Wróć do informacji o e-podręczniku Wydrukuj Pobierz materiał do PDF Pobierz materiał do EPUB Pobierz materiał do MOBI Zaloguj się aby dodać do ulubionych Zaloguj się, aby udostępnić materiał Dodaj całą stronę do teczki
1
Pokaż ćwiczenia:
RPsgkLTgtlekc11
Ćwiczenie 1
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.
1
Ćwiczenie 1
R1VqS0avnG1wn
(Uzupełnij).
RVn4wXC9INQdR1
Ćwiczenie 2
Zaznacz prawdziwe lub fałszywe twierdzenia. W eposach Homera znajdują się bezpośrednie odniesienia do nazwy epoki mykeńskiej. Możliwe odpowiedzi: prawda, fałsz. Mykeny uważane były za jedno z najbiedniejszych, ale silnych kulturowo greckich państw epoki. Możliwe odpowiedzi: prawda, fałsz. Rozkwit mykeńskiej kultury greckiej datowany jest znacznie wcześniej niż wydarzenia opisane w Iliadzie. Możliwe odpowiedzi: prawda, fałsz. Wojna trojańska prawdopodobnie odbyła się w XVI wieku p.n.e. Możliwe odpowiedzi: prawda, fałsz. Jedną z najważniejszych postaci Iliady był Agamemnon, król Myken, wódz Achajczyków. Możliwe odpowiedzi: prawda, fałsz
1
Ćwiczenie 3

Przyjrzyj się poniższym scenom i postaciom, a następnie dopasuj trzy najbardziej charakterystyczne cechy do każdego malowidła:

R5x2iaqxvFoev
Odyseusz oślepiający Polifema, protoatycka amfora czarnofigurowa, VII w. p.n.e.
Źródło: Napoleon Vier, licencja: CC BY 3.0.
RJmj6Ed5lB5nf
Odyseusz i syreny, fragment wazy z 480‑470 r. p.n.e.
Źródło: domena publiczna.
RzlcuAGEOILda
Odyseusz strzelający do zalotników Penelopy. Skyfos z ok. 440 r. p.n.e., Muzeum Pergamońskie
Źródło: Carole Raddato, licencja: CC BY-SA 2.0.
RyNxDos8X1KC2
Odyseusz, siedzący między Eurylochem (po lewej) a Perimedesem, radzi się cienia Tejrezjasza ok. 380 r. p.n.e.
Źródło: domena publiczna.
RHvNxw22mhK9G
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.
R1POfg1uq17Pn1
(Uzupełnij).
RXUDEbpeU7H4G1
Ćwiczenie 4
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.
1
Ćwiczenie 4
R1Sp4bxJl0TGx
(Uzupełnij).
2
Ćwiczenie 5
R18xC0K5Qt7Hr
Spośród poniższych określeń zaznacz te, które odnoszą się do eposu. Możliwe odpowiedzi: 1. gatunek epiki, 2. gatunek dramatu, 3. wierszowany, 4. pisany prozą, 5. pisany heksametrem, 6. pisany heptametrem, 7. akcja jest epizodyczna, 8. prosty, przystępny styl, 9. podniosły, patetyczny styl, 10. bogactwo środków stylistycznych
21
Ćwiczenie 6

Na podstawie przeczytanego tekstu określ prawdziwość poniższych stwierdzeń.

Zapoznaj się z tekstem i na jego podstawie zaznacz prawdziwe i fałszywe stwierdzenia poniżej.

