Wróć do informacji o e-podręczniku Wydrukuj Pobierz materiał do PDF Zaloguj się aby dodać do ulubionych Zaloguj się, aby udostępnić materiał Dodaj całą stronę do teczki
1
Pokaż ćwiczenia:
111
Ćwiczenie 1

Utwórz rodziny wyrazów od rzeczowników „rozum” i „myśl”. Każda rodzina powinna liczyć co najmniej sześć wyrazów reprezentujących co najmniej dwie części mowy.

R1Hezth8gnSYN
Mapa myśli. Lista elementów:
  • Nazwa kategorii: ROZUM
    • Elementy należące do kategorii ROZUMKoniec elementów należących do kategorii ROZUM
R1380GuEoAYOc
Mapa myśli. Lista elementów:
  • Nazwa kategorii: MYŚL
    • Elementy należące do kategorii MYŚLKoniec elementów należących do kategorii MYŚL
RayAkoqRY9YWg1
Rozum: (Uzupełnij). Myśl: (Uzupełnij).
11
Ćwiczenie 2

Wyjaśnij znaczenia podanych związków frazeologicznych.

R1Fn24Ue406zk
pójść po rozum do głowy (Uzupełnij) pozjadać wszystkie rozumy (Uzupełnij) nauczyć kogoś rozumu (Uzupełnij) mieć swój rozum (Uzupełnij) brać coś na rozum (Uzupełnij) chłopski rozum (Uzupełnij).
RVRgIwPkc7BC61
Ćwiczenie 3
Rozumowanie prowadzące do rozwiązania problemu jest procesem, na który składa się kilka etapów. Uporządkuj je we właściwej kolejności. Elementy do uszeregowania: 1. sformułowanie problemu, 2. postawienie hipotezy dotyczącej rozwiązania problemu, 3. sprawdzenie hipotez, 4. dostrzeżenie problemu, 5. sformułowanie wniosków
21
Ćwiczenie 4

Wysłuchaj nagrania fragmentu Rozprawy o metodzie Kartezjusza. Następnie przedstaw w punktach kolejne etapy rozumowania filozofa. Jakie przyjął on założenie? Wskaż cel, który myśliciel postawił sobie w podjętych rozważaniach.

Zapoznaj się z treścią nagrania fragmentu Rozprawy o metodzie Kartezjusza. Następnie przedstaw w punktach kolejne etapy rozumowania filozofa. Odpowiedz na pytanie: Jakie przyjął on założenie? Podaj cel, który myśliciel postawił sobie w podjętych rozważaniach.

Rx4NTXLxAcG70
Nagranie dźwiękowe lekcji pod tytułem Kartezjusz, Rozprawa o metodzie (fragmenty).
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
RRqwGr3Dw4x2O
(Uzupełnij).
21
Ćwiczenie 5

Wyjaśnij, jak rozumiesz deklarację Kartezjusza: Myślę, więc jestem? Odpowiedz na pytanie: Dlaczego właśnie fakt myślenia filozof uważa za jedyny pewnik?

RRCYpQkseUvc0
(Uzupełnij).
21
Ćwiczenie 6

Przeczytaj fragment tekstu Kanta Co to jest Oświecenie.

Zapoznaj się z fragmentem tekstu Kanta Co to jest Oświecenie.

Następnie zacytuj zdanie, w którym Kant sformułował swoją definicję oświecenia. Rozwiń myśl zawartą w tym zdaniu – zapisz konkretne postulaty wynikające z tej definicji.

1
Immanuel Kant Co to jest Oświecenie? (fragment)

Oświeceniem nazywamy wyjście człowieka z niepełnoletności, w którą popadł z własnej winy. Niepełnoletność to niezdolność człowieka do posługiwania się swym własnym rozumem, bez obcego kierownictwa. Zawinioną jest ta niepełnoletność wtedy, kiedy przyczyną jej jest nie brak rozumu, lecz decyzji i odwagi posługiwania się nim bez obcego kierownictwa. Sapere aude! Miej odwagę posługiwać się swym własnym rozumem – tak oto brzmi hasło Oświecenia. Lenistwo i tchórzostwo to przyczyny, dla których tak wielka część ludzi, mimo wyzwolenia ich przez naturę z obcego kierownictwa [...], pozostaje chętnie niepełnoletnimi przez całe swoje życie. Te same przyczyny sprawiają, że inni mogą tak łatwo narzucić się im jako opiekunowie. To bardzo wygodne być niepełnoletnim. Jeśli posiadam książkę, która zastępuje mi rozum, opiekuna duchownego, który zamiast mnie posiada sumienie, lekarza, który zamiast mnie ustala moją dietę itd., itd. – nie muszę sam o nic się troszczyć. Nie potrzebuję myśleć, jeśli tylko mogę za wszystko zapłacić; inni już zamiast mnie zajmą się tą kłopotliwą sprawą. [...]

