlenek węgla(cztery), 11. sodu, 12. chlorku kobaltu(dwa) - woda 1/6), z tą różnicą, że bezwodna sól to {chlorek kobaltu(dwa), 13. tlen, 14. kwas siarkowy(sześć), 15. tlenek węgla(dwa), 16. spalania potasu oraz azotanu(pięć) oraz chlorku 1. wodorotlenek miedzi(dwa), 2. amoniak, 3. woda, 4. topnienia, 5. azotanu(pięć), 6. siarczan(sześć) miedzi(dwa), 7. amonu, 8. bromku kobaltu(dwa), 9. wapnia, 10. tlenek węgla(cztery), 11. sodu, 12. chlorku kobaltu(dwa) - woda 1/6), z tą różnicą, że bezwodna sól to {chlorek kobaltu(dwa), 13. tlen, 14. kwas siarkowy(sześć), 15. tlenek węgla(dwa), 16. spalania nie dochodzi do rozkładu a jedynie do 1. wodorotlenek miedzi(dwa), 2. amoniak, 3. woda, 4. topnienia, 5. azotanu(pięć), 6. siarczan(sześć) miedzi(dwa), 7. amonu, 8. bromku kobaltu(dwa), 9. wapnia, 10. tlenek węgla(cztery), 11. sodu, 12. chlorku kobaltu(dwa) - woda 1/6), z tą różnicą, że bezwodna sól to {chlorek kobaltu(dwa), 13. tlen, 14. kwas siarkowy(sześć), 15. tlenek węgla(dwa), 16. spalania soli. Węglan wapnia rozkłada się z wydzieleniem bezbarwnego gazu, którym jest 1. wodorotlenek miedzi(dwa), 2. amoniak, 3. woda, 4. topnienia, 5. azotanu(pięć), 6. siarczan(sześć) miedzi(dwa), 7. amonu, 8. bromku kobaltu(dwa), 9. wapnia, 10. tlenek węgla(cztery), 11. sodu, 12. chlorku kobaltu(dwa) - woda 1/6), z tą różnicą, że bezwodna sól to {chlorek kobaltu(dwa), 13. tlen, 14. kwas siarkowy(sześć), 15. tlenek węgla(dwa), 16. spalania.

R1CyHMLgpsT9k

Ćwiczenie 2

Ćwiczenie 3

Zapisz cząsteczkowe równanie reakcji, zachodzącej podczas prażenia węglanu wapnia.

RGiQsX1udA2Db

RmKw14XcDQUmL

Jednym z produktów jest tlenek węgla( $IV$ ).

${CaCO}_{3} \overset{temperatura}{\to} CaO + {CO}_{2}$

R1CyHMLgpsT9k

Ćwiczenie 4

Ćwiczenie 5

Zapisz cząsteczkowe równanie reakcji, zachodzącej podczas prażenia węglanu wapnia.

RGiQsX1udA2Db

RmKw14XcDQUmL

Jednym z produktów jest tlenek węgla( $IV$ ).

${CaCO}_{3} \overset{temperatura}{\to} CaO + {CO}_{2}$

Polecenie 1

Przeanalizuj poniższy schemat hydrolizy wodnych roztworów różnych soli i odpowiedz na powyższe pytanie.

Przeanalizuj opis schematu hydrolizy wodnych roztworów różnych soli i odpowiedz na powyższe pytanie.

