Funkcja liniowa to pierwsza szczególna funkcja, jaką poznajesz. Choć wykresem funkcji liniowej jest prosta, to używa się jej często w statystyce i ekonomii. W tym materiale:

  • znajdziesz wzór funkcji liniowej na podstawie wykresu,

  • określisz monotoniczność funkcji liniowej,

  • wyznaczysz współczynnik kierunkowy funkcji liniowej,

  • rozwiążesz zadania z parametrem.

Jeżeli potrzebujesz przypomnieć sobie definicje i własności funkcji liniowej, przeanalizuj ponownie lekcje:

Definicja funkcji liniowejDA625ouQFDefinicja funkcji liniowej.

Przykłady i wzory dotyczące współczynnika funkcji liniowej znajdziesz w lekcji:

Współczynnik kierunkowy funkcji liniowejD1CGbjLzSWspółczynnik kierunkowy funkcji liniowej.

Powtórzenie wiadomości o monotoniczności funkcji liniowej znajduje się w lekcji:

Funkcja liniowa rosnąca, funkcja liniowa malejącaD16AqAVhSFunkcja liniowa rosnąca, funkcja liniowa malejąca.

1
Ćwiczenie 1

Na rysunku jest przedstawiony wykres funkcji f określonej wzorem fx=ax+b.

R18DtH2HMGwBy1
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
R14OiEHxGUPBW
Zaznacz wszystkie prawdziwe zadania. Możliwe odpowiedzi: 1. Współczynnik kierunkowy wynosi a, równa się, minus, początek ułamka, trzy, mianownik, dwa, koniec ułamka., 2. Współczynnik kierunkowy wynosi a, równa się, początek ułamka, trzy, mianownik, dwa, koniec ułamka., 3. Funckja dana jest wzorem f nawias, x, zamknięcie nawiasu, równa się, minus, początek ułamka, trzy, mianownik, dwa, koniec ułamka, x, minus, początek ułamka, pięć, mianownik, dwa, koniec ułamka., 4. Funkcja dana jest wzorem f nawias, x, zamknięcie nawiasu, równa się, początek ułamka, trzy, mianownik, dwa, koniec ułamka, x, minus, początek ułamka, pięć, mianownik, dwa, koniec ułamka., 5. Funkcja dana jest wzorem f nawias, x, zamknięcie nawiasu, równa się, początek ułamka, trzy, mianownik, dwa, koniec ułamka, x, plus, początek ułamka, pięć, mianownik, dwa, koniec ułamka.
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
1
Ćwiczenie 2

Na rysunku jest przedstawiony fragment wykresu pewnej funkcji liniowej y = a x + b.

RAs2fqZsMzG881
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
R1BQWMsMmJ4r8
Dokończ zdanie, wybierając poprawną odpowiedź.
Współczynnik a jest równy: Możliwe odpowiedzi: 1. początek ułamka, dziewięć, mianownik, dwa, koniec ułamka, 2. trzy, 3. minus, początek ułamka, dwa, mianownik, trzy, koniec ułamka, 4. minus, początek ułamka, trzy, mianownik, dwa, koniec ułamka
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
1
Ćwiczenie 3

Na rysunku jest przedstawiony fragment wykresu pewnej funkcji liniowej fx=ax+b.

