PROGRAM 2. System wsparcia edukacyjno‑specjalistycznego uwzględniający zróżnicowane potrzeby uczniów podczas zajęć lekcyjnych.
Wykorzystywanie różnorodnych sposobów prezentacji treści – zastosowanie ETR (tekstów łatwych do czytania i rozumienia) w pracy z uczniami z trudnościami w rozumieniu języka
Poziom interwencji:
oddziaływanie na nauczycieli specjalistów; oddziaływanie na nauczycieli; oddziaływanie na dziecko/ucznia
Etap edukacyjny:
Szkoła podstawowa klasy 1‑3, szkoła podstawowa klasy 4‑8
Kategoria interwencji:
interwencja szkoleniowa (skierowana do nauczycieli danej szkoły)
Problem:
Głównym problemem – który sprawia, że edukacja nie zawsze jest dostępna w równym stopniu dla wszystkich uczniów – jest fakt, iż nie uwzględnia zróżnicowanych potrzeb osób uczących się. Nauczyciel prowadzący zajęcia dydaktyczne najczęściej stosuje preferowane przez siebie sposoby przekazu informacji, często są one jednorodne i nie zawsze uwzględniają różnice indywidualne między uczniami. Nie zawsze dokonuje on rozpoznania/diagnozy indywidualnych stylów uczenia się dzieci, czy różnych sposobów odbierania przez nie informacji. Prezentując treści, nie uwzględnia trudności uczniów w rozumieniu mowy i języka bez względu na ich etiologię, co może skutkować brakiem lub ograniczeniem odbierania i rozumienia treści przekazywanych przez nauczyciela w procesie dydaktycznym.
Język i sposób przekazywania treści stosowany przez osoby uczące najczęściej jest standardowy, czyli taki, który skierowany jest do wszystkich uczniów bez zwracania uwagi na jego dostosowanie do kompetencji językowych uczniów. Powoduje to trudności w zrozumieniu przekazywanych treści. Nauczyciele nie zawsze uwzględniają fakt, iż dostosowanie formy przekazu może przyczynić się do lepszego rozumienia mowy i języka przez większą liczbę uczniów (w tej grupie są zarówno ci, dla których ta metoda została stworzona, czyli osoby z niepełnosprawnością intelektualną, jak i osoby z doświadczeniem migracji, dla których język polski nie jest językiem ojczystym, osoby bilingwalne, a także osoby ze spektrum zaburzeń autystycznych czy z niepełnosprawnością słuchową).
Nie wszyscy nauczyciele znają ETR (Easy to Read), czyli tekst łatwy do czytania i rozumienia, który jest narzędziem pozwalającym na dostosowanie przekazywanych treści do potrzeb różnych odbiorców. Często nauczycielom brakuje nie tylko wiedzy, ale także przekonania co do sensowności stosowania ETR, a brak świadomości na temat specjalnych potrzeb uczniów tylko to wzmacnia. Zdarza się, że nauczyciele prowadzą lekcje w taki sposób, że uczniowie z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego pracują oddzielnie od reszty grupy, przy pomocy nauczyciela współorganizującego, realizując materiał i zadania z dostosowaniami. Tymczasem można uwspólnić zadania oraz projektować materiały w taki sposób, aby były one dostępne w tym samym czasie dla wszystkich uczniów. Brak dostosowywania języka (w mowie i piśmie) może sprawiać trudności wielu uczniom. Dlatego ważne jest, aby w procesie dydaktycznym kłaść nacisk na kompetencje osób prowadzących lekcje z wykorzystaniem założeń ETR (teksty łatwe do czytania i rozumienia), które mogą zwiększyć efektywność pracy dydaktycznej w zakresie rozumienia przekazywanych treści. Dlatego ważne jest, aby podnosić kompetencje nauczycieli i wdrażać ich do prowadzenia lekcji z wykorzystaniem założeń ETR.
Cele:
Zapoznanie z założeniami i strategią przygotowania tekstu łatwego do czytania i rozumienia.
Podnoszenie kompetencji nauczycieli w zakresie tworzenia tekstów łatwych do czytania i rozumienia.
Podnoszenie poziomu rozumienia prezentowanych treści przez uczniów z trudnościami w rozumieniu mowy i języka bez względu na etiologię.