RgUZ876zS0MA0

Schemat przedstawia podział wodnych roztworów soli. 1. Wodne roztwory soli mocnych kwasów i słabych zasad mają odczyn kwaśny. 1.1. równanie reakcji N H 4 C l ⟶ N H 4 + + C l − . O odczynie decyduje proces dysocjacji jonowej oraz proces hydrolizy. 1.2. wodne roztwory soli mocnych zasad: zachodzi hydroliza kationowa, na przykład: N H 4 + + H 2 O ⇌ N H 3 + H 3 O + , hydrolizie ulega kation, powstają między innymi jony H indeks górny plus. 2. Wodne roztwory soli mocnych zasad i słabych kwasów, mają odczyn zasadowy. 2.1. Równanie reakcji: C H 3 C O O N a ⇄ C H 3 C O O − + N a + , o odczynie decyduje proces dysocjacji jonowej oraz proces hydrolizy. 2.2. W roztworach tych zachodzi hydroliza anionowa, na przykład: C H 3 C O O − + H 2 O ⇄ C H 3 C O O H + O H − , hydrolizie ulega anion, powstają między innymi jony OH. 3. wodne roztwory soli słabych kwasów i słabych zasad, które mają w przybliżeniu odczyn obojętny. 3.1. Równanie reakcji: C H 3 C O O N H 4 ⇄ C H 3 C O O indeks górny minus + N H 4 + . W solach tych aby dokładnie określić odczyn, należy porównać wartości stałych dysocjacji słabego kwasu i słabej zasady (rzeczywisty odczyn będzie na przykład słabo kwaśny lub słabo zasadowy). 3.2. Zachodzi w tych solach hydroliza kationowo-anionowa, na przykład C H 3 C O O − + H 2 O ⇄ C H 3 C O O H + O H − , N H 4 + + H 2 O ⇄ N H 3 + H 3 O + - hydrolizie ulega kation i anion. — Hydroliza w wodnych roztworach soli
Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Hydroliza
${NH}_{4} Cl \to {NH}_{4}^{+} + {Cl}^{-}$	${CH}_{3} COONa \to {CH}_{3} {COO}^{-} + {Na}^{+}$	${HCOONH}_{4} \to {HCOO}^{-} + {NH}_{4}^{+}$
${NH}_{4}^{+} + H_{2} O ⇄ {NH}_{3} + H_{3} O^{+}$	${CH}_{3} {COO}^{-} + H_{2} O ⇄ {CH}_{3} COOH + {OH}^{-}$	${HCOO}^{-} + H_{2} O ⇄ HCOOH + {OH}^{-}$ ${NH}_{4}^{+} + H_{2} O ⇄ {NH}_{3} + H_{3} O^{+}$
hydroliza kationowa – hydrolizie ulega kation	hydroliza anionowa – hydrolizie ulega anion	hydroliza kationowo‑anionowa – hydrolizie ulega kation i anion
kwasowy odczyn roztworu	zasadowy odczyn roztworu	odczyn zbliżony do obojętnego
sole pochodzące od mocnych kwasów i słabych zasad	sole pochodzące od mocnych zasad i słabych kwasów	sole pochodzące od słabych zasad i słabych kwasów

Tabela 1. Hydroliza – podsumowanie

Indeks górny Źródło: M. Krzeczkowska, J. Loch, A. Mizera, Chemia Repetytorium, Warszawa 2010. Indeks górny koniec

Laboratorium 1

Przeprowadź eksperyment w laboratorium chemicznym. Zapisz problem badawczy i zweryfikuj własną hipotezę. W formularzu zanotuj swoje obserwacje i wyniki, a następnie sformułuj wnioski.

RWSr6rnmGenl0

R1cEb1XNwEvJ5

Wirtualne laboratorium pt. „Czy odczyn wszystkich soli jest obojętny?"
Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Podpowiedźgreenwhite

Odczyn roztworu może być kwasowy, obojętny lub zasadowy. Wpływają na niego procesy zachodzące w roztworze: dysocjacja i hydroliza. Aby doszło do hydrolizy, sól musi być rozpuszczalna w wodzie.

Sole, których jony mają zdolność przyjmowania lub oddawania protonów w środowisku wodnym:

• sole mocnej zasady i słabego kwasu;

• sole słabej zasady i mocnego kwasu;

• sole słabej zasady i słabego kwasu.

Aby określić, jaki będzie odczyn badanej soli należy zastanowić się, od jakich związków pochodzi. Jeśli jest to sól słabego kwasu i mocnej zasady (np. $K_{2} {CO}_{3}$ ), to odczyn jej roztworu będzie zasadowy. Jeżeli sól pochodzi od mocnego kwasu i słabej zasady (np. ${NH}_{4} Cl$ ), to odczyn będzie kwasowy. Natomiast jeśli mamy do czynienia z solą słabego kwasu i słabej zasady, to jej odczyn będzie prawdopodobnie zbliżony do obojętnego.