Toteż każdemu pojedynczemu człowiekowi trudno jest wydobyć się z niepełnoletności, która stała się prawie jego drugą naturą. Polubił ją nawet, tę swoją niepełnoletność, i nie jest rzeczywiście zdolny tak od razu zacząć posługiwać się swym własnym rozumem [...]. Do wejścia na drogę Oświecenia nie potrzeba niczego prócz wolności: i to wolności najnieszkodliwszej spośród wszystkiego, co nazwać można wolnością, mianowicie wolności czynienia wszechstronnego, publicznego użytku ze swego rozumu. [...] Mówiąc o publicznym użytku ze swego rozumu, mam na myśli taki jego użytek, jaki ktoś jako uczony czyni ze swego rozumu wobec całej publiczności czytającego świata. [...]

Człowiek może wprawdzie, jeśli chodzi o jego własną osobę, odsunąć, i to tylko na jakiś czas, konieczność oświecenia się co do tego, o czym powinien wiedzieć – ale zrezygnować z Oświecenia w ogóle w odniesieniu do własnej osoby, a tym bardziej w odniesieniu do potomności – znaczy gwałcić i deptać nogami najświętsze prawa ludzkości.

m1 Źródło: Immanuel Kant, Co to jest Oświecenie? (fragment).
RbM4lMsCWws8i
(Uzupełnij).
21
Ćwiczenie 7

Odpowiedz na pytanie: Jaki wydźwięk ma stwierdzenie Kanta, że myślenie to kłopotliwa sprawa? Opisz „kłopoty”, jakie przynosi myślenie.

RiTLNXlrdqXRR
(Uzupełnij).

Tekst do zadań 8–10

Czesław Miłosz Zaklęcie

Piękny jest ludzki rozum i niezwyciężony.
Ani krata, ni drut, ni oddanie książek na przemiał,
Ani wyrok banicji nie mogą nic przeciw niemu.
On ustanawia w języku powszechne idee
I prowadzi nam rękę, więc piszemy z wielkiej litery
Prawda i Sprawiedliwość, a z małej kłamstwo i krzywda.
On ponad to, co jest, wynosi, co być powinno,
Nieprzyjaciel rozpaczy, przyjaciel nadziei.
On nie zna Żyda ni Greka, niewolnika ni pana,
W zarząd oddając nam wspólne gospodarstwo świata.
On z plugawego zgiełku dręczonych wyrazów
Ocala zdania surowe i jasne.
On mówi nam, że wszystko jest ciągle nowe pod słońcem,
Otwiera dłoń zakrzepłą tego, co już było
Piękna i bardzo młoda jest Filo‑Sofija

I sprzymierzona z nią poezja w służbie Dobrego.
Natura ledwo wczoraj święciła ich narodziny,
Wieść o tym górom przyniosły jednorożec i echo.
Sławna będzie ich przyjaźń, ich czas nie ma granic.
Ich wrogowie wydali siebie na zniszczenie.

Berkeley, 1968

zaklecie Źródło: Czesław Miłosz, Zaklęcie, [w:] Czesław Miłosz, Wiersze wszystkie , Kraków 2018, s. 601.
21
Ćwiczenie 8

Odszukaj w wierszu Czesława Miłosza Zaklęcie wers pełniący funkcję tezy. Zacytuj ten wers, a następnie sformułuj własnymi słowami trzy argumenty, które poeta przedstawia na jej poparcie.

RzAgekVzqDBjc
Teza: (Uzupełnij). Argument 1: (Uzupełnij). Argument 2: (Uzupełnij). Argument 3: (Uzupełnij).
31
Ćwiczenie 9

Wskaż w wierszu Zaklęcie trzy cechy stylizacji biblijnej. Wyjaśnij, jak wpływa na obraz rozumu zastosowanie tej stylizacji.

Podaj z wiersza Zaklęcie trzy cechy stylizacji biblijnej. Wyjaśnij, jak wpływa na obraz rozumu zastosowanie tej stylizacji.

RbSsp3ErCkGSK
(Uzupełnij).
31
Ćwiczenie 10

Odpowiedz na pytanie: Jak rozumiesz tytuł wiersza Czesława Miłosza? Wyjaśnij, w jaki sposób zmienia on wymowę tekstu.

RLIAHlpkA1ppn
(Uzupełnij).
Aplikacje dostępne w
Pobierz aplikację ZPE - Zintegrowana Platforma Edukacyjna na androida