1
Pokaż ćwiczenia:
RMIfqjaniFhjS1
Ćwiczenie 1
Zaznacz, kto jest uważany za prekursora dyfuzjonizmu. Możliwe odpowiedzi: 1. Friedrich Ratzel, 2. Leo Frobenius, 3. Wilhelm Schmidt, 4. Fritz Graebner
R1CvEnOSliequ1
Ćwiczenie 2
Dopasuj krąg kulturowy do odpowiedniego opisu. krąg prymarny Możliwe odpowiedzi: 1. połączenie cech kultur kręgu sekundarnego, 2. krąg łowców i zbieraczy, 3. powstał z połączenia kręgu prakultury i prymarnego, 4. krąg uprawy ogrodów krąg prakultury Możliwe odpowiedzi: 1. połączenie cech kultur kręgu sekundarnego, 2. krąg łowców i zbieraczy, 3. powstał z połączenia kręgu prakultury i prymarnego, 4. krąg uprawy ogrodów krąg sekundarny Możliwe odpowiedzi: 1. połączenie cech kultur kręgu sekundarnego, 2. krąg łowców i zbieraczy, 3. powstał z połączenia kręgu prakultury i prymarnego, 4. krąg uprawy ogrodów krąg tercjarny Możliwe odpowiedzi: 1. połączenie cech kultur kręgu sekundarnego, 2. krąg łowców i zbieraczy, 3. powstał z połączenia kręgu prakultury i prymarnego, 4. krąg uprawy ogrodów
R1TawBRqlIVgk2
Ćwiczenie 3
Zaznacz, które stwierdzenia są prawdziwe, a które fałszywe. Clark Wissler był twórcą relatywizmu kulturowego i przedstawicielem amerykańskiego dyfuzjonizmu. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Dyfuzjonizm nawiązywał do ewolucjonizmu, kwestionując jego założenia naukowe. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Graebner twierdził, że im większa liczba podobnych elementów kultury, które nie są funkcjonalnie współzależne, tym większe prawdopodobieństwo historycznych powiązań. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Relatywizm kulturowy to dyrektywa metodologiczna postulująca obiektywizm i antydeterminizm w badaniach zjawisk kulturowych, wypływająca z założenia o unikalności i niepowtarzalności kultur. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
21
Ćwiczenie 4

Zapoznaj się z tekstem, a następnie wykonaj polecenie.

1
Encyklopedia PWN: akulturacja

(…) jedno z podstawowych pojęć zmiany kulturowej, zastosowane przez J.W. Powella w latach 80. XIX w. na oznaczenie procesu zapożyczeń kulturowych; (…) akulturacja oznacza proces jakościowych i wieloaspektowych zmian kulturowych wywołanych kontaktem odmiennych systemów kulturowych w sytuacji ich ciągłej i bezpośredniej konfrontacji, prowadzący do stopniowych przekształceń w jednym lub we wszystkich wchodzących w interakcję systemach.

pwn Źródło: Encyklopedia PWN: akulturacja, dostępny w internecie: encyklopedia.pwn.pl [dostęp 29.04.2021 r.].
RopFN7Bz1ifk5
Rozstrzygnięcie: (Wybierz: tak, nie). Uzasadnienie: (Uzupełnij).
21
Ćwiczenie 5

Zapoznaj się z tekstem, a następnie wykonaj polecenie.

1
Grzegorz Wiktorowski Teoretyczne podstawy rasizmu religijnego na przykładzie mormonizmu i jego wpływ na międzynarodową działalność ruchu

Obok hiperdyfuzjonizmu, który zakładał tylko jeden ośrodek promieniowania kulturowego, występowały teorie multidyfuzjonistyczne (…). G. Eliot Smith oraz W.J. Perry, przedstawiciele brytyjskiej szkoły heliolitycznej, reprezentowali stanowisko egiptocentryczne, uznając, że cała ludzkość wywodzi się z kultury powstałej w starożytnym Egipcie około 3000 r. p.n.e., skąd ekspandować miała na cały glob.

teoretyczne Źródło: Grzegorz Wiktorowski, Teoretyczne podstawy rasizmu religijnego na przykładzie mormonizmu i jego wpływ na międzynarodową działalność ruchu, [w:] Nauka w kontekście wzorców kultury, red. Agnieszka Kazimierczak, Bożena Płonka-Syroka, Warszawa 2011, s. 178.
R1B7hNBNOimrP
Rozstrzygnięcie: (Wybierz: tak, nie). Uzasadnienie: (Uzupełnij).
3
Ćwiczenie 6

Zapoznaj się z tekstami źródłowymi, a następnie wykonaj polecenie.

Tekst I

1
Janusz Gajda Antropologia kulturowa. Wprowadzenie do wiedzy o kulturze – część 1

W ujęciu filozoficznym (…) jest teorią rozwoju, według której istotną cechą świata jest jego całościowy charakter. W antropologi kultury, jak podkreśla Olszewska (…)  to: całościowe traktowanie kultury oraz badanie w pierwszym rzędzie funkcji elementów kulturowych, a więc roli, jaką ona pełni w całokształcie systemu, to dwa fundamentalne założenia teoretyczno‑metodologiczne nowego kierunku.

c7a Źródło: Janusz Gajda, Antropologia kulturowa. Wprowadzenie do wiedzy o kulturze – część 1, s. 63.

