1
Pokaż ćwiczenia:
RjY5SNu7cSila1
Ćwiczenie 1
Dokończ zdanie.
Totalną rewolucję miały przeprowadzić… Możliwe odpowiedzi: 1. uciskany proletariat., 2. marksiści., 3. właściciele instytucji prywatnych., 4. inteligencja.
R1KzueKRN7FKM1
Ćwiczenie 2
Wskaż kraje, w których w XIX wieku dużą popularność zdobyły partie marksistowskie. Możliwe odpowiedzi: 1. Niemcy, 2. Austro‑Węgry, 3. Polska, 4. Włochy, 5. Czechy, 6. Stany Zjednoczone

Materiał źródłowy do ćwiczeń 3–4.

1
Jürg Steiner Demokracje europejskie

Chociaż przewidywania Marksa o ubożeniu klasy robotniczej okazały się nieścisłe z powodu zdumiewającej wydajności produkcyjnej kapitalizmu, to dokonany przezeń opis zasadniczego podziału na płatną pracę i kapitał jest wciąż aktualny w stosunku do znacznej części społeczeństwa.

Społeczny podział pracy automatycznie spowodował podział polityczny bez względu na zasady wolności, proceduralną sprawiedliwość, jednakowy dostęp do urzędów. Przedsiębiorstwo produkcyjne to krwiobieg społeczeństwa; ci, którzy nim prawnie rządzą i posiadają siłę, by je uruchomić, domagają się również specjalnych względów od rządzącej elity, choćby jej członkowie sami nie byli kapitalistami ani nawet moralnymi sympatykami prywatnego kapitału. Ludzie, którzy są zbędni, nie dysponują w ogóle takim wpływem.

steiner Źródło: Jürg Steiner, Demokracje europejskie, tłum. Ewa Gawron, Rzeszów 1993, s. 31.
11
Ćwiczenie 3
R1eli4iBP6ewd
Wskaż, która z klasycznych tez analizy Marksa uległa negatywnej weryfikacji. (Uzupełnij).
11
Ćwiczenie 4
R47MwZW8iaGEe
Wskaż, w jakiej sferze życia diagnoza Karola Marksa zachowuje, zdaniem autora, aktualność. (Uzupełnij).
2
Ćwiczenie 5
RbfYRSd5NQAR4
Wskaż, które stwierdzenia można powiązać z socjalizmem. Egalitaryzm społeczny w zakresie podziału dóbr. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Interes społeczny jest ważniejszy niż jednostkowy. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Wartość jednostki mierzona jest przydatnością dla ogółu. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Religia i tradycja podtrzymują niezbywalne prawa człowieka i określają godność człowieka. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Wyznacznikiem działań państwa powinien być interes własny narodu. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. W gospodarce: istnienie obok własności prywatnej i samorządowej sektora własności państwowej. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz.
31
Ćwiczenie 6

Zapoznaj się z tekstem i wykonaj ćwiczenie.

1
Encyklopedia PWN

Marks Karol

Urodził się 5 V 1818 w Trewirze w zasymilowanej rodzinie żydowskiej o poglądach liberalnych. Studiował prawo, a następnie filozofię na uniwersytetach w Bonn i Berlinie (…). W 1841 uzyskał doktorat z filozofii na uniwersytecie w Jenie na podstawie pracy o filozofii przyrody Demokryta i Epikura. (…) Mieszkał w Paryżu, Brukseli, a w końcu w Londynie, gdzie osiadł na stałe.

marks Źródło: Encyklopedia PWN: Marks Karol.
RxFhhHc00Prds
Rozstrzygnij, czy podane fakty z biografii Karola Marksa mogły wpłynąć na jego późniejsze poglądy polityczne. Swoją wypowiedź uzasadnij, odnosząc się do cech charakterystycznych doktryn i programów politycznych. Rozstrzygnięcie: (Wybierz: tak, nie) Uzasadnienie: (Uzupełnij).
21
Ćwiczenie 7

Zapoznaj się z tekstem i wykonaj ćwiczenie.

