Uzupełnij tekst. Akcja nowel pozytywistycznych była zazwyczaj sytuowana w czasach 1. typowych reprezentantów swojej epoki, 2. wpisuje się, 3. wyjątkowych, 4. współczesnych, 5. historycznych, 6. alegorie, 7. typowych, 8. nie wpisuje się, 9. metaforyczny, 10. tendencyjnej, 11. parabolicznej, 12. dosłowny i koncentrowana na losach bohaterów 1. typowych reprezentantów swojej epoki, 2. wpisuje się, 3. wyjątkowych, 4. współczesnych, 5. historycznych, 6. alegorie, 7. typowych, 8. nie wpisuje się, 9. metaforyczny, 10. tendencyjnej, 11. parabolicznej, 12. dosłowny dla określonej grupy społecznej. W późniejszej fazie rozwoju epoki pisarze coraz chętniej realizowali konwencję noweli 1. typowych reprezentantów swojej epoki, 2. wpisuje się, 3. wyjątkowych, 4. współczesnych, 5. historycznych, 6. alegorie, 7. typowych, 8. nie wpisuje się, 9. metaforyczny, 10. tendencyjnej, 11. parabolicznej, 12. dosłowny, której treść w sposób 1. typowych reprezentantów swojej epoki, 2. wpisuje się, 3. wyjątkowych, 4. współczesnych, 5. historycznych, 6. alegorie, 7. typowych, 8. nie wpisuje się, 9. metaforyczny, 10. tendencyjnej, 11. parabolicznej, 12. dosłowny przedstawiała jakąś prawdę filozoficzną. Utwór Z legend dawnego Egiptu 1. typowych reprezentantów swojej epoki, 2. wpisuje się, 3. wyjątkowych, 4. współczesnych, 5. historycznych, 6. alegorie, 7. typowych, 8. nie wpisuje się, 9. metaforyczny, 10. tendencyjnej, 11. parabolicznej, 12. dosłowny w tę tendencję – postaci Ramzesa i Horusa można rozumieć jako 1. typowych reprezentantów swojej epoki, 2. wpisuje się, 3. wyjątkowych, 4. współczesnych, 5. historycznych, 6. alegorie, 7. typowych, 8. nie wpisuje się, 9. metaforyczny, 10. tendencyjnej, 11. parabolicznej, 12. dosłowny.
Uzupełnij tekst. Akcja nowel pozytywistycznych była zazwyczaj sytuowana w czasach 1. typowych reprezentantów swojej epoki, 2. wpisuje się, 3. wyjątkowych, 4. współczesnych, 5. historycznych, 6. alegorie, 7. typowych, 8. nie wpisuje się, 9. metaforyczny, 10. tendencyjnej, 11. parabolicznej, 12. dosłowny i koncentrowana na losach bohaterów 1. typowych reprezentantów swojej epoki, 2. wpisuje się, 3. wyjątkowych, 4. współczesnych, 5. historycznych, 6. alegorie, 7. typowych, 8. nie wpisuje się, 9. metaforyczny, 10. tendencyjnej, 11. parabolicznej, 12. dosłowny dla określonej grupy społecznej. W późniejszej fazie rozwoju epoki pisarze coraz chętniej realizowali konwencję noweli 1. typowych reprezentantów swojej epoki, 2. wpisuje się, 3. wyjątkowych, 4. współczesnych, 5. historycznych, 6. alegorie, 7. typowych, 8. nie wpisuje się, 9. metaforyczny, 10. tendencyjnej, 11. parabolicznej, 12. dosłowny, której treść w sposób 1. typowych reprezentantów swojej epoki, 2. wpisuje się, 3. wyjątkowych, 4. współczesnych, 5. historycznych, 6. alegorie, 7. typowych, 8. nie wpisuje się, 9. metaforyczny, 10. tendencyjnej, 11. parabolicznej, 12. dosłowny przedstawiała jakąś prawdę filozoficzną. Utwór Z legend dawnego Egiptu 1. typowych reprezentantów swojej epoki, 2. wpisuje się, 3. wyjątkowych, 4. współczesnych, 5. historycznych, 6. alegorie, 7. typowych, 8. nie wpisuje się, 9. metaforyczny, 10. tendencyjnej, 11. parabolicznej, 12. dosłowny w tę tendencję – postaci Ramzesa i Horusa można rozumieć jako 1. typowych reprezentantów swojej epoki, 2. wpisuje się, 3. wyjątkowych, 4. współczesnych, 5. historycznych, 6. alegorie, 7. typowych, 8. nie wpisuje się, 9. metaforyczny, 10. tendencyjnej, 11. parabolicznej, 12. dosłowny.
RgPdAIBfbhBb81
Ćwiczenie 2
Jakie cechy typowe dla nowel pozytywistycznych posiada utwór Z legend dawnego Egiptu? Zaznacz prawidłowe odpowiedzi. Możliwe odpowiedzi: 1. tematyka współczesna, 2. wyraziste osobowości bohaterów, 3. rozbudowany opis środowiska, w którym toczy się akcja, 4. operowanie kontrastem, 5. występowanie retardacji, 6. bohaterowie z niższych warstw społecznych, 7. wprowadzenie motta / uniwersalnej sentencji
11
Ćwiczenie 3
Napisz streszczenie noweli Z legend dawnego Egiptu liczące około 60 słów.