Maria Cybowska, Hanna Szelest Historia literatury starożytnej

Głównym motywem poematu są przygody powracającego z Troi do domu króla Itaki, Odyseusza, jednego z głównych bohaterów greckich w czasie wojny trojańskiej. Dzięki licznym i ciekawym epizodom opowieść o wędrówce rozrasta się w liczącą 24 księgi (podział przeprowadzony przez uczonych aleksandryjskich) epopeję, biorącą swój tytuł od głównego bohatera. Akcja poematu zaczyna się w dziesiątym roku tułaczki Odyseusza i trwa 40 dni. O wszystkich poprzednich przygodach, od pierwszego roku wędrówki po morzu, dowiadujemy się z ust samego bohatera, gdy opowiada on o swoich nieszczęściach na dworze króla Feaków Alkinoosa (księga VIII). Kompozycja poematu jest bardzo kunsztowna. Pierwszych 12 ksiąg zawiera opis wędrówek Odyseusza, drugie 12 przedstawia wypadki na Itace po powrocie Odyseusza do ojczyzny oraz zabicie gnębiących jego żonę, Penelopę, zalotników. Księgi I‑IV opisują podróż Telemacha, syna Odyseusza, który, szukając zaginionego ojca, dotarł do Pylos i do Sparty. Księgi V‑VIII to opowieść o przygodach w czasie wędrówki Odyseusza z wyspy Ogigii, gdzie siedem lat więziła go nimfa Kalipso, na wyspę Feaków. W księgach IX‑XII zamyka się relacja Odyseusza, przyjętego gościnnie przez króla Feaków, o dawnych przygodach.

MC20_21 Źródło: Hanna Szelest, Maria Cybowska, Historia literatury starożytnej, Warszawa 2007, s. 20–21.
RDAAbWwo1ogVl
Akcja poematu trwa niecałe 40 dni. Możliwe odpowiedzi: prawda, fałsz. Uczeni aleksandryjscy przeprowadzili podział Odysei na 24 księgi. Możliwe odpowiedzi: prawda, fałsz. Kompozycja poematu jest misterna. Możliwe odpowiedzi: prawda, fałsz. W pierwszych księgach Odysei opisane są przygody Telemacha, wnuka Odyseusza. Możliwe odpowiedzi: prawda, fałsz. Odyseusz był bohaterem wojny trojańskiej. Możliwe odpowiedzi: prawda, fałsz
Schliemann
31
Ćwiczenie 7
RWJjhKncro7Jr
Na podstawie poniższych fragmentów Iliady rozpoznaj bohatera, o którym jest mowa. Połącz imię bohatera z odpowiednim fragmentem. Achilles Możliwe odpowiedzi: 1. Tam przy nogach fałdzista z niej okrywa spada,
Dzieło cudowne, wyszłe z je przemyślnej ręki.
Sama, spiesząc na walkę, płodną w płacz i jęki,
Gromów boga kirysem piersi swoje kryje,
Mnóstwo wężów na groźnej egidzie się wije,
Strach ją wkoło otacza i, co na krew dyszy,
Zwada, Przemoc i Napaść tam jej towarzyszy;
Na środku znak gniewnego Zeusa skrawiony,
Okrutnego potwora, srogiej łeb Gorgony.
Czterokitny na głowę mocny szyszak bierze,
Którego nie przełamią ze stu miast rycerze.

, 2. Największych bohaterów on dziś chwałę zmazał,
Żaden rycerz w dniu jednym tyle nie dokazał.
Orężem jego wziąwszy klęskę tak ogromną,
Rozumiem, że jej nigdy Grecy nie zapomną.

, 3. Rzekli cicho do siebie: „Dziwić się nie godzi,
Że Grek i Troja bronią przez tyle lat czyni
O takową niewiastę: istna z niej bogini!
Ale chociaż jest taka, niech do domu płynie,
Niech przez nią miasto nasze z potomstwem nie ginie”.

, 4. Dwanaście miast dobyłem z okręty mojemi,
Jedenaście ich pieszy zwalił na tej ziemi;
Wziąłem łupy, mogłem się wzbogacić niezmiernie,
Lecz wszystko Atrydowi oddawałem wiernie.
Siedząc przy flocie, z mojej pracy się nadymał,
Mało rozdał, a więcej dla siebie zatrzymał.
I królom też udzielał trochę tej zdobyczy;
Każdy przecież, co dostał, spokojnie dziedziczy.
Mnie skrzywdził! Wziął mi żonę, kochanie serdeczne!
[…]
Brankę mi wziął, mnie zdradził: próżne teraz żale,
Próżno mnie szuka, podejść, znam go doskonale.

