PROGRAM 2. System wsparcia edukacyjno‑specjalistycznego uwzględniający zróżnicowane potrzeby uczniów podczas zajęć lekcyjnych.
Komunikaty pozytywne są ważnym elementem pracy z dziećmi i młodzieżą (Harris, Wolf, Baer, 1967). Bycie chwalonym sprzyja budowaniu poczucia własnej wartości, zadowolenia z siebie. Wpływa pozytywnie na motywację do nauki, zwiększa zaangażowanie w wykonywaną aktywność, pomaga dokończyć rozpoczęte zadania. Stanowi konstruktywną informacją zwrotną. Może pozytywnie wpływać na relację między nauczycielem a uczniem. Dzieci i młodzież czują się ważni, zauważeni i docenieni przez dorosłego (Zhu, 2008).
Zdarza się, że nauczyciele w pracy skupiają się na przekazywaniu informacji dotyczących tego, co uczeń lub uczennica ma poprawić, co odbiega od oczekiwań czy norm. Wynika to z błędnego przekonania, że właśnie dzięki takim wskazówkom uczniowie nie tylko szybko się „poprawią”, ale także zapamiętają, jak należy postępować i w przyszłości lepiej będą kierować swoim zachowaniem. Jednak częste rozmowy o zachowaniach niepożądanych sprawiają, że zarówno nauczyciele, jak i uczniowie koncentrują się na tym, czego chcieliby uniknąć. Warto zacząć dostrzegać i doceniać te zachowania, które są w klasie pożądane. Wtedy uczniowie poczują się zachęceni do dalszych starań (Zhang, Du, Deng, 2021).
Podejmując decyzję o wykorzystywaniu pochwał, nauczyciel musi jednak pamiętać, że nie każde „miłe” zdanie okaże się skuteczną pochwałą. Choć może się wydawać, że chwalenie nigdy nie zaszkodzi, badania pokazują co innego. Niektóre formy doceniania mogą obniżać motywację osoby chwalonej, uzależniać ją od otrzymywania zewnętrznej gratyfikacji czy wywoływać poczucie bezradności w obliczu trudności (Corpus, Lepper, 2007). Na szczęście, w przypadku formułowania pochwał jakość łączy się z prostotą. Nauczyciel może szybko włączyć do swej praktyki efektywne chwalenie, wykorzystując schematy i pamiętając o podstawowych cechach pochwał.