Ważnym elementem interwencji jest przygotowanie nauczycieli do prowadzenia zajęć w sposób, który będzie uwzględniał język i mowę dostosowaną do potrzeb uczniów z trudnościami w czytaniu i rozumieniu języka. Zastosowanie przez nauczycieli ETR wymaga wiedzy i umiejętności w tym zakresie. W związku z tym, po wykryciu przez nauczyciela specjalistę lub inną osobę mającą kompetencje do rozpoznania problemu w danej klasie, z danym uczniem, bądź grupą uczniów, należy przeprowadzić poszczególne kroki:

bg‑orange

Krok 1. Prowadzący nauczyciel specjalista przeprowadza szkolenie dla nauczycieli:

  • Na szkolenie zgłaszają się nauczyciele, którzy mają w swojej klasie uczniów ze szczególnymi trudnościami w zakresie rozumienia mowy i języka bez względu na etiologię tych trudności. Ewentualnie nauczyciel specjalista może wyjść z inicjatywą udzielenia takiego wsparcia, jeśli zna potrzeby danej klasy.

  • Nauczyciel specjalista przeprowadza szkolenie nauczycieli, przekazując im istotę i założenia przygotowania lekcji z wykorzystaniem ETR. Może się to odbywać w ramach szkoleń podczas rad pedagogicznych, szkoleń dla chętnych nauczycieli lub szkoleń indywidualnych.

  • Przekazuje materiały pomocne w przygotowaniu tekstu łatwego do czytania i rozumienia (w tym zasady tworzenia ETR, przykłady, pomocne linki).

Wskazówki metodyczne

Zasady tworzenia tekstów łatwych do czytania i rozumienia znajdziesz tutaj:

  • Narzędziownik (załącznik nr 1)

  • Przykłady oraz szereg opracowanych materiałów znajdziesz tutaj: zpe.gov.pl.

bg‑orange

Krok 2. Nauczyciele przygotowują teksty do lekcji w formie ETR:

  • Przed rozpoczęciem tworzenia materiału nauczyciele zapoznają się z podstawą programową przedmiotu określoną dla danego etapu edukacyjnego, którego materiał dotyczy.

  • Wybierają konkretny dział (partię materiału np. lekcja biologii, dział: stawonogi).

  • Określają czas trwania interwencji – od 2 tygodni do 2 miesięcy (w zależności od tego, jak długo będzie trwało omawianie materiału z określonego działu).

  • Prowadzą wszystkie zajęcia z uczniami, realizując wybrany dział z dostosowaniem materiałów zgodnych z zasadami ETR.

bg‑orange

Krok 3. Ewaluacja skuteczności zastosowanej strategii:

Z dwóch perspektyw:

  1. Prowadzącego – w trakcie trwania interwencji (lista kontrolna) oraz rozmowy z nauczycielami/nauczycielkami;

  2. Nauczyciela – po zakończonej interwencji (kwestionariusz autorefleksji).

  • Prowadzący przeprowadza ewaluację skuteczności.

  • Prowadzący i/lub nauczyciel sprawdza, czy przygotowane materiały są zgodne z wytycznymi ETR.

  • Nauczyciel korzysta z kwestionariusza autoewaluacji.

  • Nauczyciel omawia z prowadzącym ewentualne problemy pojawiające się przy wprowadzaniu interwencji.

  • Prowadzący udziela informacji zwrotnej nauczycielowi dotyczącej przygotowanych materiałów.

Czas trwania:

Minimalny czas trwania interwencji powinien być wyznaczony przez konkretną partię materiału/działu wybranego przez osobę uczącą do realizacji z wykorzystaniem ETR. Sugerowany czas trwania: od 2 tygodni do 2 miesięcy.

Monitorowanie i ewaluacja skuteczności:

W opisanej interwencji monitorowanie przebiega dwustopniowo:

  1. Ocena zastosowanych podczas zajęć materiałów przez nauczyciela pod kątem zrozumiałości i dostępności tekstów (lista kontrolna dla nauczyciela/nauczyciela specjalisty).

  2. Opinia nauczyciela dotycząca efektywności zastosowanych materiałów przygotowanych zgodnie z założeniami ETR podczas zajęć z uczniami z trudnościami w procesie rozumienia przez nich prezentowanych treści w określonego działu (kwestionariusz dla nauczyciela).

Narzędzia ewaluacji:

  1. Lista kontrolnaD7H41ANFBLista kontrolna do sprawdzania, czy teksty są zgodne z ETR ;

  2. Kwestionariusz autorefleksji dla nauczyciela/nauczycielkiD4BNBVCLOKwestionariusz autorefleksji dla nauczyciela/nauczycielki, na podstawie którego ocenia swoje przygotowanie do tworzenia tekstów zgodnych z ETR i efektywność pracy przy użyciu takich tekstów z uczniami.

Ryzyko/zagrożenia w realizacji:

  • Brak zrozumienia istoty projektowania uniwersalnego w edukacji.

  • Negatywne nastawienie do uczniów o specjalnych potrzebach edukacyjnych.

  • Niechęć przed zmianą i koniecznością wprowadzania modyfikacji w wypracowane przez nauczyciela sposoby prowadzenie zajęć.

  • Brak świadomości na temat potrzeb osób uczących się, a tym samym niezrozumienie, w jakim celu należy dostosowywać proces dydaktyczny.

  • Obawa nauczycieli, że stosowanie ETR będzie miało negatywny wpływ na efektywność czytania ze zrozumieniem, na kompetencje językowe uczniów (uboższy słownik bierny i czynny, sposób budowania zdań).

  • Obawa nauczycieli, iż przygotowanie tekstów ETR jest czasochłonne.

  • Argumenty związane z niewielką liczbą uczniów, którzy potrzebują szczególnych dostosowań, co prowadzi do konstatacji, iż nie opłaca się dla jednego ucznia robić tak pracochłonnych dostosowań.

  • Brak możliwości przełożenia wszystkich tekstów na ETR (np. poezja, teksty literackie).

  • Konieczność realizacji podstawy programowej, która określa poziomy opanowania języka polskiego (np. w zakresie rozumienia i stosowania metafor, środków stylistycznych itp.).