Załącznik 1. Kodeks Dobrej Współpracy szkół i organizacji społecznych – skrót

Fundacja Pole Dialogu oraz Fundacja Centrum Edukacji Obywatelskiej od wielu lat współpracują ze szkołami: dyrektorami, nauczycielami, uczniami w różnych obszarach. Wspólnie realizowały też programy „Włącz szkołę!” oraz „Pozarządownik szkolny”, których celem jest przybliżenie szkole działalności organizacji społecznych oraz wypracowanie takich modeli współpracy, w których i szkoła, i organizacja są partnerami, a nie jedynie usługodawcami i usługobiorcami. 

https://poledialogu.org.pl/wlacz-szkole/

https://angazuj.ceo.org.pl/programy-edukacyjne/zrealizowane-programy/wlacz-szkole/

W ramach programu „Włącz szkołę” został opracowany kodeks dobrej współpracy, w którym wskazane są działania po stronie szkoły/organizacji, które są ważne dla pomyślnej współpracy. Obejmują one 4 obszary: wizja i cele, ramy, relacje i działanie (Pędzich, 2022).

WIZJA I CELE współpracy, czyli dokąd idziemy razem

SZKOŁA

ORGANIZACJA SPOŁECZNA

Formułuje i komunikuje wizję rozwoju szkoły, informując o tym, jakie są jej priorytety na najbliższe lata i na co stawia w pracy z uczniami.

O współpracy z organizacjami na rzecz realizacji długofalowych celów szkoły komunikuje w statucie szkoły, programie wychowawczo‑profilaktyczny, koncepcji funkcjonowania.

Tworzy w szkole warunki do rozwoju tych kompetencji, które wzmacniają organizacje społeczne, np. poprzez rozwój kompetencji nauczycielskich w tym obszarze.

Wykorzystuje i upowszechnia materiały tworzone przez organizacje.

Zachęca do działań z organizacjami i zaprasza je do współpracy. Docenia kadrę oraz uczniów również za działalność pozanaukową i zaangażowanie społeczne w działania na rzecz lokalnej społeczności szkoły.

Uwzględnia w działaniach społeczność lokalną.

Zachęca kadrę oraz młodzież do podejmowania wysiłku na rzecz społecznych inicjatyw w okolicy szkoły.

Informuje o swojej misji i zmianie społecznej, do której dąży. Pokazuje swoje wcześniejsze działania na rzecz tej zmiany.

Podkreśla, jak współpraca przekłada się na realizację zadań szkoły, także długofalowo.

Uwzględnia perspektywę przyszłości w przekazywanej wiedzy, umiejętnościach i kształtowanych postawach (np. nowe technologie, bezpieczeństwo cyfrowe, pracę projektową, umiejętności miękkie, tj. empatia, budowanie relacji, rozwiązywanie konfliktów, praca zespołowa, współpraca).

Wspiera szkołę w rozwoju poprzez wzmacnianie jej relacji z otoczeniem, lokalną społecznością, przyszłymi uczniami oraz ich rodzicami.

RAMY współpracy, czyli od czego zacząć

SZKOŁA

ORGANIZACJA SPOŁECZNA

Wyznacza osoby koordynujące (min. 2, w tym kogoś z samorządu uczniowskiego) współpracę z organizacjami.

Koordynatorzy monitorują, na ile współpraca wspiera długofalowo działania szkoły, prowadzą „bank informacji” o współpracach szkoły z organizacjami oraz sami wyszukują oferty organizacji odpowiadające celom rozwojowym szkoły i inicjują kontakt.

Komunikuje swoje potrzeby dotyczące współpracy oraz dba o uwzględnienie w procesie decyzyjnym nauczycieli koordynujących i rady rodziców (lub rady szkoły) oraz przedstawicieli uczniów, samorządu uczniowskiego, koła wolontariatu itp.

Doprecyzowuje w kontrakcie współpracy cele, obowiązki i zadania każdej ze stron.

Informuje o swojej działalności i szczegółach projektu, żeby dyrektorzy, nauczyciele, uczniowie, rodzice mogli łatwo znaleźć informację o organizacji, jej wcześniejszych doświadczeniach i współpracach.

Dopasowuje język i formę komunikatów o projekcie do różnych grup.

