1
Pokaż ćwiczenia:
RkuukSyVJ6bpg1
Ćwiczenie 1
Uzupełnij.
R1MTcsVvuUOzM
Ćwiczenie 1
Przyporządkuj podane pary narządów do odpowiedniej grupy: narządów homologicznych lub narządów analogicznych. Narządy homologiczne Możliwe odpowiedzi: 1. kończyna grzebiąca kreta — kopyto konia, 2. skrzydło bociana — skrzydło ważki, 3. cierń kaktusa — kolec róży, 4. odnóża owada — kończyna ssaka, 5. owocolistek sosny — słupek tulipana, 6. oko ośmiornicy — oko okonia, 7. bulwa ziemniaka — kłącze imbiru, 8. skrzydło nietoperza — płetwa wieloryba Narządy analogiczne Możliwe odpowiedzi: 1. kończyna grzebiąca kreta — kopyto konia, 2. skrzydło bociana — skrzydło ważki, 3. cierń kaktusa — kolec róży, 4. odnóża owada — kończyna ssaka, 5. owocolistek sosny — słupek tulipana, 6. oko ośmiornicy — oko okonia, 7. bulwa ziemniaka — kłącze imbiru, 8. skrzydło nietoperza — płetwa wieloryba
RITGeBipsglNs1
Ćwiczenie 2
Określ, czy wymienione poniżej dowody ewolucji należą do dowodów bezpośrednich czy pośrednich. Jeśli potrzebujesz, możesz skorzystać z e-materiału „Bezpośrednie dowody ewolucji”. Szczątki szkieletu dinozaura. Możliwe odpowiedzi: Bezpośrednie, Pośrednie. Latimeria. Możliwe odpowiedzi: Bezpośrednie, Pośrednie. Wyrostek robaczkowy człowieka. Możliwe odpowiedzi: Bezpośrednie, Pośrednie. Odcisk paproci drzewiastych na węglu. Możliwe odpowiedzi: Bezpośrednie, Pośrednie. Występowanie kości ogonowej u człowieka. Możliwe odpowiedzi: Bezpośrednie, Pośrednie. Podobieństwo budowy oka głowonoga i oka ryby. Możliwe odpowiedzi: Bezpośrednie, Pośrednie. Odcisk szkieletu praptaka. Możliwe odpowiedzi: Bezpośrednie, Pośrednie
Rlh1SuwVJDAGE1
Ćwiczenie 3
Poniższe zdania dotyczące pośrednich dowodów na ewolucję z zakresu biochemii i genetyki oceń jako prawdziwe (P) lub fałszywe (F). Cykl Krebsa u wszystkich znanych nam istot żywych jest identyczny, co oznacza, że ewolucja nie dotyczy procesów metabolicznych. Możliwe odpowiedzi: P, F. Jednym z pośrednich dowodów ewolucji jest fakt, iż u wielu organizmów znajdujemy białka o podobnej budowie - np. cytochrom c, zbudowany z tych samych aminokwasów we wszystkich organizmach. Możliwe odpowiedzi: P, F. Podobieństwa w budowie DNA mitochondrialnego stanowią podstawę do poszukiwań początku gatunku ludzkiego. Możliwe odpowiedzi: P, F
R18XoSWnCozHI1
Ćwiczenie 4
Różnica pomiędzy atawizmem a narządem szczątkowym wydaje się niewielka. Atawizm, w przeciwieństwie do narządu szczątkowego, to cecha, która nie jest typowa dla danego organizmu, ale występowała u jego dalekich przodków. Narząd szczątkowy określa natomiast narząd o budowie uwstecznionej (uproszczonej w porównaniu od przodków danego organizmu) w wyniku zatracenia przez niego pierwotnej funkcji.
Poniższe przykłady cech dopasuj do grupy „atawizmy” lub „narządy szczątkowe”. atawizmy Możliwe odpowiedzi: 1. występowanie trzecich zębów trzonowych (zębów mądrości), 2. nadmiernie rozwinięte kły u niektórych ludzi, 3. wyrostek robaczkowy, 4. standardowe owłosienie ciała człowieka, 5. silne owłosienie całego ciała występujące u niektórych ludzi narządy szczątkowe Możliwe odpowiedzi: 1. występowanie trzecich zębów trzonowych (zębów mądrości), 2. nadmiernie rozwinięte kły u niektórych ludzi, 3. wyrostek robaczkowy, 4. standardowe owłosienie ciała człowieka, 5. silne owłosienie całego ciała występujące u niektórych ludzi
2
Ćwiczenie 5

Przeciwnicy teorii ewolucji podają szereg argumentów i przykładów mających przeczyć bezpośrednim i pośrednim dowodom na ewolucję. Na przykład w książce „Ewolucja, dewolucja, nauka” Maciej Giertych pisze: „Latimeria, którą uważano za wymarły gatunek, stanowiący ogniwo pomiędzy rybami a zwierzętami lądowymi, ma się świetnie, a badanie tkanek miękkich Latimerii wykluczyło, by mogła być prapłazem”. W innym miejscu autor pisze o pandzie czerwonej: „Te pochodzące z umiarkowanych lasów Himalajów urocze stworzenia to tylko dalecy krewniacy rodziny pandowatych, którym zawdzięczają nazwę. Rodowodowo bliżej im do szopów i łasic. W istocie z pandami dzielą tylko podobną dietę, bogatą w pędy bambusa”.

Indeks górny Źródło: ,,Ewolucja, dewolucja, nauka'', autor: Maciej Giertych, wydawnictwo: Fronda, data wydania: 2016‑01‑29 Indeks górny koniec

Maciej Giertych (ur. 24 marca 1936 w Warszawie) - polityk i naukowiec, profesor nauk leśnych. Głosi poglądy kreacjonistyczne oraz jest członkiem organizacji Cercle Scientifique et Historique zrzeszającej kreacjonistów katolickich.

