RLEGH5EVQH1TQ
Dzik
Źródło: fra298, flickr.com, licencja: CC BY-NC-ND 2.0.
cyt1

Dzik z czarnym krzyżem

Chcę Wam opowiedzieć o dzikudzikdziku z czarnym krzyżemkrzyżkrzyżem. Pewnej jesieni w Puszczy BiałowieskiejPuszcza BiałowieskaPuszczy Białowieskiej polowałpolowaćpolował królkrólkról Polski, August III Sas. Do dzisiaj, na pamiątkępamiątkapamiątkę tego polowaniapolowaćpolowania, w Parku PałacowymPark PałacowyParku Pałacowym w Białowieży stoi pomnikpomnikpomnik. KrólkrólKról, który lubił polowaniapolowaćpolowania, przyjechał do puszczy, aby postrzelać do leśnych zwierząt: żubrówżubrżubrów, dzikówdzikdzików, łosiłośłosi, sarensarnasaren, wilkówwilkwilków, zajęcyzajączajęcy. Była z nim żona, Maria Józefa. Przed polowaniempolowaćpolowaniem mieszkaniec puszczy, Lech Bajko, opowiedział królowikrólkrólowi legendę. Dawno temu do Puszczy BiałowieskiejPuszcza BiałowieskaPuszczy Białowieskiej przyjechało czterech rycerzyrycerzrycerzy, którzy nosili białe płaszczepłaszczpłaszcze z czarnymi krzyżamikrzyżkrzyżami. RycerzerycerzRycerze przyjechali, aby bronić mieszkańców puszczy, ale tak naprawdę straszylistraszyćstraszyli ludzi i niszczyliniszczyćniszczyli ich domy. Pewnego dnia rycerzerycerzrycerze dowiedzieli się, że w środku puszczy mieszka stara czarownicaczarownicaczarownica, która nazywa się Ksantypa. Kobieta pomagała ludziom jak lekarz – zbierała ziołaziołazioła i leczyła nimi chorych. Nie wiadomo dlaczego, ale rycerzerycerzrycerze postanowili ją zabićzabićzabić. Poszli więc do jej chatki. Nie patrzyli na znaki, które mówiły, aby jej nie szukać: sójkasójkasójka leżąca na leśnej drodze, krzyk puszczykapuszczykpuszczyka, święty wążwążwąż w złotej koronie. Kiedy byli na miejscu, wyciągnęli mieczmieczmiecze… I w tym momencie stało się coś dziwnego. RycerzomrycerzRycerzom nie udało się zabić kobiety, ponieważ czarownicaczarownicaczarownica powiedziała magiczne słowa. RycerzerycerzRycerze zamienili się w cztery dzikidzikdziki z czarnymi krzyżamikrzyżkrzyżami. KrólowikrólKrólowi tak spodobała się ta historia, że wyznaczył nagrodę za zabiciezabićzabicie dzikadzikdzika z czarnym krzyżemkrzyżkrzyżem. Od tej chwili mieszkańcy puszczy zaczęli szukać dzikówdzikdzików z krzyżamikrzyżkrzyżami. Najstarsi mieszkańcy mówią, że kiedy zginie ostatni dzikdzikdzik z krzyżemkrzyżkrzyżem, na ziemię wrócą starzy bogowie. Nie wiadomo, ile jest prawdy w tej legendzie. Ale do dzisiaj w puszczy stoi drewniany pomnikpomnikpomnik Lasowida – starego boga.

Spreparowany tekst legendy na podstawie: Lippoman, T. (2008). Naznaczony dzik. W: Legendy Podlasia (s. 77–79). Białystok: Kreator Indeks górny 1cyt1Indeks górny 1

Słowniczek nowych wyrazów

dzik
dzik
krzyż
krzyż
Puszcza Białowieska
Puszcza Białowieska
polować
polować

polowanie

król
król
pamiątka
pamiątka
Park Pałacowy
Park Pałacowy
pomnik
pomnik
żubr
żubr
łoś
łoś
sarna
sarna
wilk
wilk
zając
zając
rycerz
rycerz
płaszcz
płaszcz
straszyć
straszyć

straszenie

niszczyć
niszczyć

niszczenie

czarownica
czarownica
zioła
zioła
zabić
zabić

zabicie

sójka
sójka
puszczyk
puszczyk
wąż
wąż
miecz
miecz
Wskazówki metodyczne

Zaproponowany w Załączniku 1 uproszczony tekst legendy można wykorzystać w toku przedmiotowych zajęć z języka polskiego realizowanych w klasach IV–VI, w których uczą się także uczniowie z doświadczeniem migracji. Dotyczy to lekcji języka polskiego, podczas których omawiane są zagadnienia z podstawy programowej języka polskiego w klasach IV–VI dotyczące znajomości treści polskich legend. Polscy uczniowie zapoznają się z oryginalnym tekstem legendy: Lippoman, T. (2008). Naznaczony dzik. W: Legendy Podlasia. Białystok. s. 77–79, zaś uczniowie z doświadczeniem migracji z tekstem uproszczonym.