Reakcja hydrolizy nie zachodzi dla soli mocnego kwasu i mocnej zasady.

R1J2qM4SCSXgg

Sprawdź, czy Twoje odpowiedzi są podobne do poniższych.

Problem badawczy: Czy odczyn wszystkich soli jest obojętny?

Hipoteza: Odczyn soli nie zawsze jest obojętny.

Sprzęt laboratoryjny:

zlewka (150 ${cm}^{3}$ );
pH‑metr;
tryskawka z wodą destylowaną;
cylinder miarowy.

Badane substancje to roztwory wodne o stężeniach 1 $\frac{mol}{{dm}^{3}}$ , 0,5 $\frac{mol}{{dm}^{3}}$ i 0,1 $\frac{mol}{{dm}^{3}}$ , następujących substancji:

chlorek sodu;
cyjanek sodu;
fluorek sodu;
wodorosiarczan(VI) sodu;
chlorek amonu;
fluorek amonu;
azotan(III) potasu;
siarczan(VI) potasu;
węglan potasu;
octan amonu;
siarczan(IV) sodu.

Instrukcja:

Wybierz roztwór do badania i przenieś go na blat stołu laboratoryjnego;
Wybierz stężenie roztworu;
Odmierz cylindrem miarowym 50 ${cm}^{3}$ wybranego roztworu i przenieś go do zlewki. Następnie przy użyciu pH‑metru sprawdź pH roztworu. Pamiętaj przed i po dokonaniu pomiaru o przemyciu elektrody wodą.

Wnioski:

Odczyn soli zależy od jej rodzaju. Jeśli sól pochodzi od mocnego kwasu oraz mocnej zasady odczyn będzie obojętny (lub bliski obojętnego). Jeśli sól pochodzi od słabego kwasu i mocnej zasady odczyn będzie zasadowy, jeśli sól pochodzi od mocnego kwasu i słabej zasady to odczyn jest kwasowy. Ostatni przypadek to jeśli sól pochodzi od słabego kwasu i słabej soli to odczyn jest obojętny (lub bliski obojętnego).

Zadanie: Sprawdzenie, czy odczyn wszystkich soli jest obojętny.

Hipoteza: Odczyn soli nie zawsze jest obojętny.

Sprzęt laboratoryjny: zlewka (150 centymetrów sześciennych) - naczynie szklane o kształcie cylindrycznym, stosowane do przeprowadzania prostych reakcji chemicznych; pH‑metr - urządzenie służące do pomiaru pH analizowanych substancji chemicznych; tryskawka - plastikowe naczynie zamknięte nakrętką z długą końcówką. Tryskawka wypełniona jest wodą, która pod wpływem nacisku na plastikowe naczynie, uwalnia wodę na zewnątrz przez długą końcówkę; cylinder miarowy - podłużne szklane naczynie laboratoryjne w kształcie walca z umieszczoną na ściance podziałką objętości. Służy do odmierzania cieczy.

Badane substancje to roztwory wodne o stężeniach 1 mol na decymetr sześciennyIndeks górny 3, 0,5 mola na decymetr sześciennyIndeks górny 3 i 0,1 mola na decymetr sześciennyIndeks górny 3, następujących substancji: chlorek sodu, cyjanek sodu, fluorek sodu, wodorosiarczan(VI) sodu, chlorek amonu, fluorek amonu, azotan(III) potasu, siarczan(VI) potasu, węglan potasu, octan amonu, siarczan(IV) sodu.

Instrukcja: Wybrano roztwór do badania i przeniesiono go na blat stołu laboratoryjnego. Wybrano stężenie roztworu. Odmierzono cylindrem miarowym 50 centymetrów sześciennych wybranego roztworu i przenieś go do zlewki. Następnie przy użyciu pH‑metru sprawdzono pH roztworu. Przed i po dokonaniu pomiaru przemyto elektrodę wodą.