RADVgcYY1BNRC1
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
RYcabApnGHazz
Jakie znaki mają współczynniki a i b? Zaznacz poprawną odpowiedź. Możliwe odpowiedzi: 1. a, mniejszy niż, zero i b, mniejszy niż, zero, 2. a, większy niż, zero i b, mniejszy niż, zero, 3. a, mniejszy niż, zero i b, większy niż, zero, 4. a, większy niż, zero i b, większy niż, zero
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
1
Ćwiczenie 4
R1LEMjj0gKQcb1
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
Rx4EnYenMwp1Q
Na rysunku jest przedstawiony wykres funkcji f określonej wzorem f nawias, x, zamknięcie nawiasu, równa się, a x, plus, b. Jakie wartości przyjmują współczynniki a i b? Zaznacz poprawne odpowiedzi. Możliwe odpowiedzi: 1. a, mniejszy niż, zero, 2. a, równa się, minus, jeden, 3. b, mniejszy niż, zero, 4. b, równa się, trzy
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
1
Ćwiczenie 5
R1TlDmllTB7Io
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
Reg5kFK1GL0zG1
Zaznacz wzór funkcji liniowej, która przechodzi przez pierwszą, drugą i trzecią ćwiartkę układu współrzędnych. Możliwe odpowiedzi: 1. f nawias, x, zamknięcie nawiasu, równa się, dwa x, plus, sześć, 2. f nawias, x, zamknięcie nawiasu, równa się, x, minus, trzy, 3. f nawias, x, zamknięcie nawiasu, równa się, minus, pięć x, plus, dwadzieścia, 4. f nawias, x, zamknięcie nawiasu, równa się, minus, dwa x, minus, jeden
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
1
Ćwiczenie 6
RAgZxE2PmIV7R1
Dokończ zdanie, wybierając poprawną odpowiedź.

Funkcja liniowa fx=13x-5: Możliwe odpowiedzi: 1. jest malejąca i jej wykres przechodzi przez punkt 0 ,   5 , 2. jest rosnąca i jej wykres przechodzi przez punkt 0 ,   5 , 3. jest malejąca i jej wykres przechodzi przez punkt 0 ,   5 , 4. jest rosnąca i jej wykres przechodzi przez punkt 0 ,   5
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
1
Ćwiczenie 7
Rh69sbUrnxhHO1
Dane są punkty A, równa się, nawias, minus, trzy, przecinek, zero, zamknięcie nawiasu i B, równa się, nawias, jeden, przecinek, minus, dwa, zamknięcie nawiasu. Jaką wartość przyjmuje współczynnik kierunkowy prostej A B? Zaznacz poprawną odpowiedź. Możliwe odpowiedzi: 1. minus, jeden, 2. minus, początek ułamka, jeden, mianownik, dwa, koniec ułamka, 3. minus, początek ułamka, dwa, mianownik, trzy, koniec ułamka, 4. minus, początek ułamka, trzy, mianownik, cztery, koniec ułamka
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
1
Ćwiczenie 8
RC6spIOStK1jL1
Dane są punkty A, równa się, nawias, zero przecinek trzy, zamknięcie nawiasu i B, równa się, nawias, minus dwa przecinek jeden, zamknięcie nawiasu.
Dokończ zdanie, wybierając poprawne odpowiedzi.

