Grafika przedstawia parę rąk. Jedna jest znacznie większa, należy do dorosłej osoby. Druga należy do małego dziecka, jest znacznie mniejsza. Dłoń dziecka obejmuje palec osoby starszej.
Grafika przedstawia parę rąk. Jedna jest znacznie większa, należy do dorosłej osoby. Druga należy do małego dziecka, jest znacznie mniejsza. Dłoń dziecka obejmuje palec osoby starszej.
Podsumowanie wątku 15
Zdolność reagowania komórek i tkanek na działające na nie bodźce to pobudliwość. W organizmach zwierzęcych tylko dwa typy tkanek – nerwowa i mięśniowa – są szczególnie wrażliwe na bodźce, dlatego ich komórki określa się jako pobudliwe.
Źródło: Pixabay, domena publiczna.
Wejdź na wyższy poziom
Różne typy neuronów
Neurony można klasyfikować m.in. ze względu na liczbę i umiejscowienie wypustek (aksonu i dendrytów) oraz kształt ciała komórki nerwowej.
ROh9TySvC5Fuj
Grafika przedstawia podziały neuronów ze względu na liczbę i budowę wypustek od perykarionu. Na grafice od lewej do prawej znajdują się kolejno: neuron jednobiegunowy, u którego od ciała komórki odchodzi wyłącznie akson. U człowieka występują one w podwzgórzu. Następnie przedstawiony jest neuron dwubiegunowy. Poza aksonem posiada on jeden dendryt. Występuje w siatkówce oka oraz w błonie węchowej. Neurony wielobiegunowe charakteryzują się licznymi i silnie rozgałęzionymi dendrytami, którym towarzyszy pojedynczy akson. Taką budowę ma zdecydowana większość neuronów w ciele ssaków. Na ostatnim rysunku znajduje się neuron pseudojednobiegunowy. Akson i dendryt opuszczają ciało komórki w tym samym obszarze perykarionu. Występują w zwojach czuciowych nerwów czaszkowych i rdzeniowych.
Grafika przedstawia podziały neuronów ze względu na liczbę i budowę wypustek od perykarionu. Na grafice od lewej do prawej znajdują się kolejno: neuron jednobiegunowy, u którego od ciała komórki odchodzi wyłącznie akson. U człowieka występują one w podwzgórzu. Następnie przedstawiony jest neuron dwubiegunowy. Poza aksonem posiada on jeden dendryt. Występuje w siatkówce oka oraz w błonie węchowej. Neurony wielobiegunowe charakteryzują się licznymi i silnie rozgałęzionymi dendrytami, którym towarzyszy pojedynczy akson. Taką budowę ma zdecydowana większość neuronów w ciele ssaków. Na ostatnim rysunku znajduje się neuron pseudojednobiegunowy. Akson i dendryt opuszczają ciało komórki w tym samym obszarze perykarionu. Występują w zwojach czuciowych nerwów czaszkowych i rdzeniowych.
Typy neuronów wydzielone ze względu na liczbę i umiejscownie wypustek.
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
Ciało komórek nerwowych może różnić się wielkością i kształtem. Biorąc pod uwagę oba te kryteria, neurony podzielono na:
neurony ziarniste
neurony ziarniste
ich ciało komórki nie przekracza 4 μmum średnicy i przyjmuje kształt kulisty. Neurony tego typu są najmniejszymi komórkami nerwowymi, występują między innymi w móżdżku i korze mózgowej
neurony owalne
neurony owalne
charakteryzują się zaokrąglonym perykarionem i większym rozmiarem niż neurony ziarniste. Ten typ neuronów obserwowany jest np. w korze mózgowej
neurony gruszkowate
neurony gruszkowate
są jednymi z największych komórek nerwowych. Mają ciało komórkowe zbliżone kształtem do gruszki. Przykładem neuronów tego typu są zlokalizowane w móżdżku komórki Purkiniego
neurony piramidowe
neurony piramidowe
mają ciało komórki w kształcie stożka. Występują głównie w korze mózgowej oraz w hipokampie
neurony różnokształtne
neurony różnokształtne
to komórki nerwowe mające duże perykariony o nieregularnym kształcie. Klasycznym przykładem neuronów różnokształtnych są neurony ruchowe, których ciała komórkowe zlokalizowane są w rdzeniu kręgowym
Uszkodzenia kory mózgowej
R15fMnS6KlCgX
Film nawiązujący do treści materiału
Film nawiązujący do treści materiału
Uszkodzenia kory mózgowej.
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
Źródło: reż. Englishsquare.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
Film opowiada o metodach postępowania w terapii uzależnień.
Hormonalna regulacja rytmu dobowego
Symulacja 1
Kliknij start, aby zaobserwować, jak wygląda regulacja hormonalna rytmu dobowego w dzień i w nocy.