R1NqPQQzD0SGR
Uzupełnij poniższy tekst tak, żeby stanowił poprawną informację dotyczącą dowodów na ewolucję. Odnajdywane skamieliny Latimerii stanowią (tu wybierz: bezpośrednie / pośrednie) dowody na ewolucję. Fakt odnalezienia współcześnie żyjących okazów oraz ich podobieństwo morfologiczne do form kopalnych stanowi (tu wybierz: bezpośredni / pośredni) dowód na ewolucję. Gatunek ten nazywamy (tu wybierz: żywą skamieliną / formą przejściową). Porównanie tkanek miękkich Latimerii z tkankami współcześnie żyjących płazów i ryb dostarcza (tu wybierz: bezpośrednich / pośrednich) dowodów na ewolucję. Są to dowody z zakresu (tu wybierz: paleontologii / anatomii porównawczej). Opisane przez autora książki „Ewolucja, dewolucja, nauka” podobieństwo w zachowaniu pandy wielkiej i czerwonej wynika z wpływu (tu wybierz: informacji genetycznej / środowiska). Podobieństwa te wynikają z ewolucji (tu wybierz: zbieżnej rozbieżnej) i są przykładami na (tu wybierz: analogię / homologię).
2
Ćwiczenie 6

Zapoznaj się z opisami poniższych zdjęć oraz tekstem, a następnie wykonaj polecenie.

RsjqaGZCqmxoM
Szkielet kończyny pandy wielkiej (Ailuropoda melanoleuca).
Źródło: Daderot, wikipedia.org, licencja: CC 0 1.0.
R18dTfr1ef8d1
Panda czerwona, pandka ruda (Ailurus fulgens).
Źródło: Mathias Appel, flickr, licencja: CC 0 1.0.

Na pierwszym z powyższych zdjęć znajduje się szkielet łapy pandy wielkiej (Ailuropoda melanoleuca) wystawiony na pokaz w tokijskim muzeum. Na drugim zdjęciu – panda czerwona zwana też pandką rudą (Ailurus fulgens).
Zaskakującą zdolnością obu wymienionych gatunków jest umiejętność chwytania przedmiotów i precyzyjnego manipulowania nimi za pomocą łap. Wśród kręgowców zdolności takie posiadają głównie naczelne, ze względu na obecność kciuka. Jeśli jednak przyjrzysz się uważnie pierwszemu zdjęciu, dostrzeżesz, że panda wielka również posiada coś na kształt kciuka. Jest to jednak szósty „palec” nieposiadający (w przeciwieństwie do pozostałych 5) pazura. Ten „kciuk” powstał z przekształcenia części kości nadgarstka i występuje zarówno u pandy wielkiej, jak i pandy czerwonej.

Oba opisywane gatunki należą do rzędu drapieżnych (Carnivora) i podrzędu psokształtnych (Caniformia). Panda wielka jest gatunkiem należącym do  rodziny niedźwiedziowatych (Ursidae), a pandka ruda do pandkowatych (Ailuridae). Nie zawsze jednak tak było. Ze względu na podobieństwo morfologiczne panda wielka od początku uznawana była za niedźwiedzia. Następnie, na podstawie między innymi podobieństw w budowie układu rozrodczego, oba gatunki zaklasyfikowano do rodziny szopowatych. W kolejnym etapie stworzono nową rodzinę, do której należały panda wielka i pandka ruda. Dopiero badania molekularne, polegające na porównaniu sekwencji nukleotydów wielu gatunków ssaków drapieżnych, pozwoliły na zaklasyfikowanie pandy wielkiej do niedźwiedziowatych, a pandki rudej do pandkowatych (których jest obecnie jedynym przedstawicielem).

Pomimo że oba opisywane gatunki zamieszkują podobne tereny i żywią się identycznym pokarmem (bambus), to fałszywe kciuki wykształciły się u nich niezależnie w toku ewolucji.

ROK7gD6xOaYEz
Na podstawie własnej wiedzy i powyższego tekstu wybierz odpowiednie określenie opisujące zależności ewolucyjne pomiędzy kciukiem naczelnych i „kciukami” omawianych gatunków. Możliwe odpowiedzi: 1. Kciuki naczelnych i pand są pośrednim dowodem na ewolucję z zakresu anatomii porównawczej. Ich wytworzenie to wynik konwergencji., 2. Kciuki naczelnych i pand są pośrednim dowodem na ewolucję z zakresu anatomii porównawczej. Ich wytworzenie to wynik dywergencji., 3. Kciuki naczelnych i pand są bezpośrednim dowodem na ewolucję z zakresu anatomii porównawczej. Ich wytworzenie to wynik konwergencji., 4. Kciuki naczelnych i pand są bezpośrednim dowodem na ewolucję z zakresu anatomii porównawczej. Ich wytworzenie to wynik dywergencji.
31
Ćwiczenie 7
RMFjmoy7CC39f
Oceń, czy ludzki kciuk i kciuki gatunków opisywanych w tekście do ćwiczenia nr 6 są narządami analogicznymi czy homologicznymi. Swoją odpowiedź uzasadnij, odnosząc się do pochodzenia tych struktur oraz ich funkcji. (Uzupełnij).
31
Ćwiczenie 8
R1aYwc89nFMkH
Na podstawie tekstu do ćwiczenia nr 6 napisz, jaki pośredni dowód na ewolucję był rozstrzygający w kwestii przynależności pandy wielkiej (Ailuropoda melanoleuca) oraz pandki rudej (Ailurus fulgens) do oddzielnych rodzin. Jaka dziedzina biologii dostarczyła tego dowodu? (Uzupełnij).