1
Pokaż ćwiczenia:
1
Ćwiczenie 1

Zapoznaj się z tekstem źródłowym i wykonaj polecenie.

1
Yanina Dymitrowska Rola państwa prorozwojowego w kształtowaniu ładu społeczno‑gospodarczego krajów rozwijających się

W czasie powojennym w Japonii prowadzono bowiem aktywną, pozytywną, długookresową politykę wspierania rozwoju gospodarczego za pośrednictwem szerokiego wachlarza narzędzi polityki gospodarczej (między innymi kredytów, przydziałów dewiz, ulg podatkowych oraz innych (…) z współistniejącym silnym i rozległym sektorem prywatnym. Jednocześnie w kraju udało się stworzyć system oparty na znacznej oraz efektywnej współpracy administracji państwowej, przede wszystkim gospodarczej (głównie przez MITI – Ministerstwo Handlu Zagranicznego i Przemysłu), z biznesem.

cytat1 Źródło: Yanina Dymitrowska, Rola państwa prorozwojowego w kształtowaniu ładu społeczno‑gospodarczego krajów rozwijających się, „Zeszyty Naukowe Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego w Zielonej Górze” 2017, nr 7, s. 123.
R1UhznU0OjCUj
Zaznacz, który typ państwa został przedstawiony w tekście. Możliwe odpowiedzi: 1. państwo minimalne, 2. państwo skolektywizowane, 3. państwo rozwojowe, 4. państwo totalitarne
11
Ćwiczenie 2

Zapoznaj się z tekstem źródłowym i wykonaj polecenie.

1
Robert Olesiński Państwo opiekuńcze: wybór czy konieczność

Realizacja państwa opiekuńczego najlepiej sprawdza się w krajach skandynawskich. Zdaniem prof. Stanisławy Golinowskiej wynika to np. w przypadku modelu szwedzkiego z długiego okresu rządów socjaldemokratycznych ze stabilnymi zasadami, wśród których należy wymienić: solidaryzm społeczny, tolerancję, emancypację, szacunek dla pracy i umiar w konsumpcji. W Danii z kolei realizowana jest polityka społeczna według hasła opieki państwa nad każdym obywatelem „od kołyski aż po grób”.

cytat2 Źródło: Robert Olesiński, Państwo opiekuńcze: wybór czy konieczność, 11.10.2018 r., dostępny w internecie: pte.pl [dostęp 4.02.2020 r.].
Rt4NaJ9aR3VDM
Podaj dwie cechy państwa socjaldemokratycznego, o których mowa w tekście. (Uzupełnij).
21
Ćwiczenie 3
Zapoznaj się z opisem ilustracji i wykonaj polecenie.
Zapoznaj się z opisem ilustracji i wykonaj polecenie.
R1IGJc6IZc8fa
Źródło: Englishsquare.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
RAut970FpfA2m
Zastanów się, czy autor jest zwolennikiem państwa opiekuńczego. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do elementów graficznych. (Uzupełnij).
2
Ćwiczenie 4

Zapoznaj się z tekstem źródłowym i wykonaj polecenie.

1
Władysław Masiarz Totalitaryzm. Zagadnienia ogólne

Najwybitniejsza badaczka totalitaryzmu Hannah Arendt, która porównywała nazizm i stalinizm, uznała, że wspólnymi cechami reżimów totalitarnych są:

– połączenie władzy wykonawczej, ustawodawczej i sądowniczej;
– istnienie tylko jednej partii politycznej – rządzącej;
– głoszenie ideologii hegemonistycznej;
– kontrola policyjna społeczeństwa;
– mobilizacja mas;
– represje i eliminacja pewnych kategorii ludzi.

Później jeszcze dodała, że totalitaryzm służy do niszczenia jednostki przez:

– karzący system prawny;
– system włączania jednostki do systemu terroru;
– mechanizm niszczenia zdolności do buntu przez wzrost poczucia strachu i utraty oparcia w sobie, stąd bierne przyzwolenie na system represyjny.