Hektor Możliwe odpowiedzi: 1. Tam przy nogach fałdzista z niej okrywa spada,
Dzieło cudowne, wyszłe z je przemyślnej ręki.
Sama, spiesząc na walkę, płodną w płacz i jęki,
Gromów boga kirysem piersi swoje kryje,
Mnóstwo wężów na groźnej egidzie się wije,
Strach ją wkoło otacza i, co na krew dyszy,
Zwada, Przemoc i Napaść tam jej towarzyszy;
Na środku znak gniewnego Zeusa skrawiony,
Okrutnego potwora, srogiej łeb Gorgony.
Czterokitny na głowę mocny szyszak bierze,
Którego nie przełamią ze stu miast rycerze.

, 2. Największych bohaterów on dziś chwałę zmazał,
Żaden rycerz w dniu jednym tyle nie dokazał.
Orężem jego wziąwszy klęskę tak ogromną,
Rozumiem, że jej nigdy Grecy nie zapomną.

, 3. Rzekli cicho do siebie: „Dziwić się nie godzi,
Że Grek i Troja bronią przez tyle lat czyni
O takową niewiastę: istna z niej bogini!
Ale chociaż jest taka, niech do domu płynie,
Niech przez nią miasto nasze z potomstwem nie ginie”.

, 4. Dwanaście miast dobyłem z okręty mojemi,
Jedenaście ich pieszy zwalił na tej ziemi;
Wziąłem łupy, mogłem się wzbogacić niezmiernie,
Lecz wszystko Atrydowi oddawałem wiernie.
Siedząc przy flocie, z mojej pracy się nadymał,
Mało rozdał, a więcej dla siebie zatrzymał.
I królom też udzielał trochę tej zdobyczy;
Każdy przecież, co dostał, spokojnie dziedziczy.
Mnie skrzywdził! Wziął mi żonę, kochanie serdeczne!
[…]
Brankę mi wziął, mnie zdradził: próżne teraz żale,
Próżno mnie szuka, podejść, znam go doskonale.

Helena Możliwe odpowiedzi: 1. Tam przy nogach fałdzista z niej okrywa spada,
Dzieło cudowne, wyszłe z je przemyślnej ręki.
Sama, spiesząc na walkę, płodną w płacz i jęki,
Gromów boga kirysem piersi swoje kryje,
Mnóstwo wężów na groźnej egidzie się wije,
Strach ją wkoło otacza i, co na krew dyszy,
Zwada, Przemoc i Napaść tam jej towarzyszy;
Na środku znak gniewnego Zeusa skrawiony,
Okrutnego potwora, srogiej łeb Gorgony.
Czterokitny na głowę mocny szyszak bierze,
Którego nie przełamią ze stu miast rycerze.

, 2. Największych bohaterów on dziś chwałę zmazał,
Żaden rycerz w dniu jednym tyle nie dokazał.
Orężem jego wziąwszy klęskę tak ogromną,
Rozumiem, że jej nigdy Grecy nie zapomną.

, 3. Rzekli cicho do siebie: „Dziwić się nie godzi,
Że Grek i Troja bronią przez tyle lat czyni
O takową niewiastę: istna z niej bogini!
Ale chociaż jest taka, niech do domu płynie,
Niech przez nią miasto nasze z potomstwem nie ginie”.

, 4. Dwanaście miast dobyłem z okręty mojemi,
Jedenaście ich pieszy zwalił na tej ziemi;
Wziąłem łupy, mogłem się wzbogacić niezmiernie,
Lecz wszystko Atrydowi oddawałem wiernie.
Siedząc przy flocie, z mojej pracy się nadymał,
Mało rozdał, a więcej dla siebie zatrzymał.
I królom też udzielał trochę tej zdobyczy;
Każdy przecież, co dostał, spokojnie dziedziczy.
Mnie skrzywdził! Wziął mi żonę, kochanie serdeczne!
[…]
Brankę mi wziął, mnie zdradził: próżne teraz żale,
Próżno mnie szuka, podejść, znam go doskonale.

