1
Pokaż ćwiczenia:
R170fHW9gfQOL11
Ćwiczenie 1
Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność” powstał w 1980 r. w wyniku protestów robotników / protestów intelektualistów / inicjatywy władz komunistycznych. NZSS „Solidarność” był branżowym związkiem zawodowym / związkiem zawodowym działającym tylko na Pomorzu / ogólnopolskim związkiem zawodowym. „Solidarność” w krótkim czasie nabrała charakteru organizacji międzynarodowej / masowego ruchu społecznego / organizacji elitarnej, ponieważ domagała się poszanowania praw pracowniczych i likwidacji partii komunistycznej / likwidacji partii komunistycznej i poszanowania godności człowieka / poszanowania praw pracowniczych i godności człowieka.
RhJh34bkG1AJD1
Ćwiczenie 2
Zaznacz właściwe dokończenie zdania.
Symbolika logo Solidarności nawiązuje do… Możliwe odpowiedzi: 1. napisu „Stocznia Gdańska” umieszczonego na bramie nr 2., 2. ludzi stojących w kolejce., 3. maszerujących ludzi, wspierających się nawzajem.
211
Ćwiczenie 3

Korzystając z internetu, np. z Encyklopedii Solidarności (www.encysol.pl), ustal, kto był sygnatariuszem porozumień sierpniowych w Gdańsku ze strony strajkujących i rządu, a następnie ustaw elementy we właściwych kategoriach na tablicy interaktywnej.

RdQAT0wLOBtfI
Ilustracja przedstawia ludzi zgromadzonych przy stołach. Na ilustracji widnieje napis: Sygnatariusze Porozumień Sierpniowych, Międzyzakładowy Komitet Strajkowy, Strona Rządowa.
Źródło: fotograf: Leonard Szmaglik, Wikimedia Commons, licencja: CC BY-SA 3.0.
R4ZVYP6OyvDTS
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.
2
Ćwiczenie 4

Zapoznaj się z fragmentem programu NSZZ „Solidarność” pt. Samorządna Rzeczpospolita uchwalonym 7 października 1980 r. przez I Krajowy Zjazd Delegatów. Spośród poniższych postulatów zaznacz te, o których jest mowa w tekście.

Uważamy ludowładztwo za zasadę, od której nie wolno odstępować. Ludowładztwo nie może być władzą stawiających się ponad społeczeństwem grup, które przypisują sobie prawo orzekania o potrzebach oraz reprezentowania interesów społeczeństwa. Społeczeństwo musi mieć możność przemawiania pełnym głosem, wyrażania różnorodności poglądów społecznych i politycznych; musi mieć możność organizowania się w taki sposób, który zapewnia wszystkim sprawiedliwy udział w materialnych i duchowych dobrach narodu oraz wyzwolenie wszystkich jego możliwości i sił twórczych. Chcemy rzeczywistego uspołecznienia systemu zarządzania i gospodarowania. Dlatego dążymy do Polski samorządnej.

c1 Cytat za: Program NSZZ „Solidarność” uchwalony przez I Krajowy Zjazd Delegatów, tekst dostępny online: oko.press, [16.11.2021].
Rcd9xt4ka3HPX
Postulaty: Możliwe odpowiedzi: 1. samorządność, 2. demokracja, 3. wolność słowa, 4. poprawa poziomu życia, 5. przywrócenie równowagi rynkowej, 6. wolność gospodarcza, 7. korporacjonizm, 8. regulacja rynków przez państwo, 9. gospodarka planowana
2
Ćwiczenie 5

Na podstawie fragmentu opracowania historycznego oceń, czy niżej podane stwierdzenia są prawdziwe, czy fałszywe.

Jerzy Eisler „Polskie miesiące”, czyli kryzys(y) w PRL

Polskie słowo „solidarność” jako określenie ruchu społecznego weszło do wielu języków obcych w swojej oryginalnej postaci obok angielskiego solidarity, francuskiego solidarité, niemieckiego Solidarität itd. „Solidarność” była pierwszą w państwach realnego socjalizmu masową legalną i działającą jawnie organizacją niezależną od władz partyjno‑państwowych. Żadne też ugrupowanie w dziejach Polski nie mogło poszczycić się tym, że jego członkami było równocześnie blisko 10 mln osób. W tym samym czasie (jesienią 1981 r.) do PZPR należały niespełna 3 mln osób, z czego ponad 30 proc. było zresztą zarazem członkami „Solidarności”.

1 Źródło: Jerzy Eisler, „Polskie miesiące”, czyli kryzys(y) w PRL, Warszawa 2008, s. 99.
Rys2unXYvqv9K
Łączenie par. . W obcych językach na określenie „Solidarności” nie używa się oryginalnego słowa.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. „Solidarność” była pierwszą organizacją masową, legalną i działającą jawnie w krajach bloku wschodniego w Europie.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Jesienią 1981 r. „Solidarność” liczyła prawie 10 mln członków.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Członkowie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej nie należeli do „Solidarności”.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
21
Ćwiczenie 6

Obejrzyj reprodukcję plakatu z 1981 r., który informował o I Krajowym Zjeździe Delegatów NSZZ „Solidarność”. Odwołując się do elementów graficznych plakatu, zinterpretuj jego przesłanie.

Zapoznaj się z opisem reprodukcji plakatu z 1981 r., który informował o Pierwszym Krajowym Zjeździe Delegatów NSZZ „Solidarność”. Zinterpretuj jego przesłanie.