RwobEUd7oMx5R
(Uzupełnij).
Pamiętaj, aby w streszczeniu zawrzeć przede wszystkim wydarzenia kluczowe dla rozwoju fabuły. Stosuj omówienia. Selekcjonuj szczegóły, pozostawiając tylko niezbędne informacje. Zamiast przytaczać dialogi, możesz ogólnikowo sparafrazować treść danej rozmowy. Pomiń szczegółowy opis miejsca akcji. Spośród edyktów formułowanych przez Horusa możesz wybrać te, które uznasz za najważniejsze.
Sprawdź, czy twoje streszczenie zawiera najważniejsze wydarzenia (choroba Ramzesa, formułowanie edyktów przez Horusa, ukąszenie pająka, oczekiwanie na pierścień, śmierć Horusa), czy jest odpowiednio krótkie i czy nie zawiera niepotrzebnych, szczegółowych informacji (np. wyjaśnień, dlaczego Jetron został wygnany z Egiptu).
ROYYzHcPycmdT1
Ćwiczenie 4
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.
1
Ćwiczenie 4
R1B6nI9jBgqES
(Uzupełnij).
21
Ćwiczenie 5
Jedną z cech noweli jako gatunku jest zwięzłość. Na podstawie noweli Z legend dawnego Egiptu odpowiedz, jakie wątki drugoplanowe mogłyby się w niej pojawić, gdyby Prus postanowił rozbudować jej treść. Zapisz je w dzienniku.
R1B8UjK2upKXA
(Uzupełnij).
Zastanów się, które wątki zostały zaledwie napomknięte. Jaka była przeszłość poszczególnych bohaterów wspominanych w noweli? Jakie konflikty między nimi nastąpiły w przeszłości? Jakie działania polityczne prowadził wcześniej Ramzes?
Sprawdź, czy wśród twoich odpowiedzi pojawiły się następujące zasugerowane w noweli wątki:
Wojna z Etiopami.
Wygnanie Jetrona, nauczyciela Horusa.
Los Zefory, matki Horusa, i jej troska o niewolników.
Uwięzienie Bereniki, ukochanej Horusa.
21
Ćwiczenie 6
Wypisz te fragmenty noweli, w których jest widoczny zabieg retardacji, polegający na odwlekaniu punktu kulminacyjnego i sugerowaniu innego zakończenia fabuły (w tym przypadku – szczęśliwego dla Horusa).
RSWN2KUnDNoCu
(Uzupełnij).
Poszukaj tych fragmentów, w których wydarzenia są interpretowane przez bohaterów w sposób korzystny dla siebie, lecz niezgodny z rzeczywistością; w których rezygnują z kolejnych marzeń, chcąc zrealizować chociaż te najważniejsze; w których relacja narratora sugeruje nie wprost nadchodzącą tragedię.
Sprawdź, czy w twojej odpowiedzi zostały przytoczone fragmenty, w których ukąszenie pająka jest uznawane za ukąszenie pszczoły oraz te, w których Horus łudzi się, że uda mu się przed śmiercią wprowadzić nowe prawa.
31
Ćwiczenie 7
Czy los niewolników wzmiankowanych w noweli można – twoim zdaniem – potraktować jako metaforę losu uboższych warstw społecznych (np. chłopów) żyjących w czasach współczesnych Prusowi? Sformułuj wypowiedź pisemną liczącą około 100 słów.
R1CRLM2RYQbtg
(Uzupełnij).
Rozważ podobieństwa i różnice między życiem chłopów II połowy XIX wieku oraz egipskich niewolników. Jakie mieli prawa? Jakie obowiązki? Jaką pracę wykonywali? Czy mogli sami ją planować?
Sprawdź, czy w odpowiedzi rozważasz podobieństwa: ciężka, wyniszczająca praca, zależność od ludzi o wyższym statusie społecznym, doznawanie z ich strony krzywdy; oraz różnice: ubodzy w czasach Bolesława Prusa byli formalnie ludźmi wolnymi, nienależącymi do żadnego pana, mogli sami organizować i planować swoją pracę (chłopi w dobie pozytywizmu zostali już uwłaszczeni, mimo że w wielu przypadkach ich los nie był godny pozazdroszczenia).
31
Ćwiczenie 8
Napisz rozprawkę na około 200 słów, w której zinterpretujesz przesłanie noweli zawarte w słowach: Patrzcie tedy, że marne są ludzkie nadzieje wobec wyroków, które Przedwieczny ognistymi znakami wypisuje na niebie.
R1bg2QDQSmtkI
(Uzupełnij).
Sentencję rozpoczynającą i kończącą nowelę możesz zinterpretować jako przekonanie dotyczące działania siły wyższej w świecie, jako życiową mądrość wynikającą z doświadczenia smutku i zawiedzionych nadziei, a także potraktować ją jako wyraz poglądów pozytywistycznych.
Możliwe interpretacje:
Według słów Prusa światem kieruje siła wyższa i względem jej postanowień człowiek nie ma nic do powiedzenia.
Sentencja to wyraz fatalistycznego, pesymistycznego poglądu na ludzkie losy.
Cytat wyraża popularną w pozytywizmie, deterministyczną wizję świata, wedle której poczynania człowieka są jedynie sumą cech wrodzonych, środowiska i danego momentu historycznego.