Praca za pomocą metody obejmuje następujące etapy:

  1. Założenie zindywidualizowanego międzykulturowego portfolio. Omówienie z uczniami specyfiki pracy na zajęciach językowych za pomocą metody międzykulturowego portfolio.

  2. Realizacja cyklu zajęć z języka polskiego jako obcego z wykorzystaniem metody międzykulturowego portfolio (minimum 14 godzin dydaktycznych (7 zajęć po 90 minut); maksimum 28 godzin dydaktycznych (14 zajęć po 90 minut).

  3. Systematyczne monitorowanie postępów uczniów w nauce języka poprzez samoocenę cząstkową nowych kompetencji po każdych zajęciach na podstawie arkusza samooceny cząstkowej.

  4. Przeprowadzenie gry edukacyjnej, która umożliwia powtórzenie materiału zrealizowanego w cyklu zajęć (treści dotyczące języka polskiego: gramatyka, słownictwo itd.) oraz wiadomości dotyczących różnorodności kulturowej świata, ze szczególnym uwzględnieniem polskiej kultury i realiów życia w Polsce.

Wskazówki metodyczne

Metodyka pracy za pomocą metody międzykulturowego portfolio została szczegółowo opisana w książce Młynarczuk‑Sokołowska, A., Szostak‑Król, K. (2016). Zrozumieć Innego. Międzykulturowa kompetencja komunikacyjna w procesie uczenia się języka polskiego jako obcego. Białystok: Fundacja Dialog. W celu zastosowania metody w praktyce edukacyjnej proponuje się wykorzystanie autorskiego cyklu scenariuszy zajęć w wymiarze 14 lub 28 godzin dydaktycznych (7 lub 14 zajęć po 90 minut) adresowanego do dzieci i młodzieży z doświadczeniem migracji (różnych narodowości), który został zawarty w wyżej wymienionej publikacji. Książka dostępna jest w wersji tradycyjnej w polskich bibliotekach i czytelniach oraz elektronicznej m.in. w Repozytorium Uniwersytetu w Białymstoku http://hdl.handle.net/11320/6549.

Czas trwania:

  • Minimalny czas trwania interwencji: 14 godzin dydaktycznych (7 zajęć po 90 min.).

  • Optymalny czas trwania interwencji: 28 godzin dydaktycznych (14 zajęć po 90 min.).

Monitorowanie i ewaluacja skuteczności:

Monitorowanie i ewaluacja interwencji zakładają ocenę:

  • z kilku perspektyw;

  • wykorzystującą różne metody;

  • dokonywaną na różnych etapach (podejście podłużne).

Do oceny kompetencji uczniów posłużyć mogą następujące narzędzia:

  • test sprawdzający poziom międzykulturowej kompetencji komunikacyjnej uczniów przed rozpoczęciem cyklu zajęć (propozycja do samodzielnego opracowania),

  • test sprawdzający poziom międzykulturowej kompetencji komunikacyjnej uczniów po zakończeniu cyklu zajęć (propozycja do samodzielnego opracowania),

  • arkusz samooceny cząstkowej ucznia (propozycja do samodzielnego opracowania),

  • arkusz samooceny końcowej ucznia (zob. Załącznik 4).

Do oceny metody można wykorzystać narzędzia takie jak:

  • ankieta ewaluacyjna skierowana do uczniów po zakończeniu cyklu realizowanego na podstawie scenariuszy (propozycja do samodzielnego opracowania),

  • ankieta ewaluacyjna skierowana do nauczycieli, którzy wdrożą metodę w toku zajęć (propozycja do samodzielnego opracowania),

  • ankieta ewaluacyjna skierowana do rodziców/opiekunów (propozycja do samodzielnego opracowania).

Ryzyko/zagrożenia w realizacji:

bg‑azure

1. Przyzwyczajenia nauczycieli

Czynnikiem ryzyka w przypadku implementacji metody międzykulturowego portfolio do praktyki edukacyjnej mogą okazać się przyzwyczajenia nauczycieli specjalistów związane ze stosowaniem:

  • konwencjonalnych metod pracy w toku nauczania języka polskiego jako obcego, które bazują głównie na rozwiązywaniu zadań językowych i tym samym niedocenianie innowacyjnych metod zakładających podejście komunikacyjne i działaniowe;

  • podejścia narodowego (zamiast międzykulturowego), koncentrującego się głównie na przekazywaniu wiedzy o polskiej kulturze i realiach życia w Polsce podczas nauczania języka polskiego jako obcego.

Wymienione przyzwyczajenia wiążą się z usytuowaniem w centrum procesu nauczania–uczenia się nowego języka rozwiązywania ćwiczeń gramatycznych i pisemnych zadań językowych oraz przekazywaniem treści monokulturowych w toku zajęć, co ogranicza działanie podczas nauki oraz utrudnia rozwijanie międzykulturowej kompetencji komunikacyjnej.

bg‑azure

2. Niedocenianie możliwości uczniów

Kolejnym czynnikiem ryzyka w przypadku implementacji metody międzykulturowego portfolio do praktyki edukacyjnej może być niedocenianie przez nauczycieli specjalistów możliwości uczniów z doświadczeniem migracji w zakresie nauki języka polskiego jako obcego (indywidualne style uczenia się, motywacja wewnętrzna, zdolności językowe itd.). Taka postawa nauczycieli może prowadzić do obniżenia wymagań wobec tej grupy uczniów, wybierania dla nich tylko niektórych zadań do realizacji (np. tych, które nauczyciel z jakiegoś powodu uzna za łatwiejsze lub możliwe do wykonania przez ucznia), a przez to – do niepełnego realizowania założeń programowych czy treści przewidzianych do realizacji z daną grupą uczniów.

bg‑azure

3. Obawy nauczycieli co do zaangażowania rodziców

Obawy nauczycieli specjalistów stosujących konwencjonalne metody pracy w toku nauczania języka polskiego jako obcego (gdzie proces nauczania–uczenia się odbywa się w relacji uczeń–nauczyciel) przed włączaniem rodziców/opiekunów uczniów z doświadczaniem migracji do procesu uczenia się nowego języka stanowią kolejny z czynników ryzyka przy podejmowanej interwencji. Obawy te mogą skutkować niewielkim/niewystarczającym angażowaniem do procesu nauczania–uczenia się nowego języka rodziców/opiekunów uczniów z doświadczeniem migracji i przyczynić się do obniżenia postępów uczniów w nauce.