Prosta A B: Możliwe odpowiedzi: 1. przecina oś Y w punkcie, którego druga współrzędna jest dodatnia, 2. ma współczynnik kierunkowy równy jeden, 3. ma równanie y, równa się, x, plus, trzy, 4. przechodzi przez punkt nawias, minus, trzy, przecinek, zero, zamknięcie nawiasu
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
11
Ćwiczenie 9
1
R1UgpkVX9oXjT
Połącz w pary wykresy funkcji liniowej ze współczynnikiem a oraz b równania, który opisuje prostą w układzie współrzędnych.
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
RXLZIwjrVlgiY
Połącz opis wykresu funkcji liniowej z współczynnikiem a oraz b równania, który opisuje prostą w układzie współrzędnych. Możliwe odpowiedzi: 1. a=-25,b=1, 2. a=2,b=-3, 3. a=3,b=-1, 4. a=-1,b=-2 Możliwe odpowiedzi: 1. a=-25,b=1, 2. a=2,b=-3, 3. a=3,b=-1, 4. a=-1,b=-2 Możliwe odpowiedzi: 1. a=-25,b=1, 2. a=2,b=-3, 3. a=3,b=-1, 4. a=-1,b=-2 Możliwe odpowiedzi: 1. a=-25,b=1, 2. a=2,b=-3, 3. a=3,b=-1, 4. a=-1,b=-2
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
1
Ćwiczenie 10
RGK9TAX0PVrOv1
Na wykresie funkcji liniowej f leżą punkty A=2,3, B=1,-1. Który z poniższych wzorów określa wzór funkcji f? Zaznacz poprawną odpowiedź. Możliwe odpowiedzi: 1. f x = x - 1 , 2. f x = 2 x - 3 , 3. f x = 3 x - 4 , 4. f x = 4 x - 5
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
1
Ćwiczenie 11
Rq6H0hbJiiWdB1
Dane są punkty A=-2,1B=3,3. Który z poniższych punktów leży na prostej AB? Zaznacz poprawną odpowiedź. Możliwe odpowiedzi: 1. 18 , 9 , 2. 18 , 12 , 3. 18 , 15 , 4. 18 , 18
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
1
Ćwiczenie 12
RG8s5G6Oev9QG1
Zaznacz wzór funkcji liniowej f, której wykres przechodzi przez punkt A=(10,112) i przecina oś Y w punkcie B=(0,2). Możliwe odpowiedzi: 1. fx=11x+2, 2. fx=2x+11, 3.  fx=-11x+2, 4. fx=112x+2
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
R8013AScWphwV1
Ćwiczenie 13
Spośród podanych funkcji liniowych wybierz funkcje malejące. Możliwe odpowiedzi: 1. y, równa się, x, plus, początek ułamka, jeden, mianownik, trzy, koniec ułamka, 2. y, równa się, minus, x, plus, sześć, 3. y, równa się, początek ułamka, x, minus, pięć, mianownik, dziewięć, koniec ułamka, 4. y, równa się, jeden, minus, początek ułamka, trzy, mianownik, cztery, koniec ułamka, x
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
RAjXrq926lZwg1
Ćwiczenie 14
Spośród podanych funkcji liniowych wybierz funkcje rosnące. Możliwe odpowiedzi: 1. y, równa się, x, minus, sto, 2. y, równa się, początek ułamka, jeden, mianownik, dziesięć, koniec ułamka, x, minus, pięć, 3. y, równa się, początek ułamka, x, minus, jeden, mianownik, trzy, koniec ułamka, 4. y, równa się, pięć, minus, x
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
2
Ćwiczenie 15
R1ZCrIMkCsWrW2
Wykres funkcji liniowej fx=ax+b przechodzi przez punkty A=7,11B=23,19. Zaznacz wszystkie odpowiedzi prawdziwe. Możliwe odpowiedzi: 1. a = - 11 7 , 2. b>0, 3. Do wykresu funkcji f należy punkt C=1,3., 4. Na wykresie funkcji f leży co najmniej 7 punktów, których obie współrzędne są całkowitymi liczbami dodatnimi.
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
2
Ćwiczenie 16
R1LgdBcPIzGrx2
Funkcja liniowa f jest określona wzorem fx=ax+3, gdzie a>0. Sprawdź, czy poniższe równości są prawdziwe, a następnie je zaznacz. Możliwe odpowiedzi: 1. f 0 = 0 , 2. f - 1 < 0 , 3. f 1 > 3 , 4. f 2 + f - 2 > 6
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
