Mam nadzieję, że informacje zebrane i przedstawione w niniejszym opracowaniu staną się ważnym elementem podnoszenia kompetencji osób sprawujących opiekę nad dziećmi. Podkreślam kolejny raz, że znajdują się wśród nas osoby wymagające szczególnej uwagi, między innymi są to dzieci z niepełnosprawnościami oraz szczególnymi potrzebami (szeroko rozumianymi), których objęcie inkluzją jest zadaniem nie tylko edukacji.

Uważam za stosowne uzupełnienie statutów szkół/przedszkoli/placówek oświatowych o zapisy wskazane w tym opracowaniu, są one bowiem istotne dla zadań szkoły/przedszkola/placówki oświatowej, a także dla organizacji pracy oraz zadań poszczególnych opiekunów.

Wewnętrzne uregulowania prawne podnoszą rangę i znaczenie podejmowanych działań w przypadku podejrzenia czy też stwierdzenia krzywdzenia dziecka w wyniku przemocy, w tym przemocy rówieśniczej.

Istotne jest też podjęcie zgodnych z wymogami norm prawnych działań w zakresie standardów ochrony małoletnich. Przypominam, że na mocy art. 10 ustawy z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r. poz. 1606) „podmioty, o których mowa w art. 22b ust. 1 oraz art. 22c ust. 3 ustawy zmienianej w art. 7, mają obowiązek wprowadzenia standardów ochrony małoletnich w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy”.

Mam nadzieję, że w opracowanych standardach odniesienie do dzieci ze szczególnymi potrzebami, w tym z niepełnosprawnościami, znajdzie poczesne miejsce, z uwzględnieniem ich możliwości i potrzeb, między innymi w ramach indywidualizacji i personalizacji działań.