Sprawdź się
Zaznacz, które z poniższych stwierdzeń opisują strategię opieki nad potomstwem typu „r”, a które strategię typu „k”.
| Stwierdzenie | Strategia typu „r” | Strategia typu „k” |
| Dotyczy głównie jajorodnych organizmów wodnych lub rozwijających się w wodzie. | □ | □ |
| Dotyczy głównie organizmów o dużych rozmiarach ciała, zwykle rozwijających się i żyjących w środowiskach lądowych. | □ | □ |
| Opieka nad potomstwem sprawowana jest przez przynajmniej jednego z osobników rodzicielskich. | □ | □ |
| Cechuje ją duża śmiertelność na wczesnym etapie rozwoju. | □ | □ |
| Cechuje ją brak opieki nad jajami oraz młodymi osobnikami. | □ | □ |
| Cechuje ją nieliczne potomstwo. | □ | □ |
| Cechuje ją duża liczba jaj i młodych osobników. | □ | □ |
Opieka sprawowana przez samicę skorka (Forficula auricularia) jest przykładem...
- opieki pośredniej.
- opieki uprzedniej.
- opieki bezpośredniej.
- strategii rozrodczej „r”.
Uzupełnij zdanie prawidłowym określeniem.
fimbria, pokładełko, kloaka, pila
Narząd spotykany u wielu owadów, pajęczaków i niektórych ryb, służący do składania jaj do otworów w drzewie, mchu, zagłębień w ziemi oraz do ciał innych organizmów to .........................
Przyporządkuj podanym hasłom odpowiadające im definicje.
ptaki, których pisklęta (okryte puchem) wkrótce po wykluciu opuszczają gniazdo i samodzielnie wyszukują oraz pobierają pokarm, np. kaczki, kuraki, opieka nad potomstwem od momentu przygotowania miejsca wydania na świat potomstwa, trwająca po przyjściu na świat potomstwa, polegająca na bezpośrednim kontakcie, określenie gatunków zwierząt, najczęściej ptaków, których młode po wykluciu nie są zdolne do samodzielnego życia i wymagają opieki rodziców, w związku z czym dłuższy czas spędzają w gnieździe; to np. wróblowe, gołębiowate i dzięciołowate, forma opieki zapewniająca potomstwu odpowiednie warunki tylko dla najwcześniejszej fazy rozwoju, który potem przebiega bez kontaktu z rodzicami
| zagniazdowniki | |
| gniazdowniki | |
| opieka bezpośrednia | |
| opieka pośrednia |
Zaznacz sformułowania odpowiadające strategii opieki nad potomstwem typu „r”.
- Występuje u jajorodnych organizmów wodnych lub rozwijających się w wodzie.
- Polega na wydaniu maksymalnie największej liczby potomstwa.
- Pokolenie rodzicielskie nie opiekuje się ani jajami, ani młodymi.
- Charakterystyczna jest wysoka śmiertelność na wczesnym etapie rozwoju.
- Gromady zwierząt, które stosują tę strategię, to: owady, ryby, płazy.
- Występuje u organizmów o dużych rozmiarach ciała, zwykle lądowych.
- Na świat wydawane jest nieliczne potomstwo.
- Przynajmniej jeden z osobników rodzicielskich opiekuje się potomstwem w pierwszych okresach życia młodych.
- Śmiertelność na wczesnych etapach rozwoju jest niska.
- Gromady zwierząt stosujące tę strategię to ptaki, ssaki.