Wnioski: Odczyn soli zależy od jej rodzaju. Jeśli sól pochodzi od mocnego kwasu oraz mocnej zasady odczyn będzie obojętny (lub bliski obojętnego). Jeśli sól pochodzi od słabego kwasu i mocnej zasady odczyn będzie zasadowy, jeśli sól pochodzi od mocnego kwasu i słabej zasady to odczyn jest kwasowy. Ostatni przypadek to jeśli sól pochodzi od słabego kwasu i słabej soli to odczyn jest obojętny (lub bliski obojętnego).

RCEkiJ9AQwVhV

Ćwiczenie 6

RigYuN5ASCHrp

Ćwiczenie 7

Rvdva9c2YVze1

Ćwiczenie 6

Ćwiczenie 7

Jak na wartość pH wpływa zmiana objętości i zmiana stężenia wodnych roztworów soli?

RwW4w8qCPyB1s

Jakie związki dysocjują?

RsPSULDHmwc5Q1

Mapa pojęciowa pt. Dysocjacja elektrolityczna w związkach nieorganicznych i organicznych

Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

R12yekph6LCKs1

Sole nieorganiczne Dysocjacji elektrolitycznej ulegają sole rozpuszczalne w wodzie. Dysocjują one całkowicie na kation metalu (lub inny, np. kation amonu N H indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, indeks górny, plus, koniec indeksu górnego) i anion reszty kwasowej. Schematycznie równanie reakcji dysocjacji elektrolitycznej soli możemy zapisać jako:
M e indeks dolny, n, koniec indeksu dolnego, R indeks dolny, m, koniec indeksu dolnego, H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O powyżej, strzałka w prawo, n M e indeks górny, m, plus, koniec indeksu górnego, plus, m R indeks górny, n, minus, koniec indeksu górnego gdzie:

M e – metal;
R – reszta kwasowa;
M e indeks górny, m, plus, koniec indeksu górnego – kation metalu lub kation amonu (N H indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, indeks górny, plus, koniec indeksu górnego);
m – wartościowość metalu;
n – wartościowość reszty kwasowej.

Przykład:
Mol siarczan(sześć) potasu K indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, S O indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego dysocjuje całkowicie na dwa mole kationów potasu i jeden mol anionów siarczanowych(sześć), zgodnie z równaniem:
K indeks dolny dwa koniec indeksu S O indeks dolny cztery koniec indeksu, strzałka w prawo, nad strzałką woda, za strzałką dwa kationy potasu K indeks górny plus koniec indeksu, dodać anion siarczanowy sześć, S O indeks dolny cztery koniec indeksu indeks górny dwa minus koniec indeksu
W przypadku wodorosoli oraz hydroksosoli, reakcja dysocjacji zachodzi analogicznie jak dla obojętnych soli prostych.

dysocjacja wodorosoli – wodorosiarczanu(sześć) sodu:

N a H S O indeks dolny cztery koniec indeksu strzałka w prawo, nad strzałką H indeks dolny dwa koniec indeksu O, za strzałką kation sodu N a indeks górny plus koniec indeksu, dodać anion wodorosiarczanowy sześć, H S O indeks dolny cztery koniec indeksu indeks górny minus koniec indeksu

anion wodorosiarczanowy sześć, H S O indeks dolny cztery koniec indeksu indeks górny minus koniec indeksu, dodać cząsteczkę wody H indeks dolny dwa koniec indeksu O, strzałka w prawo, strzałka w lewo, za strzałkami, kation oksoniowy H indeks dolny trzy koniec indeksu O indeks górny plus koniec indeksu, dodać anion siarczanwy sześć, S O indeks dolny cztery koniec indeksu, indeks górny dwa minus koniec indeksu

dysocjacja hydroksosoli – chlorku wodorotlenku wapnia:

C a nawias, O H, zamknięcie nawiasu, C l H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O powyżej, strzałka w prawo, C a nawias, O H, zamknięcie nawiasu, indeks górny, plus, koniec indeksu górnego, plus, anion chlorkowy poniżej C l indeks górny, minus, koniec indeksu górnego

C a nawias, O H, zamknięcie nawiasu, indeks górny, plus, koniec indeksu górnego, H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O powyżej strzałki równowagowe kation wapnia poniżej C a indeks górny, dwa, plus, koniec indeksu górnego, plus, anion wodorotlenkowy poniżej O H indeks górny, minus, koniec indeksu górnego

, Kwasy nieorganiczne

Kwasy jednoprotonowe

HA, plus, H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O strzałka w lewo nad strzałką w prawo H indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, O indeks górny, plus, koniec indeksu górnego, plus, A indeks górny, minus, koniec indeksu górnego

H indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, O indeks górny, plus, koniec indeksu górnego – kation oksoniowy;
A indeks górny, minus, koniec indeksu górnego – anion reszty kwasowej.