Atena Możliwe odpowiedzi: 1. Tam przy nogach fałdzista z niej okrywa spada,
Dzieło cudowne, wyszłe z je przemyślnej ręki.
Sama, spiesząc na walkę, płodną w płacz i jęki,
Gromów boga kirysem piersi swoje kryje,
Mnóstwo wężów na groźnej egidzie się wije,
Strach ją wkoło otacza i, co na krew dyszy,
Zwada, Przemoc i Napaść tam jej towarzyszy;
Na środku znak gniewnego Zeusa skrawiony,
Okrutnego potwora, srogiej łeb Gorgony.
Czterokitny na głowę mocny szyszak bierze,
Którego nie przełamią ze stu miast rycerze.

, 2. Największych bohaterów on dziś chwałę zmazał,
Żaden rycerz w dniu jednym tyle nie dokazał.
Orężem jego wziąwszy klęskę tak ogromną,
Rozumiem, że jej nigdy Grecy nie zapomną.

, 3. Rzekli cicho do siebie: „Dziwić się nie godzi,
Że Grek i Troja bronią przez tyle lat czyni
O takową niewiastę: istna z niej bogini!
Ale chociaż jest taka, niech do domu płynie,
Niech przez nią miasto nasze z potomstwem nie ginie”.

, 4. Dwanaście miast dobyłem z okręty mojemi,
Jedenaście ich pieszy zwalił na tej ziemi;
Wziąłem łupy, mogłem się wzbogacić niezmiernie,
Lecz wszystko Atrydowi oddawałem wiernie.
Siedząc przy flocie, z mojej pracy się nadymał,
Mało rozdał, a więcej dla siebie zatrzymał.
I królom też udzielał trochę tej zdobyczy;
Każdy przecież, co dostał, spokojnie dziedziczy.
Mnie skrzywdził! Wziął mi żonę, kochanie serdeczne!
[…]
Brankę mi wziął, mnie zdradził: próżne teraz żale,
Próżno mnie szuka, podejść, znam go doskonale.

Źródło: Homer, Iliada, tł. Franciszek Ksawery Dmochowski, Kraków 2006, s. 34,59, 96, 103.

31
Ćwiczenie 8

Zapoznaj się z fragmentem tekstu C. W. Cerama „Bogowie, groby i uczeni” i rozwiąż poniższy test.

C. W. Ceram Bogowie, groby i uczeni

Ale już to pierwsze wejrzenie powiedziało mu, że Troja nie mogła leżeć w tym miejscu, odległym o trzy godziny drogi od wybrzeża, skoro bohaterowie Homera po kilka razy dziennie przebiegali od swych okrętów pod zamek i z powrotem. A na tym małym pagórku miał stać zamek Priama, ze swymi sześćdziesięcioma dwiema salami, cyklopowymi murami i drogą pod bramą, przez którą przemyślny bohater wprowadził do miasta drewnianego konia?

SchliemannSchliemannSchliemann obejrzał źródła i pokiwał głową. Na przestrzeni pięciuset metrów znalazł nie dwa źródła, o jakich mówi Homer, lecz trzydzieści cztery. W dodatku przewodnik twierdził, że musiał się przeliczyć, bo jest ich tu czterdzieści i dlatego miejscowość nazywa się „Kirk Giös”, co w tłumaczeniu znaczy „Czterdzieścioro oczu”.

I czyż Homer nie mówił o jednym ciepłym i jednym zimnym źródle? Schliemann, który Homera brał dosłownie, tak jak wcześni teolodzy brali Biblię, wyciągnął kieszonkowy termometr i zmierzył temperaturę każdego z owych trzydziestu czterech źródeł. Temperatura była wszędzie jednakowa i wynosiła siedemnaście i pół stopnia.

Ale Schliemann nie poprzestał i na tym. Otworzył Iliadą i przeczytał raz jeszcze wiersze o straszliwej walce Achillesa z Hektorem. O tym, jak to Hektor uciekał przed „śmiałym biegaczem”, jak obydwaj „miasto potrójnym okrążyli skokiem”, a „bogowie ciągle bacznym szli za nimi okiem”.