Informuje o kluczowych elementach projektu: cele i wizja zmiany, opis planowanych działań, opis grup, do których jest kierowany, odniesienie do podstawy programowej, korzyści dla poszczególnych odbiorców, warunki uczestnictwa, kontakt do osoby, która może odpowiedzieć na pytania (maksymalnie 1 strona!).

Upewnia się, że planowane działania będą odpowiadały na potrzeby szkoły.
W harmonogramie uwzględnia: kalendarz roku szkolnego, specyfikę pracy szkoły.

Zachowuje elastyczność, która umożliwia dopasowanie poszczególnych działań do specyfiki danej szkoły.

Ustala podział ról i odpowiedzialności poszczególnych stron, a także sposób komunikacji i monitorowania działań.

RELACJE między szkołą i organizacją i jak je wzmacniać

SZKOŁA

ORGANIZACJA SPOŁECZNA

Uwzględnia różne style pracy nauczycieli oraz różne potrzeby uczniów.

Umożliwia kadrze pedagogicznej poszukiwanie i wdrażanie ciekawych sposobów realizacji podstawy programowej.

Jest otwarta na inicjatywy i potrzeby zgłaszane przez uczniów, a czasami również i przez rodziców.

Reaguje na to, co dzieje się w szkole i w lokalnej społeczności, uzupełniając w razie potrzeby swoją ofertę o dodatkowe zajęcia, spotkania, projekty.

Jest w bieżącej komunikacji z organizacją – zgłasza trudności czy opóźnienia, informuje o tym, co działa dobrze i o tym, co wymaga poprawy.

Dba o przestrzeganie ustalonych zasad.
Docenia nauczycieli oraz uczniów angażujących się w działania na rzecz społeczności.

Pokazuje, że takie działania są równie ważne, jeśli nie ważniejsze, co dobre stopnie.

Od początku włącza uczniów w projekt, umożliwiając im podejmowanie decyzji i współtworzenie projektu.

Uwzględnia różny poziom gotowości nauczycieli do współpracy oraz zostawia przestrzeń do rozwoju i uczenia się z tej współpracy.

Elastycznie odpowiada na indywidualne potrzeby nauczycieli dotyczące planowanej współpracy.

Określa interesariuszy projektu i uwzględnia ich w planowaniu przedsięwzięcia – społeczność lokalną, rodziców, czasem też organ prowadzący.

Jest w bieżącym kontakcie ze szkołą podczas realizacji projektu.

Dba o włączający język komunikacji, przestrzeganie ustalonych zasad.

Dba o wysokie standardy realizacji działań w szkołach – ważne jest przygotowanie merytoryczne osób prowadzących zajęcia z młodzieżą oraz ich kompetencje społeczne, emocjonalne i organizacyjne, przestrzeganie wcześniej ustalonych zasad, a także docenianie wysiłku poszczególnych osób.

DZIAŁANIE, czyli co właściwie możemy razem robić

SZKOŁA

ORGANIZACJA SPOŁECZNA

wzmacniają SPRAWCZOŚĆ:

Tworzą przestrzeń, w której młodzież oraz nauczyciele mają wpływ na rzeczywistość projektową.

Biorą pod uwagę ich głos na każdym etapie: planując działania, doprecyzowując niektóre sprawy wspólnie z uczestnikami, włączając elementy pracy kreatywnej, warsztatowej, w której uczestnicy są jednocześnie twórcami projektu.

Prezentują efekty wspólnych działań światu, ale także dzielą się doświadczeniem samego procesu,

Dbają o to, by w ramach projektów młodzi ludzie mogli realizować również własne pomysły.

są INSPIRACJĄ:

Pokazują, jak można działać dalej, również po zakończeniu projektu. Prezentują sposoby kontynuacji i rozwijania działań – dzielą się doświadczeniami i metodami pracy z innymi.

Pokazują nowe ścieżki, nowe sposoby, zachęcają do planowania dalszych działań.

budują WSPÓLNOTĘ:

Pokazują poprzez doświadczenie wartość wspólnego działania, pracy zespołowej, wzajemnego wspierania się uczestników, uwzględniania różnych perspektyw i potrzeb różnych grup.

Doceniają realizację kolejnych, nawet małych, kroków i wspólnie ŚWIĘTUJĄ sukces.