Kwasy wieloprotonowe

w pierwszym etapie zachodzi reakcja zgodnie z poniższym równaniem: H indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, P O indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, plus, H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O strzałka w lewo nad strzałką w prawo H indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, O indeks górny, plus, koniec indeksu górnego, plus, H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, P O indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, indeks górny, minus, koniec indeksu górnego
W tym przypadku równanie reakcji zapisujemy ze strzałkami skierowanymi w przeciwne strony, ponieważ kwas ortofosforowy(pięć) jest kwasem słabym. Jeśli jednak kwas jest mocny, jak np. kwas siarkowy(sześć) H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, S O indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, to w pierwszym etapie równanie reakcji zapisujemy z jedną strzałką.

w kolejnym etapie zachodzi reakcja zgodnie z poniższym równaniem: H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, P O indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, indeks górny, minus, koniec indeksu górnego, plus, H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O strzałka w lewo nad strzałką w prawo H indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, O indeks górny, plus, koniec indeksu górnego, plus, H P O indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, indeks górny, dwa, minus, koniec indeksu górnego
w ostatnim etapie zachodzi reakcja zgodnie z poniższym równaniem: H P O indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, indeks górny, dwa, minus, koniec indeksu górnego, plus, H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O strzałka w lewo nad strzałką w prawo H indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, O indeks górny, plus, koniec indeksu górnego, plus, P O indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, indeks górny, trzy, minus, koniec indeksu górnego

, Wodorotlenki Podczas rozpuszczania w wodzie wodorotlenki dysocjują na aniony wodorotlenkowe O H indeks górny, minus, koniec indeksu górnego i kationy metali. Dysocjację elektrolityczną wodorotlenków przedstawia się równaniem:
M e indeks górny, m, koniec indeksu górnego, nawias, O H, zamknięcie nawiasu, indeks dolny, m, koniec indeksu dolnego, H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O powyżej, strzałka w prawo, M e indeks górny, m, plus, koniec indeksu górnego, plus, m O H indeks górny, minus, koniec indeksu górnego gdzie:

M e – symbol metalu;

m – wartościowość metalu równa liczbie anionów wodorotlenkowych;

Przykład:
Dysocjacji w wodzie ulegają wodorotlenki metali aktywnych, np. K O H. Dla tego związku dysocjację zapisujemy zgodnie z równaniem: K O H indeks dolny, nawias, s, zamknięcie nawiasu, koniec indeksu dolnego, H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O powyżej, strzałka w prawo, K indeks górny, plus, koniec indeksu górnego, indeks dolny, nawias, aq, zamknięcie nawiasu, koniec indeksu dolnego, plus, O H indeks górny, minus, koniec indeksu górnego, indeks dolny, nawias, aq, zamknięcie nawiasu, koniec indeksu dolnego Całkowita dysocjacja oznacza, że mamy do czynienia z elektrolitem mocnym.

