Sprawdź się
Przenieś w odpowiednie miejsca tabeli imiona i nazwiska uczestników paryskiej konferencji pokojowej.
Zaznacz zdania, których prawdziwość można potwierdzić na podstawie poniższych map.
Zapoznaj się z mapami, a następnie wykonaj polecenie.
Przyporządkuj warunki traktatu wersalskiego do państw, które zobowiązały się je spełnić. Nazwy państw zostały celowo usunięte z treści źródła, a pisownię zmodernizowano.
Art. 95. W przeciągu najdalej 15 dni od chwili uprawomocnienia się niniejszego Traktatu wojska i władze [tego kraju] ustąpią z obszaru wyżej opisanego [Prus Wschodnich], wstrzymując się podczas tej ewakuacji od wszelkich rekwizycji w pieniądzach lub naturze i od wszelkich zarządzeń, mogących narazić na szwank interesy materialne kraju., Art. 87. Jak to już uczyniły Mocarstwa sprzymierzone i stowarzyszone, [państwo to] uznaj[e] zupełną niepodległość Polski., Art. 89. [Państwo to] obowiązuje się udzielić wolności tranzytu osobom, towarom, okrętom, statkom, wagonom i transportom pocztowym, przechodzącym tranzytem z Prus Wschodnich do reszty [sąsiedniego państwa] lub odwrotnie […]., Art. 90. [Państwo to] obowiązuje się pozwolić na wywóz do [drugiego państwa] produktów kopalnianych z całej części Śląska Górnego, odstąpionej [mu] na mocy niniejszego Traktatu. Produkty te będą wolne od wszelkich opłat wywozowych i wszelkich innych ciężarów lub ograniczeń wywozowych., Art. 254. Mocarstwa, którym zostały odstąpione terytoria […], będą obowiązane, z zastrzeżeniem przepisów art. 255, wziąć na siebie zapłatę: <br/> 1) Części Długu [państwa, którego ziemie zajęły] […].</strong></strong>, Art. 88. [Państwo to] już obecnie oświadcza, że zrzeka się na rzecz [drugiego państwa] wszystkich praw i tytułów do części Górnego Śląska, położonej poza linią graniczną, określoną na podstawie plebiscytu przez Główne Mocarstwa sprzymierzone i stowarzyszone., Art. 93. [Państwo to] przyjmuje postanowienia, które Główne Mocarstwa sprzymierzone i stowarzyszone uznają za konieczne dla ochrony w [tym państwie] interesów mieszkańców, różniących się od większości ludności rasą, językiem lub religią, i godzi się na zamieszczenie tych postanowień w Traktacie z tymi Mocarstwami., Art. 100. [Państwo to] zrzeka się na rzecz Głównych Mocarstw sprzymierzonych i stowarzyszonych wszystkich praw i tytułów do terytorium, objętego przez następujące granice: od morza Bałtyckiego na południe aż do punktu zetknięcia się głównych koryt żeglownych Nogatu i Wisły (Weichsel).
| Niemcy | |
|---|---|
| Polska |
W art. 93 traktatu wersalskiego Polska zapewniała zamieszkującym ją mniejszościom prawa i swobody. Szczegóły precyzował podpisany tego samego dnia tzw. mały traktat wersalski. Na jego mocy osoby, które czuły się dyskryminowane, mogły odwoływać się do Ligi Narodów z pominięciem sądów krajowych. W Europie analogiczne traktaty podpisały jedynie: Rumunia, Grecja, Czechosłowacja, Królestwo Serbów, Chorwatów i Słoweńców. Wyjaśnij, dlaczego opinia publiczna w Polsce mogła uznawać traktat mniejszościowy za krzywdzący.
Na podstawie osi czasu wyjaśnij, dlaczego w czasie konferencji pokojowej w Paryżu zabrakło reprezentacji Rosji, i wytłumacz, co to oznaczało dla Polski.
Zaproponuj tezę, którą można postawić na podstawie poniższego fragmentu opracowania historycznego.
[Postawa rządu francuskiego] streszczała się w dążeniu do maksymalnego osłabienia Niemiec – na ile to tylko będzie możliwe. Wszystko to po to, aby nie odzyskały one wiodącego stanowiska w kontynentalnej Europie i aby trudniej im było pomyśleć w przyszłości o skutecznym rewanżu za klęskę poniesioną w roku 1918. Nie mogło to nastąpić inaczej jak na drodze przyłączenia przynajmniej dużej części ziem polskich zagarniętych w rozbiorach przez Prusy do odrodzonej Polski, a ponadto przyznanie jej jeszcze Górnego Śląska. [...]
Na rzecz Polski działał jeszcze jeden czynnik. Otóż stanowiła ona geopolityczny bufor między bolszewicką Rosją a ogarniętą przez zbrojne wystąpienia komunistyczne Rzeszą Niemiecką. Połączenie sił obydwu tych rewolucji niosło Europie duże niebezpieczeństwo. [...]
Brytyjski imperialny punkt widzenia sprzeciwiał się tworzeniu małych państw narodowych. Akceptowano je z przymusu, jeśli już stały się nieuniknioną rzeczywistością. Zasadniczą motywacją rządu brytyjskiego, którego stanowisko w przedmiocie wielkich zagadnień międzynarodowych zostało silnie podporządkowane zapatrywaniom osobistym premiera Lloyd George’a, była nie tyle obrona „równowagi sił” w Europie, ile przede wszystkim niedopuszczenie do nadmiernego osłabienia Niemiec, tak aby nie stworzyć z nich „zdegradowanego mocarstwa” i nie przygotować w ten sposób nowej wojny europejskiej. [...]
Niemcy i Rosja (w przyszłości niekomunistyczna) nie powinny być nadmiernie poszkodowane na rzecz nowego państwa polskiego. To poszkodowanie – im większe by ono było – jawiło się twórcom polityki brytyjskiej podstawową przesłanką do zbliżenia Berlin‑Moskwa w przyszłości. Zbliżenie takie zaś oznaczałoby nieuniknioną wojnę na wielką skalę. [...] Dla Brytyjczyków nie było potrzeby degradować Niemcy, usuwając je z grona wielkich mocarstw, skoro przegrały wojnę, utraciły flotę wojenną i miały oddać swego kolonie.
Źródło: Marek Kornat, Mocarstwa zwycięskie wobec sprawy polskiej u kresu Wielkiej Wojny, Muzeum Historii Polski, tekst dostępny online: muzhp.pl.
Traktat wersalski był wielkim zwycięstwem polskiej dyplomacji. Ustosunkuj się do tak postawionej tezy.