R1XKGWFPWWWsH1
Symulacja interaktywna przedstawia przekrój przez głowę ludzką. Wewnątrz głowy znajduje się oko z zaznaczoną siatkówką, odchodzącym od tyłu głowy nerwem wzrokowym, zaznaczoną drogą siatkówkowo – podwzgórzową (RHT), szyszynką w formie niewielkiego, czerwonego punktu w mózgu, a także odchodzącemu od mózgu w dół rdzeniowi kręgowemu oraz górnemu zwojowi szyjnemu. Po prawej stronie w pomarańczowym prostokącie widnieje napis DZIEŃ, a poniżej w niebieskim prostokącie napis NOC. W prawym górnym roku widnieje również wizerunek słońca. Po kliknięciu w prostokąt DZIEŃ od słońca odchodzi przerywany promień, który wędruje do oka, a następnie przez rdzeń kręgowy i górny zwój szyjny do szyszynki. Następnie na obrazku pojawia się duży prostokąt z napisem: W toku ewolucji szyszynka utraciła fotoreceptory i przekształciła się w gruczoł wydzielania wewnętrznego. U ssaków łożyskowych i większości ptaków narząd ten otrzymuje informacje na temat natężenia światła. Biegną one od siatkówki poprzez podwzgórze, pień mózgu i rdzeń kręgowy, aż do zwoju szyjnego, który następnie przekazuje je bezpośrednio szyszynce. Duża ilość światła sprawia, że wydziela ona niewiele melatoniny. Po kliknięciu w prostokąt NOC od księżyca odchodzi przerywany promień, który wędruje do oka, a następnie przez rdzeń kręgowy i górny zwój szyjny do szyszynki. Pojawia się wtedy napis MELATONINA i trzy strzałki w górę. Następnie na obrazku pojawia się duży prostokąt z napisem: W toku ewolucji szyszynka utraciła fotoreceptory i przekształciła się w gruczoł wydzielania wewnętrznego. U ssaków łożyskowych i większości ptaków narząd ten otrzymuje informacje na temat natężenia światła. Biegną one od siatkówki poprzez podwzgórze, pień mózgu i rdzeń kręgowy, aż do zwoju szyjnego, który następnie przekazuje je bezpośrednio szyszynce. Niewielka ilość światła wieczornego sprawia, że gruczoł ten wydziela więcej powodującej senność i obniżenie temperatury ciała melatoniny.
Symulacja interaktywna przedstawia przekrój przez głowę ludzką. Wewnątrz głowy znajduje się oko z zaznaczoną siatkówką, odchodzącym od tyłu głowy nerwem wzrokowym, zaznaczoną drogą siatkówkowo – podwzgórzową (RHT), szyszynką w formie niewielkiego, czerwonego punktu w mózgu, a także odchodzącemu od mózgu w dół rdzeniowi kręgowemu oraz górnemu zwojowi szyjnemu. Po prawej stronie w pomarańczowym prostokącie widnieje napis DZIEŃ, a poniżej w niebieskim prostokącie napis NOC. W prawym górnym roku widnieje również wizerunek słońca. Po kliknięciu w prostokąt DZIEŃ od słońca odchodzi przerywany promień, który wędruje do oka, a następnie przez rdzeń kręgowy i górny zwój szyjny do szyszynki. Następnie na obrazku pojawia się duży prostokąt z napisem: W toku ewolucji szyszynka utraciła fotoreceptory i przekształciła się w gruczoł wydzielania wewnętrznego. U ssaków łożyskowych i większości ptaków narząd ten otrzymuje informacje na temat natężenia światła. Biegną one od siatkówki poprzez podwzgórze, pień mózgu i rdzeń kręgowy, aż do zwoju szyjnego, który następnie przekazuje je bezpośrednio szyszynce. Duża ilość światła sprawia, że wydziela ona niewiele melatoniny. Po kliknięciu w prostokąt NOC od księżyca odchodzi przerywany promień, który wędruje do oka, a następnie przez rdzeń kręgowy i górny zwój szyjny do szyszynki. Pojawia się wtedy napis MELATONINA i trzy strzałki w górę. Następnie na obrazku pojawia się duży prostokąt z napisem: W toku ewolucji szyszynka utraciła fotoreceptory i przekształciła się w gruczoł wydzielania wewnętrznego. U ssaków łożyskowych i większości ptaków narząd ten otrzymuje informacje na temat natężenia światła. Biegną one od siatkówki poprzez podwzgórze, pień mózgu i rdzeń kręgowy, aż do zwoju szyjnego, który następnie przekazuje je bezpośrednio szyszynce. Niewielka ilość światła wieczornego sprawia, że gruczoł ten wydziela więcej powodującej senność i obniżenie temperatury ciała melatoniny.