Schliemann przebył opisaną w Iliadzie drogę. Znalazł zbocze tak strome, że musiał zeń złazić na czworakach. To utwierdziło go w przekonaniu, że Homer, którego opisy terenu Schliemann traktował tak, jakby chodziło o najściślejszą topografię wojskową, nie mógł pomyśleć o tym, żeby jego bohaterowie mogli po tak stromym zboczu trzykrotnie biegiem okrążyć miasto.

Z zegarkiem w jednym i Homerem w drugim ręku odmierzył teraz drogę między pagórkiem, który kryć miał w sobie Troję, a przylądkiem, gdzie stać miały okręty Achajów. Śledził przebieg pierwszego dnia walk bitwy trojańskiej, tak jak opiewa ją Iliada od drugiej do siódmej pieśni, i obliczył, że gdyby Troja leżała tu, w Bunarbaszi, Achajowie musieliby w ciągu dziewięciu godzin walk przebiec nie mniej niż 84 kilometry!

Uzasadnienie swych wątpliwości co do tego, czy tu mogła leżeć Troja, znalazł Schliemann w kompletnym braku jakichkolwiek śladów ruin. Mało tego, nie natknął się nawet na gliniane skorupy, które na ogół znajduje się tak często, że kogoś skłoniło to nawet do powiedzenia, iż „sądząc po znaleziskach archeologów, dawne ludy nie trudniły się niczym innym, jak tylko wytwarzaniem waz, przy czym na krótko przed swym upadkiem zawsze przejawiały tak niegodziwy charakter, że roztrzaskiwały je na drobne kawałki, pozostawiając najpiękniejsze okazy jako łamigłówki”.

CWC25_26 Źródło: C. W. Ceram, Bogowie, groby i uczeni, tłum. J. Nowacki, Warszawa 1958, s. 25–26.

Zaznacz poprawne dokończenia poniższych zdań lub prawidłową odpowiedź na zadane pytania.

RaEkiUXO7WyNC
1) Archeolog szukał w eposie informacji na temat: Możliwe odpowiedzi: 1. bohaterów wojny trojańskiej, 2. kultury greckiej, 3. położenia Troi
R1EzwXsRKF2uA
2) Schliemann, czytając fragmenty dotyczące Hektora i Achillesa, analizował: Możliwe odpowiedzi: 1. sposób walki bohaterów, 2. wygląd bohaterów, 3. psychikę bohaterów
RtLIpITTd15zg
3) Archeolog w swych badaniach był bardzo: Możliwe odpowiedzi: 1. ogólny, 2. skrupulatny, 3. nieuważny
RM6x7x26I5qzz
4) Brak śladów ruin: Możliwe odpowiedzi: 1. obalał wątpliwości badacza, 2. nie miał wpływu na badania archeologa, 3. potwierdzał wątpliwości badacza

5) Do którego bohatera eposów Homera odnosi się poniższy cytat?

C. W. Ceram Bogowie, groby i uczeni

[…] przez którą przemyślny bohater wprowadził do miasta drewnianego konia?

CWC25 Źródło: C. W. Ceram, Bogowie, groby i uczeni, tłum. J. Nowacki, Warszawa 1958, s. 25.
RLbQJaVNcE2fL
Możliwe odpowiedzi: 1. Achillesa, 2. Odyseusza, 3. Hektora
RCoC5XFaNG6y2
6) Cytowana w ostatnim akapicie wypowiedź ma charakter: Możliwe odpowiedzi: 1. obraźliwy, 2. żartobliwy, 3. cyniczny
31
Ćwiczenie 9

Odpowiedz na pytanie, dlaczego tekstu Iliady Homera nie należy traktować dosłownie?

RU16HQzDGwbMA
Wymyśl pytanie na kartkówkę związane z tematem materiału.
Praca domowa

Omów znaczenie eposów Homera dla starożytnych Greków i współczesnych czytelników. W pracy liczącej co najmniej 400 wyrazów odwołaj się do kontekstu historycznego, kulturowego i mitologicznego oraz do współczesnych utworów literackich wykorzystujących motywy z eposów Homera.

Aplikacje dostępne w
Pobierz aplikację ZPE - Zintegrowana Platforma Edukacyjna na androida