2
Ćwiczenie 17
RvnlPxiyI0VQF2
Dane są punkty A=-2,3B=1,-5, C=4,4. Przez jakie punkty przechodzi prosta, posiadająca ujemny współczynnik kierunkowy? Zaznacz poprawną odpowiedź. Możliwe odpowiedzi: 1. A B , 2. A C , 3. B C
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
Ćwiczenie 18
RFmVEMr1CCItr2
Na wykresie funkcji liniowej fx=ax+b leżą punkty A=2,3B=2,5. Oceń, czy poniższe odpowiedzi są prawdziwe czy fałszywe. Zaznacz wszystkie odpowiedzi prawdziwe. Możliwe odpowiedzi: 1. funkcja f jest rosnąca, 2. wykres funkcji f przecina oś Y w punkcie ( 0 ,   2 ) , 3. a = 4 , 4. funkcja f określona jest wzorem f x = 2 x + 1
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
RulO5TucYn6Xo
Ćwiczenie 19
Określ, czy podane funkcje rosnące, malejące, czy stałe. Przeciągnij wzory funkcji do odpowiedniej grupy. Funkcje rosnące Możliwe odpowiedzi: 1. 2x+3, 2. x0, 3. 4-20x, 4. 25, 5. 5x+5, 6. 5-15x, 7. 13x-5, 8. x2-11-x2, 9. 2x2-x4-1, 10. 3x+20, 11. -2x+12, 12. x3xx4+2, 13. 12 Funkcje malejące Możliwe odpowiedzi: 1. 2x+3, 2. x0, 3. 4-20x, 4. 25, 5. 5x+5, 6. 5-15x, 7. 13x-5, 8. x2-11-x2, 9. 2x2-x4-1, 10. 3x+20, 11. -2x+12, 12. x3xx4+2, 13. 12 Funkcje stałe Możliwe odpowiedzi: 1. 2x+3, 2. x0, 3. 4-20x, 4. 25, 5. 5x+5, 6. 5-15x, 7. 13x-5, 8. x2-11-x2, 9. 2x2-x4-1, 10. 3x+20, 11. -2x+12, 12. x3xx4+2, 13. 12
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
RJWb487lSVxuI
Ćwiczenie 20
Dla której z poniższych wartości m funkcja liniowa f nawias, x, zamknięcie nawiasu, równa się, nawias, dwa, minus, trzy m, zamknięcie nawiasu, x, minus, jeden jest rosnąca? Zaznacz poprawną odpowiedź. Możliwe odpowiedzi: 1. m, równa się, minus, jeden, 2. m, równa się, jeden, 3. m, równa się, dwa, 4. m, równa się, trzy
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
2
Ćwiczenie 21
R1ToGzOJ11VxB
Dla jakiej wartości m funkcja liniowa f nawias, x, zamknięcie nawiasu, równa się, nawias, trzy m, plus, jeden, zamknięcie nawiasu, x, plus, m, minus, dwa jest stała? Zaznacz poprawną odpowiedź. Możliwe odpowiedzi: 1. m, równa się, trzy, 2. m, równa się, dwa, 3. m, równa się, jeden, 4. m, równa się, minus, początek ułamka, jeden, mianownik, trzy, koniec ułamka
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
2
Ćwiczenie 22
RXbc5NCWxEky8
Jaki warunek musi spełniać parametr m, aby funkcja liniowa f nawias, x, zamknięcie nawiasu, równa się, nawias, cztery, minus, m, zamknięcie nawiasu, x, plus, jeden była malejąca. Zaznacz poprawną odpowiedź. Możliwe odpowiedzi: 1. m, większy niż, trzy, 2. m, większy niż, cztery, 3. m, mniejszy niż, cztery, 4. m, mniejszy niż, zero
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
RhAizTX1v5yBH2
Ćwiczenie 23
Dokończ zdanie, wybierając poprawną odpowiedź.
Funkcja liniowa f nawias, x, zamknięcie nawiasu, równa się, nawias, dwa m, plus, trzy, zamknięcie nawiasu, x, plus, m, minus, dwa: Możliwe odpowiedzi: 1. dla m, równa się, zero jest rosnąca, 2. dla m, równa się, minus, jeden jest malejąca, 3. jest rosnąca tylko wtedy, gdy m, mniejszy niż, dwa, 4. jest malejąca tylko wtedy, gdy m, mniejszy niż, minus, początek ułamka, trzy, mianownik, dwa, koniec ułamka
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
3
Ćwiczenie 24
R15s3rJBr9FMP