Natomiast większość badaczy jest zgodna, że totalitaryzm jest zjawiskiem:

– specyficznym dla XX wieku – nieistniejącym przedtem w takiej postaci;
– odmiennym od wszelkich innych niedemokratycznych systemów rządzenia;
– polegającym na całkowitej negacji społeczeństwa obywatelskiego;
– charakteryzującym się dążeniem do całkowitego opanowania wszystkich dziedzin życia społecznego i indywidualnego ludzi, a w postaci dojrzałej cechuje się nieograniczoną władzą zorganizowanej grupy na czele z wodzem, legitymującej się posiadaniem jedynej prawdy itd.

cytat3 Źródło: Władysław Masiarz, Totalitaryzm. Zagadnienia ogólne, [w:] Totalitaryzm przetrwał do XXI wieku, Kraków 2011, s. 18–19.
RQsINXoZaESQs
Zaznacz prawdziwe stwierdzenia. Możliwe odpowiedzi: 1. W państwie totalitarnym istnieje dowolna liczba partii politycznych, które wpływają na rządy w państwie., 2. W państwie totalitarnym społeczeństwo jest stale mobilizowane, by popierać władzę., 3. W państwie totalitarnym represjonuje się osoby, które nie zgadzają się z linią rządzącej partii., 4. W państwie totalitarnym prężnie działa społeczeństwo obywatelskie.
31
Ćwiczenie 5

Zapoznaj się z materiałem źródłowym i wykonaj polecenie.

ReEoinNIImLmm
Źródło: Friedrich Hayek, Jan Lewiński, Droga do zniewolenia, tylko do użytku edukacyjnego.
R4olnMPN4fkE2
Jaki typ państwa przedstawił autor? Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do dwóch elementów graficznych. (Uzupełnij).
3
Ćwiczenie 6

Zapoznaj się z tekstem źródłowym i wykonaj polecenie.

1
Renata Jedlińska Instytucja państwa w dobie globalizacji

Nowoczesne państwo rozwijało się w XVIII i XIX w. Dokonujące się procesy rozwojowe oznaczały m.in. zeświecczenie sfery politycznej, prowadzące do religijnej neutralności państwa; wytworzenie się charakterystycznej dla nowoczesnego państwa suwerenności wewnętrznej i zewnętrznej; zmianę struktur panowania od państwa wieków średnich opartego na osobistych powiązaniach oraz stosunkach między rządzącymi i rządzonymi do państwa terytorialnego, funkcjonującego na określonym terytorium. Jednocześnie jednak następował rozwój nowoczesnych społeczeństw. Gospodarczy kapitalizm wymuszał nowy sposób gospodarowania i myślenia. W miejsce religijno‑teologicznego prawa natury pojawił się racjonalny system wartości, zaczęto podkreślać prymat jednostki ludzkiej, jej naturalnych praw, z prawem do życia, wolnością i własnością na czele.

cytat4 Źródło: Renata Jedlińska, Instytucja państwa w dobie globalizacji, „Studia Ekonomiczne” 2015, nr 210, s. 139.
Rwc24CHdBTiMk
Zdecyduj, które stwierdzenia są prawdziwe, a które fałszywe. W państwach współczesnych obowiązuje rozdział Kościoła od państwa. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. W państwach współczesnych nowoczesne społeczeństwa oparte są na prymacie prawa jednostki. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. W państwach współczesnych wzajemne relacje między organami władzy oparte są na rodzinnych i osobistych relacjach. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Zmiany instytucjonalne we współczesnych państwach zostały sprowokowane rozwojem kapitalizmu. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
311
Ćwiczenie 7

Zapoznaj się z wykresem i wykonaj polecenie.

