Wróć do informacji o e-podręczniku Wydrukuj Pobierz materiał do PDF Pobierz materiał do EPUB Pobierz materiał do MOBI Zaloguj się, aby dodać do ulubionych Zaloguj się, aby skopiować i edytować materiał Zaloguj się, aby udostępnić materiał Zaloguj się, aby dodać całą stronę do teczki
1
Pokaż ćwiczenia:
RUayJcpIMTlb31
Ćwiczenie 1
Odpowiedz na pytania lub uzupełnij tekst. 1. Powstaje w wyniku umowy społecznej., 2. Jedna z cech sytuacji jednostki w stanie natury., 3. Jeśli jest legalna, jest emanacją woli obywateli., 4. Inna z cech sytuacji jednostki w stanie natury., 5. Autor powszechnie znanej i wpływowej koncepcji umowy społecznej.
1
Ćwiczenie 1
RsRQyo90iVa3t
(Uzupełnij).
RZ3nAxa0AqJoJ1
Ćwiczenie 2
Uzupełnij tekst. Co do tej dziwnej doktryny, a mianowicie, że w 1. stanie natury, 2. obywatelski, 3. prawa natury, 4. sędziami każdy ma władzę wykonywania 1. stanie natury, 2. obywatelski, 3. prawa natury, 4. sędziami, nie wątpię, iż zostanie postawiony zarzut, że to niedorzeczne, by ludzie mieli być 1. stanie natury, 2. obywatelski, 3. prawa natury, 4. sędziami we własnych sprawach, ponieważ miłość własna będzie ich czynić stronniczymi wobec siebie samych i ich przyjaciół (…) Chętnie przyznam, iż rząd 1. stanie natury, 2. obywatelski, 3. prawa natury, 4. sędziami jest właściwym środkiem na niedogodności stanu natury.
(John Locke, Dwa traktaty o rządzie, Warszawa 1992, tłum. Z. Rau, str. 171)
R96X1Zmhr3lqL1
Ćwiczenie 3
Uzupełnij zdania tak, by otrzymać sądy zgodne z koncepcją umowy społecznej. Władza publiczna jest legitymizowana przez wolę i interesy Tu uzupełnij. W stanie społecznym obywatel składa swoje uprawnienie do karania przestępców na ręce władzy Tu uzupełnij. Konsekwencją umowy społecznej jest utworzenie Tu uzupełnij politycznej. W przeciwieństwie do stanu natury w społeczeństwie przepisy prawa stosuje bezstronny Tu uzupełnij.
R1PKrQjrgaTtN1
Ćwiczenie 4
Przypisz podane niżej sformułowania do stanu natury lub stanu społecznego. Stan natury Możliwe odpowiedzi: 1. Celem władzy jest zabezpieczanie wolności., 2. Ograniczenie wolności przez prawo., 3. Niepodleganie żadnemu prawu stanowionemu., 4. Wolność karania przestępców., 5. Podleganie władzy przez siebie legitymizowanej., 6. Nikt nie ma więcej władzy od innych w zakresie jurysdykcji (prawa sądzenia). Stan społeczny Możliwe odpowiedzi: 1. Celem władzy jest zabezpieczanie wolności., 2. Ograniczenie wolności przez prawo., 3. Niepodleganie żadnemu prawu stanowionemu., 4. Wolność karania przestępców., 5. Podleganie władzy przez siebie legitymizowanej., 6. Nikt nie ma więcej władzy od innych w zakresie jurysdykcji (prawa sądzenia).
21
Ćwiczenie 5

Spór o źródła władzy politycznej znalazł echo nawet w Panu Tadeuszu. Przeczytaj poniższy fragment mowy pana Buchmana z VII księgi pt. Rada i zrekonstruuj przedstawiony w nim proces powstania władzy (rządu).

