Treść pochwał
Nauczyciele czasami wyrażają wątpliwości, czy słuszne jest chwalenie uczniów za coś, co jest „zwykłym obowiązkiem”, czymś „normalnym”, „postępowaniem zgodnym z zasadami kultury”. Wypowiadanie pochwał wydaje się im sztuczne, czują się wtedy niekomfortowo. Warto jednak zaufać skuteczności tego sposobu komunikacji i spróbować. Wskazane wcześniej badania pokazują, że pochwały mogą wspierać nauczyciela w pracy z klasą. Wiadomo, że w procesie uczenia się uczniowie wiele razy podejmują próby, mylą się i próbują jeszcze raz. Każde zachowanie zgodne z oczekiwaniami nauczyciela jest powodem do radości. Warto świętować nie tylko duże sukcesy, ale także doceniać małe sukcesy każdego ucznia i każdej uczennicy.
Poniżej przedstawiamy przykładowe tematy pochwał:
Za przestrzeganie zasad (nawet za próby ich przestrzegania):
zabieranie głosu w określony sposób,
dbanie o porządek i czystość w klasie,
zadawanie pytań dotyczących tematu,
trzymanie telefonu w plecaku,
zgłaszanie trudności,
bycie na czas.
Za interakcje z innymi dziećmi:
pomaganie innym,
okazywanie troski o samopoczucie / pytanie o samopoczucie,
przekazywanie wiadomości nieobecnym,
gotowość do pracy,
przygotowanie materiałów potrzebnych do lekcji,
szybkie zajęcie miejsca,
schowanie zabawek.
Za zmiany w zachowaniu, nawet małe.
Gdy nauczyciel pracuje z uczniem nad zmianą zachowania, może dostrzegać nawet drobne bądź krótkotrwałe postępy. Wyobraźmy sobie, że nauczycielka pracuje z uczniem, który ma trudności z siedzeniem w ławce przez całą lekcję, często wstaje, chodzi po klasie. Ustalili razem, że na pierwszym etapie pracy nauczycielce zależy, aby uczeń siedział zawsze na początku lekcji, gdy podawany jest cel lekcji. W pierwszych dniach pracy nauczycielka szczególnie będzie starała się zauważać te momenty, gdy uczeń usiądzie i gestem (np. podnosząc rękę z kciukiem w górę, podchodząc i krótko mówiąc: „Siedzisz w ławce, super!”) pomóc i jemu zauważyć, że udało mu się osiągnąć ten mały sukces. Będzie to robiła nawet wtedy, gdy uczeń usiądzie tylko na chwilę, a potem wstanie. W dłuższej perspektywie nauczycielka będzie oczekiwała, że okresy, gdy uczeń siedzi w trakcie pracy, będą się wydłużać. Jednak na początku istotne jest podkreślanie nawet małej zmiany.