RJd9YNr0dGOM41
Wykres skumulowany z danymi podanymi w procentach. Zaufanie do instytucji
% osób w wieku 16 lat i więcej. Lista elementów: 1. zestaw danych:Instytucja: straż pożarnaZdecydowanie mam zaufanie: 39,4Raczej mam zaufanie: 54,1Raczej nie mam zaufania: 2,5Zdecydowanie nie mam zaufania: 0,7Trudno powiedzieć: 3,32. zestaw danych:Instytucja: pogotowie ratunkoweZdecydowanie mam zaufanie: 22,9Raczej mam zaufanie: 61,2Raczej nie mam zaufania: 9,5Zdecydowanie nie mam zaufania: 2,2Trudno powiedzieć: 4,23. zestaw danych:Instytucja: wojskoZdecydowanie mam zaufanie: 16,2Raczej mam zaufanie: 56,3Raczej nie mam zaufania: 10,1Zdecydowanie nie mam zaufania: 2,9Trudno powiedzieć: 14,54. zestaw danych:Instytucja: policjaZdecydowanie mam zaufanie: 11,2Raczej mam zaufanie: 56,1Raczej nie mam zaufania: 19,2Zdecydowanie nie mam zaufania: 6,1Trudno powiedzieć: 7,45. zestaw danych:Instytucja: Kościół rzymskokatolickiZdecydowanie mam zaufanie: 17,5Raczej mam zaufanie: 49,1Raczej nie mam zaufania: 15,5Zdecydowanie nie mam zaufania: 8,6Trudno powiedzieć: 9,36. zestaw danych:Instytucja: władze lokalne miasta/gminyZdecydowanie mam zaufanie: 5,7Raczej mam zaufanie: 43,8Raczej nie mam zaufania: 27,9Zdecydowanie nie mam zaufania: 9,6Trudno powiedzieć: 13,07. zestaw danych:Instytucja: sądyZdecydowanie mam zaufanie: 5,8Raczej mam zaufanie: 40,9Raczej nie mam zaufania: 24,4Zdecydowanie nie mam zaufania: 11,3Trudno powiedzieć: 17,68. zestaw danych:Instytucja: rządZdecydowanie mam zaufanie: 3,2Raczej mam zaufanie: 24,1Raczej nie mam zaufania: 32,7Zdecydowanie nie mam zaufania: 25,9Trudno powiedzieć: 14,19. zestaw danych:Instytucja: sejm i senatZdecydowanie mam zaufanie: 2,9Raczej mam zaufanie: 22,4Raczej nie mam zaufania: 32,7Zdecydowanie nie mam zaufania: 26,4Trudno powiedzieć: 15,6
Oprac. na podst. GUS, Jakość życia w Polsce w 2015 roku. Wyniki badania spójności społecznej, stat.gov.pl.
Źródło: Englishsquare.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
RIyNIDvLeVHrI
Podaj obszar odpowiedzialności państwa, w którym według respondentów najlepiej realizowane są zadania państwa. Uzasadnij swoją odpowiedź, odwołując się do danych liczbowych z przytoczonego badania. (Uzupełnij).
31
Ćwiczenie 8

Zapoznaj się z tekstem źródłowym i wykonaj polecenie.

1
Robert Nozick Anarchia, państwo i utopia

Państwo (…) uważa nas [obywateli – dop. red.] za nienaruszalne jednostki, których innym nie wolno używać (…) jako środka, narzędzia, instrumentu czy zasobu, uważa nas za osoby mające indywidualne prawa i obdarzone wynikającą z tego godnością. Respektując nasze prawa, a przez to szanując nas, pozwala nam indywidualnie albo z kim tylko zechcemy decydować o naszym życiu i realizować nasze cele oraz koncepcję nas samych tak dalece, jak tylko potrafimy, przy dobrowolnym wsparciu ze strony innych, obdarzonych taką samą godnością.

uto Źródło: Robert Nozick, Anarchia, państwo i utopia, Warszawa 2010, s. 385–386.
RdFNWUCkoVXn2
Rozstrzygnięcie: (Wybierz: tak, nie) Uzasadnienie: (Uzupełnij).