1
Adam Mickiewicz Pan Tadeusz

Co do władzy więc — kiedy oczyma przebiegam
Dzieje całej ludzkości, i cóż w nich spostrzegam?
Oto, ród ludzki dziki, w lasach rozpierzchniony,
Skupia się, zbiera, łączy dla wspólnej obrony,
Obmyśla ją; i to jest najpierwsza obrada.
Potem każdy wolności własnej cząstkę składa
Dla dobra powszechnego: to pierwsza ustawa,
Z której jako ze źródła płyną wszystkie prawa.
Widzimy tedy, że rząd umową się tworzy,
Nie pochodząc, jak mylnie sądzę, z woli Bożej.
Owoż, rząd na kontrakcie oparłszy społecznym,
Podział władzy już tylko jest skutkiem koniecznym

1 Źródło: Adam Mickiewicz, Pan Tadeusz, dostępny w internecie: https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/pan-tadeusz.html.
R4dg93NtonDGG
(Uzupełnij).
21
Ćwiczenie 6
Zapoznaj się z VII księgą Pana Tadeusza i opisz postawy pana Buchmana oraz Maćka Chrzciciela manifestujące się w trakcie rady. Która z postaw weźmie górę? Przedstaw własną ocenę tych postaw.
Zapoznaj się z VII księgą Pana Tadeusza i opisz postawy pana Buchmana oraz Maćka Chrzciciela manifestujące się w trakcie rady. Która z postaw weźmie górę? Przedstaw własną ocenę tych postaw.
R1594cjAS0PUD
(Uzupełnij).
31
Ćwiczenie 7

Znajdź w źródłach internetowych definicję pozytywizmu prawniczego oraz koncepcji opozycyjnej wobec pozytywizmu, czyli prawa naturalnego. Korzystając z tekstu podstawowego, odpowiedz na pytanie: Czy koncepcja J. Locke’a jest bliższa pozytywizmowi prawniczemu czy też koncepcji prawa naturalnego? Odpowiedź uzasadnij.

RDLb2kcmymB3v
(Uzupełnij).
31
Ćwiczenie 8

Czy istnieją, twoim zdaniem, sytuacje, w których obywatel ma prawo do tzw. obywatelskiego nieposłuszeństwa, czyli świadomego złamania prawa w imię reguł i wartości uznanych przez niego za fundamentalne? Odpowiedz na to pytanie, lecz najpierw zapoznaj się ze stanowiskami i argumentacją dotyczącą problemu obywatelskiego nieposłuszeństwa zawartą w poniższych tekstach. Weź też pod uwagę koncepcje prawa z poprzedniego ćwiczenia.

1

Nieposłuszeństwo obywatelskie to celowe złamanie obowiązującego prawa, a przynajmniej normy powszechnie uznanej za wiążącą, dokonane w formie protestu, który nie będąc czynem rewolucyjnym, ma charakter publiczny, stroni od użycia przemocy – zakłada brak oporu w przypadku aresztowania i rezygnację z przemocy wobec wszelkich aktów prowokacji – i zostaje podjęte przede wszystkim w celu oświecenia lub przekonania większości.

Indeks górny (Hugo Adam Bedau, On Civil Disobedience, Journal of philosophy, 58; cyt za: Jacek Hołówka, Etyka w działaniu, Warszawa 2001, str. 393) Indeks górny koniec

1

Otwarte łamanie prawa wprost zachęca, by inni postąpili podobnie. Nieposłuszeństwo wobec prawa jest już dostatecznie złe, gdy dokonane zostaje ukradkiem. Jest znacznie gorsze, gdy ktoś się z nim manifestuje, a najgorsze, gdy przebiera się w szatę cnotliwości (…) Kto łamie prawo otwarcie, kto agituje za łamaniem prawa, ten okazuje pogardę dla sądu swych bliźnich i lekceważy ich dezaprobatę.

Indeks górny (Louis Waldman, Civil rights -Yes; Civil Disobedience – No; A reply to Dr Martin L. King; cyt za: Jacek Hołówka, Etyka w działaniu, Warszawa 2001, str. 399) Indeks górny koniec

RHHmZM5Q2WElI
(Uzupełnij).