Forma: Możliwe odpowiedzi: 1. Stonki ziemniaczane składające jaja w zagonach ziemniaków., 2. Opieka nad jajami i karmienie młodych., 3. Składanie jaj w miejscach zapewniających najlepsze warunki inkubacji i rozwoju., 4. Strategia „r” i „k”., 5. Głównie strategia „k”., 6. Składanie jaj w miejscach zapewniających najlepsze warunki rozwoju oraz obfitujących w pokarm dla młodych., 7. Żuk gnojowy składający jaja w uprzednio przygotowanej i zakopanej w ziemi kulce odchodów., 8. Opieka nad jajami obfitymi w substancje odżywcze., 9. Opieka nad jajami i potomstwem., 10. Australijski ptak nogal budujący kopiec dla jaj, w których rozwijający się zarodek korzysta z zapasów energii w żółtku., 11. Ślimaki składające jaja w specjalnie wykopanych norkach., 12. Przygotowywanie specjalnej kryjówki i zaopatrywanie jej w pokarm dla młodych., 13. Skorpiony noszące na grzbiecie młode i karmiące je zabitymi ofiarami., 14. Owady, 15. Ptaki i ssaki, 16. Samce koników morskich zapewniające ochronę rozwijającemu się potomstwu w torbie jajowej na własnym brzuchu. Przykład: Możliwe odpowiedzi: 1. Stonki ziemniaczane składające jaja w zagonach ziemniaków., 2. Opieka nad jajami i karmienie młodych., 3. Składanie jaj w miejscach zapewniających najlepsze warunki inkubacji i rozwoju., 4. Strategia „r” i „k”., 5. Głównie strategia „k”., 6. Składanie jaj w miejscach zapewniających najlepsze warunki rozwoju oraz obfitujących w pokarm dla młodych., 7. Żuk gnojowy składający jaja w uprzednio przygotowanej i zakopanej w ziemi kulce odchodów., 8. Opieka nad jajami obfitymi w substancje odżywcze., 9. Opieka nad jajami i potomstwem., 10. Australijski ptak nogal budujący kopiec dla jaj, w których rozwijający się zarodek korzysta z zapasów energii w żółtku., 11. Ślimaki składające jaja w specjalnie wykopanych norkach., 12. Przygotowywanie specjalnej kryjówki i zaopatrywanie jej w pokarm dla młodych., 13. Skorpiony noszące na grzbiecie młode i karmiące je zabitymi ofiarami., 14. Owady, 15. Ptaki i ssaki, 16. Samce koników morskich zapewniające ochronę rozwijającemu się potomstwu w torbie jajowej na własnym brzuchu. Strategia opieki, w której występuje ta forma: Możliwe odpowiedzi: 1. Stonki ziemniaczane składające jaja w zagonach ziemniaków., 2. Opieka nad jajami i karmienie młodych., 3. Składanie jaj w miejscach zapewniających najlepsze warunki inkubacji i rozwoju., 4. Strategia „r” i „k”., 5. Głównie strategia „k”., 6. Składanie jaj w miejscach zapewniających najlepsze warunki rozwoju oraz obfitujących w pokarm dla młodych., 7. Żuk gnojowy składający jaja w uprzednio przygotowanej i zakopanej w ziemi kulce odchodów., 8. Opieka nad jajami obfitymi w substancje odżywcze., 9. Opieka nad jajami i potomstwem., 10. Australijski ptak nogal budujący kopiec dla jaj, w których rozwijający się zarodek korzysta z zapasów energii w żółtku., 11. Ślimaki składające jaja w specjalnie wykopanych norkach., 12. Przygotowywanie specjalnej kryjówki i zaopatrywanie jej w pokarm dla młodych., 13. Skorpiony noszące na grzbiecie młode i karmiące je zabitymi ofiarami., 14. Owady, 15. Ptaki i ssaki, 16. Samce koników morskich zapewniające ochronę rozwijającemu się potomstwu w torbie jajowej na własnym brzuchu. Gromady zwierząt, u których dominuje: Możliwe odpowiedzi: 1. Stonki ziemniaczane składające jaja w zagonach ziemniaków., 2. Opieka nad jajami i karmienie młodych., 3. Składanie jaj w miejscach zapewniających najlepsze warunki inkubacji i rozwoju., 4. Strategia „r” i „k”., 5. Głównie strategia „k”., 6. Składanie jaj w miejscach zapewniających najlepsze warunki rozwoju oraz obfitujących w pokarm dla młodych., 7. Żuk gnojowy składający jaja w uprzednio przygotowanej i zakopanej w ziemi kulce odchodów., 8. Opieka nad jajami obfitymi w substancje odżywcze., 9. Opieka nad jajami i potomstwem., 10. Australijski ptak nogal budujący kopiec dla jaj, w których rozwijający się zarodek korzysta z zapasów energii w żółtku., 11. Ślimaki składające jaja w specjalnie wykopanych norkach., 12. Przygotowywanie specjalnej kryjówki i zaopatrywanie jej w pokarm dla młodych., 13. Skorpiony noszące na grzbiecie młode i karmiące je zabitymi ofiarami., 14. Owady, 15. Ptaki i ssaki, 16. Samce koników morskich zapewniające ochronę rozwijającemu się potomstwu w torbie jajowej na własnym brzuchu. Opieka bezpośrednia