R13G1aIqiNoIR
Plakat z I Krajowego Zjazdu Delegatów NSZZ „Solidarność” autorstwa K. Dobrowolskiej, wykorzystującego fotografię wykonaną przez M. Grzywaczewską, Gdańsk 1981 r.; ze zbiorów Europejskiego Centrum Solidarności w Gdańsku.
Źródło: Archiwum ECS.
RuYVp77q3Phki
Twoja interpretacja: (Uzupełnij).
311
Ćwiczenie 7

Zapoznaj się z 21 postulatami MKS i podaj te, które zostały zrealizowane do momentu wprowadzenie stanu wojennego. Wyjaśnij, dlaczego większość postulatów nie została zrealizowana.

1

21 postulatów

  1. Akceptacja niezależnych od partii i pracodawców wolnych związków zawodowych wynikających z ratyfikowanych przez PRL Konwencji nr 87 Międzynarodowej Organizacji Pracy, dotyczących wolności związków zawodowych.

  2. Zagwarantowanie prawa do strajku oraz bezpieczeństwa strajkującym i osobom wspomagającym.

  3. Przestrzegać zagwarantowanej w Konstytucji PRL wolności słowa, druku, publikacji, a tym samym nie represjonować niezależnych wydawnictw oraz udostępnić środki masowego przekazu dla przedstawicieli wszystkich wyznań.

  4. Przywrócić do poprzednich praw:

a) ludzi zwolnionych z pracy po strajkach w 1970 i 1976 r., studentów wydalonych z uczelni za przekonania,

b) zwolnić wszystkich więźniów politycznych (w tym Edmunda Zadrożyńskiego, Jana Kozłowskiego, Marka Kozłowskiego),

c) znieść represje za przekonania.

  1. Podać w środkach masowego przekazu informację o utworzeniu Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego oraz publikować jego żądania.

  2. Podjąć realne działania mające na celu wyprowadzenie kraju z sytuacji kryzysowej poprzez:

a) podanie do publicznej wiadomości pełnej informacji o sytuacji społeczno‑gospodarczej,

b) umożliwienie wszystkim środowiskom i warstwom społecznym uczestniczenie w dyskusji nad programem reform.

  1. Wypłacić wszystkim pracownikom biorącym udział w strajku wynagrodzenie za okres strajku – jak za urlop wypoczynkowy z funduszu CRZZ.

  2. Podnieść zasadnicze uposażenie każdego pracownika o 2000 zł na miesiąc jako rekompensatę dotychczasowego wzrostu cen.

  3. Zagwarantować automatyczny wzrost płac równolegle do wzrostu cen i spadku wartości pieniądza.

  4. Realizować pełne zaopatrzenie rynku wewnętrznego w artykuły żywnościowe, a eksportować tylko nadwyżki.

  5. Znieść ceny komercyjne oraz sprzedaż za dewizy w tzw. eksporcie wewnętrznym.

  6. Wprowadzić zasady doboru kadry kierowniczej na zasadach kwalifikacji, a nie przynależności partyjnej oraz znieść przywileje MO, SB i aparatu partyjnego poprzez:

– zrównanie zasiłków rodzinnych,

– zlikwidowanie specjalnych sprzedaży, itp.

  1. Wprowadzić na mięso i jego przetwory kartki – bony żywnościowe (do czasu opanowania sytuacji na rynku).

  2. Obniżyć wiek emerytalny dla kobiet do 55 lat, a dla mężczyzn do lat 60 lub przepracowanie w PRL 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn bez względu na wiek.

  3. Zrównać renty i emerytury starego portfela do poziomu aktualnie wypłacanych.

  4. Poprawić warunki pracy służby zdrowia, co zapewni pełną opiekę medyczną osobom pracującym.

  5. Zapewnić odpowiednią ilość miejsc w żłobkach i przedszkolach dla dzieci kobiet pracujących.

  6. Wprowadzić urlop macierzyński płatny przez okres trzech lat na wychowanie dziecka.

  7. Skrócić czas oczekiwania na mieszkanie.

  8. Podnieść diety z 40 zł na 100 złotych i dodatek za rozłąkę.

  9. Wprowadzić wszystkie soboty wolne od pracy. Pracownikom w ruchu ciągłym i systemie czterobrygadowym brak wolnych sobót zrekompensować zwiększonym wymiarem urlopu wypoczynkowego lub innymi płatnymi dniami wolnymi od pracy.

R1Y8So7mQ2XvR
Twoja odpowiedź (Uzupełnij).
31
Ćwiczenie 8

Na podstawie wypowiedzi historyków wykonaj polecenia.

RkDT5kv19GUr7
Nagranie dźwiękowe dotyczy fragmentów wypowiedzi nadesłanych na ankietę czasopisma Pamięć i Sprawiedliwość.
Źródło: „Pamięć i Sprawiedliwość” nr 2 (16) 2010, s. 38-49.
Rea2QMq5F1iyc
Zaznacz, który z tematów poruszono w nagraniu. Możliwe odpowiedzi: 1. Przekazywanie fałszywych informacji o „Solidarności" przez media państw bloku wschodniego., 2. Znaczenie „Solidarności" dla krajów bloku sowieckiego., 3. Brak zainteresowania społeczeństw bloku wschodniego „Solidarnością".

Opisz znaczenie „Solidarności” dla innych krajów.

R2KCviCvF3k87
Podaj znaczenie Solidarności dla innych krajów (Uzupełnij).