Tekst II

1
Janusz Gajda Antropologia kulturowa. Wprowadzenie do wiedzy o kulturze – część 1

Kierunek ten powstał pod przemożnym wpływem rozpowszechnionych w psychologii i socjologii teorii behawiorystycznych oraz teorii Freuda.  Ośrodkiem swoich zainteresowań uczynił problem osobowości ludzkiej i jej kulturowych uwarunkowań, stąd też nazywany jest często szkołą kultury i osobowości.

c7b Źródło: Janusz Gajda, Antropologia kulturowa. Wprowadzenie do wiedzy o kulturze – część 1, s. 65.

Tekst III

1
Janusz Gajda Antropologia kulturowa. Wprowadzenie do wiedzy o kulturze – część 1

Za główny czynnik rozwoju uznaje zapożyczenie i przenikanie wytworów kultury z jednej strony do drugiej, a zatem na drodze (…) – przenikania elementów.  W badaniach chodzi o ustalenie, skąd pochodzi dany wytwór, jaką drogą dostał się na badany teren. Zakłada się przy tym istotny wpływ wysoko rozwiniętych ośrodków na rozwój kultury całej ludzkości.

c7c Źródło: Janusz Gajda, Antropologia kulturowa. Wprowadzenie do wiedzy o kulturze – część 1, s. 60.

Tekst IV

1
Janusz Gajda Antropologia kulturowa. Wprowadzenie do wiedzy o kulturze – część 1

W znaczeniu filozoficznym to pogląd filozoficzny i naukowy wywodzący się głównie od Spencera i głoszący, że rzeczywistość współczesna – jej stan obecny i struktura – może być wyjaśniona jako wytwór ewolucji (rozwoju), której podlegają rzeczy i zjawiska. (…) dąży do rozwojowego ujmowania zjawisk, a zatem do wyjaśniania genezy faktów i poszukiwania praw rozwojowych oraz do oceny zdarzeń z punktu widzenia kryteriów postępu (rozwoju).

c7d Źródło: Janusz Gajda, Antropologia kulturowa. Wprowadzenie do wiedzy o kulturze – część 1, s. 58.
R1dahrnPUW3Kz
Spośród zamieszczonych tekstów jeden odnosi się do dyfuzjonizmu. Zaznacz go. Możliwe odpowiedzi: 1. tekst I, 2. tekst II, 3. tekst III, 4. tekst IV
31
Ćwiczenie 7

Zapoznaj się z tekstem, a następnie wykonaj polecenie.

1
Tomek Jarczak Ewolucja, dyfuzja kulturowa i akulturacja – drogi i koncepcje zmiany kulturowej

Na pewnym etapie koncepcje dyfuzjonistów przestały być wystarczające, ponieważ nie skupiały się na skomplikowanych procesach społecznych towarzyszących przenikaniu oraz na tym, co decydowało o akceptacji bądź odrzuceniu nowego elementu, a także jaki właściwie wpływ miał ten element na daną kulturę. Do słownika pojęć antropologicznych i społecznych wprowadzono więc termin akulturacja. Termin ten ugruntowany został w dyskursie antropologicznym przez przedstawicieli amerykańskiej szkoły kultury i osobowości, którymi byli: Melville Herskovits, Robert Radfield oraz Ralph Linton. Pojęcie akulturacji odnosi się do istotnych zmian, które zachodzą w kulturze na skutek kontaktu kulturowego, czy też dyfuzji. Przy czym kontakt między kulturami musi być stały i bezpośredni. Mówiąc o akulturacji, zaczęto brać pod uwagę znacznie więcej czynników i zadawać więcej pytań niż zwykli to robić dyfuzjoniści. To znaczy, że zaczęto brać pod uwagę i badać mechanizmy i procesy, jakie pociąga za sobą dyfuzja, a nie jedynie wędrówkę pojedynczych elementów kulturowych. 

c8 Źródło: Tomek Jarczak, Ewolucja, dyfuzja kulturowa i akulturacja – drogi i koncepcje zmiany kulturowej, 4.10.2021 r., dostępny w internecie: kulturowywypad.pl [dostęp 30.12.2021 r.].
R10n9BGuPNh9q
Wyjaśnij, co łączy i co odróżnia teorię dyfuzjonizmu oraz teorię akulturacji. (Uzupełnij).
31
Ćwiczenie 8

Zapoznaj się z tekstem, a następnie wykonaj polecenie.

1
Jerzy Szacki Historia myśli socjologicznej. Wydanie nowe

Dyfuzjonizm zasługuje na uwagę jako swoista strategia badawcza, którą bodaj najlepiej streszcza formuła Graebnera: „ (…) na miejsce ewolucyjnych konstrukcji wchodzą (…) historyczne rekonstrukcje”. przyjęta przez dyfuzjonistów perspektywa bardziej sprzyjała badaniu rzeczywistego rozwoju kultury i nieprzypadkowo można wśród nich znaleźć wybitnych na owe czasy badaczy terenowych, jakich próżno szukalibyśmy wśród ewolucjonistów.

c9 Źródło: Jerzy Szacki, Historia myśli socjologicznej. Wydanie nowe, Warszawa 2002, s. 632.
RvJLI6ybGTL1K
Wyjaśnij, dlaczego historyczne rekonstrukcje odgrywają istotną rolę w badaniach prowadzonych przez socjologów odwołujących się do dyfuzjonizmu. (Uzupełnij).