Większość wodorotlenków dysocjuje całkowicie, wówczas równanie reakcji zapisujemy, stosując jedną strzałkę skierowaną w kierunku produktów. Zarówno wodorotlenki jedno-, jak i wielowodorotlenowe ulegają dysocjacji elektrolitycznej pod wpływem wody, ale w przeciwieństwie do kwasów, dysocjacja wodorotlenków wielowodorotlenowych nie jest stopniowa. Wyjątkiem jest wodorotlenek wapnia, który dysocjuje w dwóch etapach.
C a nawias, O H, zamknięcie nawiasu, indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O powyżej, strzałka w prawo, O H indeks górny, minus, koniec indeksu górnego, plus, C a nawias, O H, zamknięcie nawiasu, indeks górny, plus, koniec indeksu górnego C a nawias, O H, zamknięcie nawiasu, indeks górny, plus, koniec indeksu górnego, H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O powyżej, strzałka w prawo, C a indeks górny, dwa, plus, koniec indeksu górnego, plus, O H indeks górny, minus, koniec indeksu górnego, Kwasy karboksylowe Kwasy karboksylowe to związki organiczne zawierające grupę karboksylową wiązanie pojedyncze C O O H przyłączoną do reszty R, którą jest podstawnik alifatyczny lub aromatyczny.
Kwasy karboksylowe to zazwyczaj słabe kwasy, co oznacza, że dysocjują częściowo. Proces dysocjacji jest reakcją odwracalną, dlatego w równaniu reakcji stosuje się strzałki skierowane w przeciwne strony. Schematycznie równanie reakcji dysocjacji elektrolitycznej kwasu karboksylowego możemy zapisać jako: Ilustracja przedstawiająca równanie reakcji dysocjacji kwasu karboksylowego. Cząsteczka kwasu karboksylowego zbudowanego z podstawnika R oraz grupy karboksylowej C O O H dodać cząsteczka wody H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O. Strzałka w prawo, strzałka w lewo, za strzałkami anion karboksylanowy zbudowany z grupy R połączonej z grupą C O O indeks górny, minus, koniec indeksu górnego dodać jon hydroniowy H indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, O indeks górny, plus, koniec indeksu górnego., Aminy Aminy dysocjują zgodnie z równaniem:

R — N H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, plus, H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O strzałki równowagowe R — N H indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, indeks górny, plus, koniec indeksu górnego, plus, O H indeks górny, minus, koniec indeksu górnego gdzie:

R – reszta alifatyczna lub aromatyczna.

Aminy to słabe zasady o mocy porównywalnej do amoniaku. Dysocjacja elektrolityczna amin jest reakcją odwracalną. Z tego względu w równaniu reakcji stosuje się strzałki skierowane w przeciwne strony., Aminokwasy Aminokwasy to wielofunkcyjne pochodne węglowodorów o wzorze ogólnym zbliżonym do: nawias, H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, N, zamknięcie nawiasu, — R — nawias, C O O H, zamknięcie nawiasu gdzie:

R – fragment węglowodorowy (może zwierać także inne grupy funkcyjne).

Związki te ulegają dysocjacji elektrolitycznej. W roztworze wodnym obecna w cząsteczce aminokwasu grupa aminowa wiązanie pojedyncze N H indeks dolny dwa koniec indeksu i karboksylowa wiązanie pojedyncze C O O H ulegają wzajemnemu zobojętnieniu. Na skutek przeniesienia jonu wodoru H indeks górny, plus, koniec indeksu górnego z grupy wiązanie pojedyncze C O O H do grupy wiązanie pojedyncze N H indeks dolny dwa koniec indeksu powstaje tzw. jon obojnaczy. Jest to sól wewnętrzna, posiadająca jednocześnie ładunek dodatni i ujemny, które równoważą się. Jeden z najprostszych aminokwasów – glicyna – w roztworze wodnym ma odczyn zbliżony do obojętnego, a proces powstawania jonu obojnaczego można przedstawić równaniem: H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, N — C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, — C O O H H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O powyżej strzałki równowagowe nawias kwadratowy, indeks górny, plus, koniec indeksu górnego, H, indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, N — C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, — C O O indeks górny, minus, koniec indeksu górnego, zamknięcie nawiasu kwadratowego, Fenole Fenole ulegają w wodzie dysocjacji elektrolitycznej z odszczepieniem jonu H indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, O indeks górny, plus, koniec indeksu górnego, co potwierdza fakt, że fenole są mocniejszymi kwasami od alkoholi. Niemniej jednak fenole są zaliczane do kwasów słabych, ponieważ tylko niewielki procent ich cząsteczek dysocjuje na jony, a reszta pozostaje w roztworze w postaci niezdysocjowanej. Poniżej przedstawiono proces dysocjacji elektrolitycznej najprostszego fenolu:

opisIlustracja przedstawiająca reakcję dysocjacji fenolu. Cząsteczka benzenolu (czyli fenolu) zbudowanego z sześcioczłonowego pierścienia aromatycznego podstawionego grupą hydroksylową O H. Dodać cząsteczkę wody H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O. Strzałka w prawo, strzałka w lewo, za strzałkami anion fenolanowy zbudowany z pierścienia fenylowego podstawionego atomem tlenu obdarzonym ładunkiem ujemnym dodać kation hydroniowy H indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, O indeks górny, plus, koniec indeksu górnego., Sole organiczne Wśród soli organicznych wyróżnić możemy:

Mydła – sole metali lub kationu amonu oraz wyższych kwasów karboksylowych (kwasów tłuszczowych)

nawias, R C O O, zamknięcie nawiasu, indeks dolny, m, koniec indeksu dolnego, M e

R – fragment węglowodorowy nasycony lub nienasycony;
m – wartościowość metalu;
M e – metal lub kation amonu.

nawias, R C O O, zamknięcie nawiasu, indeks dolny, m, koniec indeksu dolnego, M e H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O powyżej, strzałka w prawo, m R C O O indeks górny, minus, koniec indeksu górnego, plus, M e indeks górny, m, plus, koniec indeksu górnego

C indeks dolny, piętnaście, koniec indeksu dolnego, H indeks dolny, trzydzieści jeden, koniec indeksu dolnego, C O O N a H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O powyżej, strzałka w prawo, C indeks dolny, piętnaście, koniec indeksu dolnego, H indeks dolny, trzydzieści jeden, koniec indeksu dolnego, C O O indeks górny, minus, koniec indeksu górnego, plus, N a indeks górny, plus, koniec indeksu górnego

Sole pozostałych kwasów karboksylowych

nawias, R C O O, zamknięcie nawiasu, indeks dolny, m, koniec indeksu dolnego, M e

R – atom wodoru, grupa alifatyczna lub aromatyczna;
m – wartościowość metalu;
M e – metal lub grupa amonowa N H indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego.

C H indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, C O O N a H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O powyżej, strzałka w prawo, C H indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, C O O indeks górny, minus, koniec indeksu górnego, plus, N a indeks górny, plus, koniec indeksu górnego

Fenolany

nawias, A r O, zamknięcie nawiasu, indeks dolny, m, koniec indeksu dolnego, M e

A r – grupa aromatyczna;
m – wartościowość metalu;
M e – metal lub grupa amonowa N H indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego.

nawias, A r O, zamknięcie nawiasu, indeks dolny, m, koniec indeksu dolnego, M e H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O powyżej, strzałka w prawo, m A r O indeks górny, minus, koniec indeksu górnego, plus, M e indeks górny, m, plus, koniec indeksu górnego

C indeks dolny, sześć, koniec indeksu dolnego, H indeks dolny, pięć, koniec indeksu dolnego, O N a H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O powyżej, strzałka w prawo, C indeks dolny, sześć, koniec indeksu dolnego, H indeks dolny, pięć, koniec indeksu dolnego, O indeks górny, minus, koniec indeksu górnego, plus, N a indeks górny, plus, koniec indeksu górnego

M e – metal;
R – reszta kwasowa;
M e indeks górny, m, plus, koniec indeksu górnego – kation metalu lub kation amonu (N H indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, indeks górny, plus, koniec indeksu górnego);
m – wartościowość metalu;
n – wartościowość reszty kwasowej.

dysocjacja wodorosoli – wodorosiarczanu(sześć) sodu:

dysocjacja hydroksosoli – chlorku wodorotlenku wapnia:

, Kwasy nieorganiczne

Kwasy jednoprotonowe

H indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, O indeks górny, plus, koniec indeksu górnego – kation oksoniowy;
A indeks górny, minus, koniec indeksu górnego – anion reszty kwasowej.