Forma: Możliwe odpowiedzi: 1. Stonki ziemniaczane składające jaja w zagonach ziemniaków., 2. Opieka nad jajami i karmienie młodych., 3. Składanie jaj w miejscach zapewniających najlepsze warunki inkubacji i rozwoju., 4. Strategia „r” i „k”., 5. Głównie strategia „k”., 6. Składanie jaj w miejscach zapewniających najlepsze warunki rozwoju oraz obfitujących w pokarm dla młodych., 7. Żuk gnojowy składający jaja w uprzednio przygotowanej i zakopanej w ziemi kulce odchodów., 8. Opieka nad jajami obfitymi w substancje odżywcze., 9. Opieka nad jajami i potomstwem., 10. Australijski ptak nogal budujący kopiec dla jaj, w których rozwijający się zarodek korzysta z zapasów energii w żółtku., 11. Ślimaki składające jaja w specjalnie wykopanych norkach., 12. Przygotowywanie specjalnej kryjówki i zaopatrywanie jej w pokarm dla młodych., 13. Skorpiony noszące na grzbiecie młode i karmiące je zabitymi ofiarami., 14. Owady, 15. Ptaki i ssaki, 16. Samce koników morskich zapewniające ochronę rozwijającemu się potomstwu w torbie jajowej na własnym brzuchu. Przykład: Możliwe odpowiedzi: 1. Stonki ziemniaczane składające jaja w zagonach ziemniaków., 2. Opieka nad jajami i karmienie młodych., 3. Składanie jaj w miejscach zapewniających najlepsze warunki inkubacji i rozwoju., 4. Strategia „r” i „k”., 5. Głównie strategia „k”., 6. Składanie jaj w miejscach zapewniających najlepsze warunki rozwoju oraz obfitujących w pokarm dla młodych., 7. Żuk gnojowy składający jaja w uprzednio przygotowanej i zakopanej w ziemi kulce odchodów., 8. Opieka nad jajami obfitymi w substancje odżywcze., 9. Opieka nad jajami i potomstwem., 10. Australijski ptak nogal budujący kopiec dla jaj, w których rozwijający się zarodek korzysta z zapasów energii w żółtku., 11. Ślimaki składające jaja w specjalnie wykopanych norkach., 12. Przygotowywanie specjalnej kryjówki i zaopatrywanie jej w pokarm dla młodych., 13. Skorpiony noszące na grzbiecie młode i karmiące je zabitymi ofiarami., 14. Owady, 15. Ptaki i ssaki, 16. Samce koników morskich zapewniające ochronę rozwijającemu się potomstwu w torbie jajowej na własnym brzuchu. Strategia opieki, w której występuje ta forma: Możliwe odpowiedzi: 1. Stonki ziemniaczane składające jaja w zagonach ziemniaków., 2. Opieka nad jajami i karmienie młodych., 3. Składanie jaj w miejscach zapewniających najlepsze warunki inkubacji i rozwoju., 4. Strategia „r” i „k”., 5. Głównie strategia „k”., 6. Składanie jaj w miejscach zapewniających najlepsze warunki rozwoju oraz obfitujących w pokarm dla młodych., 7. Żuk gnojowy składający jaja w uprzednio przygotowanej i zakopanej w ziemi kulce odchodów., 8. Opieka nad jajami obfitymi w substancje odżywcze., 9. Opieka nad jajami i potomstwem., 10. Australijski ptak nogal budujący kopiec dla jaj, w których rozwijający się zarodek korzysta z zapasów energii w żółtku., 11. Ślimaki składające jaja w specjalnie wykopanych norkach., 12. Przygotowywanie specjalnej kryjówki i zaopatrywanie jej w pokarm dla młodych., 13. Skorpiony noszące na grzbiecie młode i karmiące je zabitymi ofiarami., 14. Owady, 15. Ptaki i ssaki, 16. Samce koników morskich zapewniające ochronę rozwijającemu się potomstwu w torbie jajowej na własnym brzuchu. Gromady zwierząt, u których dominuje: Możliwe odpowiedzi: 1. Stonki ziemniaczane składające jaja w zagonach ziemniaków., 2. Opieka nad jajami i karmienie młodych., 3. Składanie jaj w miejscach zapewniających najlepsze warunki inkubacji i rozwoju., 4. Strategia „r” i „k”., 5. Głównie strategia „k”., 6. Składanie jaj w miejscach zapewniających najlepsze warunki rozwoju oraz obfitujących w pokarm dla młodych., 7. Żuk gnojowy składający jaja w uprzednio przygotowanej i zakopanej w ziemi kulce odchodów., 8. Opieka nad jajami obfitymi w substancje odżywcze., 9. Opieka nad jajami i potomstwem., 10. Australijski ptak nogal budujący kopiec dla jaj, w których rozwijający się zarodek korzysta z zapasów energii w żółtku., 11. Ślimaki składające jaja w specjalnie wykopanych norkach., 12. Przygotowywanie specjalnej kryjówki i zaopatrywanie jej w pokarm dla młodych., 13. Skorpiony noszące na grzbiecie młode i karmiące je zabitymi ofiarami., 14. Owady, 15. Ptaki i ssaki, 16. Samce koników morskich zapewniające ochronę rozwijającemu się potomstwu w torbie jajowej na własnym brzuchu.