funkcja liniowa jest rosnąca dla Możliwe odpowiedzi: 1. m, mniejszy niż, minus, początek ułamka, pięć, mianownik, dwa, koniec ułamka, 2. m, równa się, minus, początek ułamka, pięć, mianownik, dwa, koniec ułamka, 3. m, większy niż, minus, początek ułamka, pięć, mianownik, dwa, koniec ułamka funkcja jest malejąca dla Możliwe odpowiedzi: 1. m, mniejszy niż, minus, początek ułamka, pięć, mianownik, dwa, koniec ułamka, 2. m, równa się, minus, początek ułamka, pięć, mianownik, dwa, koniec ułamka, 3. m, większy niż, minus, początek ułamka, pięć, mianownik, dwa, koniec ułamka funkcja jest stała dla Możliwe odpowiedzi: 1. m, mniejszy niż, minus, początek ułamka, pięć, mianownik, dwa, koniec ułamka, 2. m, równa się, minus, początek ułamka, pięć, mianownik, dwa, koniec ułamka, 3. m, większy niż, minus, początek ułamka, pięć, mianownik, dwa, koniec ułamka
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
RVl4h7sY9G1Lo
Ćwiczenie 25
Dana jest funkcja liniowa f nawias, x, zamknięcie nawiasu, równa się, nawias, dwa m, plus, trzy k, zamknięcie nawiasu, x, plus, dwa.
Pogrupuj wartości parametrów m i k, dla których funkcja jest malejąca lub rosnąca.
Dopasuj podane liczby do odpowiedniej grupy, przeciągając je. Funkcja rosnąca Możliwe odpowiedzi: 1. m, równa się, dwa i k, równa się, minus, dwa, 2. m, równa się, jeden i k, równa się, minus, jeden, 3. m, równa się, dwa i k, równa się, minus, jeden, 4. m, równa się, dziesięć i k, równa się, minus, sześć, 5. m, równa się, minus, jeden i k, równa się, jeden, 6. m, równa się, minus, dwa i k, równa się, jeden Funkcja malejąca Możliwe odpowiedzi: 1. m, równa się, dwa i k, równa się, minus, dwa, 2. m, równa się, jeden i k, równa się, minus, jeden, 3. m, równa się, dwa i k, równa się, minus, jeden, 4. m, równa się, dziesięć i k, równa się, minus, sześć, 5. m, równa się, minus, jeden i k, równa się, jeden, 6. m, równa się, minus, dwa i k, równa się, jeden
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
R1eIAEjlMlAJ73
Ćwiczenie 26
Łączenie par. Dana jest funkcja liniowa f nawias, x, zamknięcie nawiasu, równa się, nawias, dwa m, plus, trzy k, zamknięcie nawiasu, x, plus, dwa.
Oceń prawdziwość poniższych zdań. Przy każdym zaznacz „Prawda” albo „Fałsz”.. Funkcja liniowa dla m, równa się, jeden oraz k, równa się, minus, jeden jest malejąca.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Funkcja liniowa dla m, równa się, dwa oraz k, równa się, minus, jeden jest malejąca.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Funkcja liniowa dla m, równa się, siedem oraz k, równa się, minus, pięć jest malejąca.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Funkcja liniowa dla m, równa się, minus, trzy tysiące jeden oraz k, równa się, dwa tysiące jeden jest rosnąca.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
3
Ćwiczenie 27
RodGV0Vs17qsZ3
Dana jest funkcja liniowa fx=2m+3kx+2.
Dokończ zdanie, wybierając poprawne odpowiedzi.

Istnieją takie wartości parametrów m i k, że na wykresie funkcji f: Możliwe odpowiedzi: 1. leży dokładnie jeden punkt, którego obie współrzędne są całkowitymi liczbami dodatnimi, 2. leży dokładnie jeden punkt, którego obie współrzędne są całkowitymi liczbami przeciwnych znaków, 3. leżą dokładnie dwa punkty, których obie współrzędne są całkowitymi liczbami ujemnymi
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
3
Ćwiczenie 28

Dana jest funkcja liniowa fx=2m+3kx+2.

Wykaż, że:

  1. jeżeli k=-23m, to funkcja f jest stała,

  2. jeżeli k>-23m, to funkcja f jest rosnąca,

  3. jeżeli k<-23m, to funkcja f jest malejąca.

RkEnApUU0AB2C
(Uzupełnij).
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.