Kwasy wieloprotonowe

w pierwszym etapie zachodzi reakcja zgodnie z poniższym równaniem: H indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, P O indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, plus, H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O strzałka w lewo nad strzałką w prawo H indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, O indeks górny, plus, koniec indeksu górnego, plus, H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, P O indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, indeks górny, minus, koniec indeksu górnego
W tym przypadku równanie reakcji zapisujemy ze strzałkami skierowanymi w przeciwne strony, ponieważ kwas ortofosforowy(pięć) jest kwasem słabym. Jeśli jednak kwas jest mocny, jak np. kwas siarkowy(sześć) H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, S O indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, to w pierwszym etapie równanie reakcji zapisujemy z jedną strzałką.

w kolejnym etapie zachodzi reakcja zgodnie z poniższym równaniem: H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, P O indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, indeks górny, minus, koniec indeksu górnego, plus, H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O strzałka w lewo nad strzałką w prawo H indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, O indeks górny, plus, koniec indeksu górnego, plus, H P O indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, indeks górny, dwa, minus, koniec indeksu górnego
w ostatnim etapie zachodzi reakcja zgodnie z poniższym równaniem: H P O indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, indeks górny, dwa, minus, koniec indeksu górnego, plus, H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O strzałka w lewo nad strzałką w prawo H indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, O indeks górny, plus, koniec indeksu górnego, plus, P O indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, indeks górny, trzy, minus, koniec indeksu górnego

M e – symbol metalu;

m – wartościowość metalu równa liczbie anionów wodorotlenkowych;

R – reszta alifatyczna lub aromatyczna.

R – fragment węglowodorowy (może zwierać także inne grupy funkcyjne).

Mydła – sole metali lub kationu amonu oraz wyższych kwasów karboksylowych (kwasów tłuszczowych)

nawias, R C O O, zamknięcie nawiasu, indeks dolny, m, koniec indeksu dolnego, M e

R – fragment węglowodorowy nasycony lub nienasycony;
m – wartościowość metalu;
M e – metal lub kation amonu.

Sole pozostałych kwasów karboksylowych

nawias, R C O O, zamknięcie nawiasu, indeks dolny, m, koniec indeksu dolnego, M e

R – atom wodoru, grupa alifatyczna lub aromatyczna;
m – wartościowość metalu;
M e – metal lub grupa amonowa N H indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego.

Fenolany

nawias, A r O, zamknięcie nawiasu, indeks dolny, m, koniec indeksu dolnego, M e

A r – grupa aromatyczna;
m – wartościowość metalu;
M e – metal lub grupa amonowa N H indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego.

Źródło: GroMar Sp. z o. o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Polecenie 2

Jak sprawnie potrafisz zapisywać równania dysocjacji elektrolitycznej? Zagraj w domino. Na planszy rozsypanych jest kilkanaście kostek domino – Twoje zadanie polega na dokładaniu kolejno po jednym tak, aby jeden koniec kostki wskazywał na wzór związku przed dysocjacją, a drugi koniec pokazywał jony powstałe w procesie dysocjacji.

Rr5s3HghMyaKl

Gra edukacyjna pt. „Ćwiczenia w pisaniu równań dysocjacji elektrolitycznej”
Źródło: GroMar Sp. z o. o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Sprawdź swoją wiedzę, rozwiązując quiz.

Zaznacz poprawne odpowiedzi.

R1RKg8Ue2Z8Pe

RScLTFibW6nYZ

R1DyOZhYtRJw5

RtHla8lAXpagK

R1Dvzc3IiDHAE

RedH7T17RzxYh

Ćwiczenie 8

Ćwiczenie 9

Zapisz równanie dysocjacji elektrolitycznej kwasu siarkowodorowego.

R1OCHGOvDN1Wn

R10imIwvNbv4I

$H_{2} S + H_{2} O ⇄ H_{3} O^{+} + {HS}^{-}$

bg‑blue

Notatnik

R17TY7A3VUjRk

Źródło: Gromar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Sole – otrzymywanie

Sole – zastosowanie

Sole – właściwości fizyczne i chemiczne

Czy sole są odporne na działanie wysokich temperatur?

Jakie związki dysocjują?

Notatnik