Uzupełnij tabelę, przeciągając w odpowiednie miejsca prawidłowe sformułowania.
strategia „r” i „k”., stonki ziemniaczane składające jaja w zagonach ziemniaków, przygotowywanie specjalnej kryjówki i zaopatrywanie jej w pokarm dla młodych, ptaki i ssaki, opieka nad jajami i karmienie młodych, składanie jaj w miejscach zapewniających najlepsze warunki rozwoju oraz obfitujących w pokarm dla młodych, australijski ptak nogal budujący kopiec dla jaj, w których rozwijający się zarodek korzysta z zapasów energii w żółtku, owady, opieka nad jajami obfitymi w substancje odżywcze, głównie strategia „k”., opieka nad jajami i potomstwem, skorpiony noszące na grzbiecie młode i karmiące je zabitymi ofiarami, samce koników morskich zapewniające ochronę rozwijającemu się potomstwu w torbie jajowej na własnym brzuchu, składanie jaj w miejscach zapewniających najlepsze warunki inkubacji i rozwoju, żuk gnojowy składający jaja w uprzednio przygotowanej i zakopanej w ziemi kulce odchodów, ślimaki składające jaja w specjalnie wykopanych norkach
| opieka pośrednia forma: |
|
|---|---|
| przykład: | |
| strategia opieki, w której występuje ta forma: | |
| gromady zwierząt, u których dominuje: | |
| opieka bezpośrednia forma: |
|
| przykład: | |
| strategia opieki, w której występuje ta forma: | |
| gromady zwierząt, u których dominuje: |
Żyworodność oraz przetrzymywanie rozwijających się jaj w macicy lub innej wyspecjalizowanej komorze lęgowej, są rozprzestrzenione u bezkręgowców i wyewoluowały niezależnie w wielu grupach taksonomicznych. Strategie te wiążą się ze zróżnicowanymi sposobami dostarczania pożywienia dla rozwijających się młodych, jak również szeregiem przystosowań anatomicznych i morfologicznych, które zwiększają wprawdzie przeżywalność młodych, ale mogą obniżać płodność rodzica. (…)
Żyworodność związana jest z dodatkowymi wydatkami energetycznymi w okresie inkubacji embrionów, a ponadto może prowadzić do modyfikacji zachowania zwierzęcia, która zmniejsza jego dostosowanie. Zazwyczaj ogranicza zdolność do ucieczki lub ukrycia się.
Źródło: Ewolucja Strategii Rozrodczych Bezkręgowców — Żyworodność I Przetrzymywanie Jaj, Anna Sulikowska-Drozd, KOSMOS, Tom 61 2012, Numer 4(297), Strony 563–572.
Samica szczerkliny piaskowej (Ammophila sabulosa) wygrzebuje komorę lęgową, do której przynosi schwytaną i sparaliżowaną jadem, ale żywą larwę innego owada, a następnie składa na niej jedno jajo. Komora lęgowa zostaje zamknięta kamykami, a rozwijająca się larwa ma zapewnione bezpieczeństwo i świeży pokarm. Szczerklina zaliczana jest do owadów pożytecznych, atakuje głównie owady szkodliwe i ich larwy.
Do tej samej rodziny należy, podobny wyglądem i biologią do szczerkliny, nęk świerszczojad (Sphex maxillosus). Ten niewielki, osiągający długość 26 mm owad, poluje na świerszcze i pasikoniki, które po sparaliżowaniu jadem stanowią pokarm dla jego larw.
Źródło: Opieka nad potomstwem u zwierząt bezkręgowych, Marek Guzik, tekst dostępny online: ochronasrodowiskaefs.up.krakow.pl.