1
Michał Cichoracki Marksowski materializm historyczny – koncepcja związku między bazą a nadbudową oraz prymatu czynników ekonomicznych

W społecznym wytwarzaniu swego życia ludzie wchodzą w określone, konieczne, niezależne od ich woli stosunki, w stosunki produkcji, które odpowiadają określonemu szczeblowi rozwoju ich materialnych sił wytwórczych. Całokształt tych stosunków produkcji stanowi (…) strukturę społeczeństwa, realną podstawę, na której wznosi się nadbudowa prawna i polityczna i której odpowiadają określone formy świadomości społecznej. Sposób produkcji życia materialnego warunkuje społeczny, polityczny i duchowy proces życia w ogóle.

cichoracki Źródło: Michał Cichoracki, Marksowski materializm historyczny – koncepcja związku między bazą a nadbudową oraz prymatu czynników ekonomicznych, dostępny w internecie: researchgate.net [dostęp 13.05.2020 r.].
R14FTI3NUpdRQ
Podaj, jaki typ czynników, według Marksa, odgrywa decydującą rolę w procesie kształtowania świadomości społecznej. (Uzupełnij).
31
Ćwiczenie 8

Zapoznaj się z tekstem i wykonaj ćwiczenie.

1
Friedrich Engels Anty-Dühring

Nowe siły wytwórcze przerosły już burżuazyjną formę ich użytkowania; ten konflikt między siłami wytwórczymi a sposobem produkcji nie jest bynajmniej konfliktem zrodzonym w głowach ludzkich, jak konflikt grzechu pierworodnego człowieka ze sprawiedliwością boską, lecz tkwi w samych faktach, zachodzi obiektywnie, poza nami, niezależnie od woli lub postępowania nawet tych ludzi, którzy go wywołali.

engels Źródło: Friedrich Engels, Anty-Dühring, dostępny w internecie: marxists.org [dostęp 13.05.2020 r.].
R1CWnP1LeOEbm
Wyjaśnij, jaki argument z wypowiedzi Fryderyka Engelsa świadczy, że był on zwolennikiem materializmu dialektycznego. (Uzupełnij).
31
Ćwiczenie 9

Zapoznaj się z tekstem i wykonaj ćwiczenie.

1
Edwin Benedykt Skąd tyle kontrowersji wokół Karola Marksa

Gareth Stedman Jones konkluduje (…), że Marks nie był teoretykiem rewolucji rozumianej jako wydarzenie, które można opowiedzieć w podręcznikach przez takie obrazy, jak zburzenie Bastylii czy szturm na Pałac Zimowy. Rewolucja dla niego to kształtowany przez polityczny podmiot proces dziejący się w konkretnych warunkach historycznych określonych przez współoddziaływanie wielu sił.

benedykt Źródło: Edwin Benedykt, Skąd tyle kontrowersji wokół Karola Marksa, 6.06.2017 r., dostępny w internecie: polityka.pl [dostęp 31.01.2020 r.].
RUdXnirhcnsVF
Wyjaśnij, jak, według Garetha Stedmana Jonesa, Karol Marks rozumiał rewolucję? (Uzupełnij).
31
Ćwiczenie 10

Zapoznaj się z tekstem i wykonaj ćwiczenie.

1
Edward Bernstein Zasady socjalizmu i zadania socjalnej demokracji

Winniśmy liczyć się z dłuższym żywotem i większą elastycznością obecnego ustroju społecznego, niż to dawniej przypuszczano. Skoro zaś rozwój gospodarczy od kapitalizmu do socjalizmu zabierze więcej czasu, niż przypuszczano, to i formy, które to przejście przybierze, będą też inne, niż je przewidywano. Formami tymi będą formy demokracji politycznej. Im bardziej bowiem urządzenia państwowe narodów nowoczesnych ulegają demokratyzacji, tym bardziej zmniejszają się też konieczności i możliwości wielkich katastrof politycznych.

edward Źródło: Edward Bernstein, Zasady socjalizmu i zadania socjalnej demokracji, dostępny w internecie: rcin.org.pl [dostęp 13.05.2020 r.].
RHokrTGkSEDRW
Podając dwa argumenty udowodnij, że Eduard Bernstein był przedstawicielem ruchu rewizjonistyczno-reformistycznego. 1.: (Uzupełnij) 2.: (Uzupełnij).