Ilustracja interaktywna

RPhult242ck011
Ilustracja interaktywna przedstawia starą mapę. Zaznaczone są na niej rzeki i nazwy miejscowości. Opis punktów znajdujących się na ilustracji: 1. Mianem Sarmacji pisarze antyczni określali północną część Europy, którą miał zamieszkiwać wojowniczy lud Sarmatów, pierwotnie posiadający swoje siedziby nad Morzem Czarnym. Ziemie między Dunajem, Łabą i Wisłą nazywano Sarmacją Europejską dla odróżnienia od Sarmacji Azjatyckiej. Żyjący w XV wieku kronikarz Jan Długosz dookreślał w swoich pismach tereny będące częścią Sarmacji Europejskiej poprzez dodanie epitetu „sarmacki”. W taki sposób powstała nazwa Ocean Sarmacki (określany także mianem Morza Sarmackiego), czyli Bałtyk, oraz Góry Sarmackie – Karpaty. To dzięki Długoszowi terminy Sarmacja i Polska stały się synonimami., 2. Marcin Bielski w swojej Kronice polskiej (XVI wiek) za granice Sarmacji Europejskiej uznawał Don, Morze Azowskie, Wisłę lub Odrę, Bieszczady i Bałtyk. Sarmacja była dla niego synonimem Polski, przestrzenią nie tyle geograficzną, co polityczną utożsamianą ze sferą wpływów Jagiellonów., 3. W świadomości polskiej szlachty Sarmacja Europejska miała wyznaczać granicę cywilizowanego świata, oddzielać Wschód od Zachodu. Wierzono, że w czasach powstawania państwa polskiego były to rozległe pola i równiny (z ukształtowaniem terenu wiązała się nazwa państwa Polan), przez niektórych kronikarzy nazywane „sarmackimi pustyniami”. Pojawienie się Lecha, powstanie państwa Polan dało początek procesowi cywilizacji tych ziem. Otwarta przestrzeń stała się symbolem wolności, ukochanej wartości polskiej szlachty w XVI i XVII wieku., 4. Marcin Kromer dowodził w swojej kronice, że Scytia to dzika kraina zamieszkiwana przez barbarzyński, dziki lud. Wyznacznikiem przynależności do Sarmacji Europejskiej stało się dla wielu XV- i XVI‑wiecznych historyków używanie języka należącego do rodziny języków słowiańskich. Benedykt Chmielowski za Sarmację uznawał całą Słowiańszczyznę. Jej centrum miało się jednak znajdować w Polsce, którą uważał za miejsce wyjątkowe. Określał ją mianem „królowej Sarmacji”., 5. W wieku XVII poza językiem także religia zaczęła wpływać na sposób postrzegania Sarmacji, która miała stanowić mityczną granicę między chrześcijaństwem i islamem. Zagrożenie ze strony tureckiej miało wpływ na powoływanie się na boską opiekę nad newralgicznymi, najbardziej zagrożonymi terenami. Powszechne stało się kreowanie obrazu Rzeczypospolitej Obojga Narodów jako antemurale christianitatis (łac., „przedmurze chrześcijaństwa”).
Sarmacja. Anonimowa mapa z XVII wieku
Źródło: Wikimedia Commons, domena publiczna.

Cechy sarmatyzmu - film edukacyjny

R11OMXLFR1LFV
Nagranie filmowe lekcji pod tytułem Cechy sarmatyzmu.
1
Polecenie 1

Zapoznaj się z informacjami umieszczonymi na ilustracji interaktywnej przestawiającej Sarmację oraz filmem Cechy sarmatyzmu. Najważniejsze wiadomości umieść na stworzonej przez siebie mapie myśli.

RSck5vmedJKXu1
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.
R1EFrLpZ1GNBR
(Uzupełnij).
Polecenie 2

Na podstawie ilustracji interaktywnej i filmu wyjaśnij, na czym według sarmatów polegała ich wyjątkowość.

R1APXWumlQqDb
(Uzupełnij).

Film edukacyjny

R1buXATFFtrxd
Nagranie filmowe lekcji dotyczące Sarmatów.
RnCX4vYpwggcF
Ćwiczenie 1
Zaznacz poprawną odpowiedź. Ksenofob to: Możliwe odpowiedzi: 1. osoba, która ma wrogi stosunek do wszystkiego, co obce., 2. osoba wrogo nastawiona do innych., 3. człowiek niemający poczucia własnej wartości., 4. osoba bojąca się cudzoziemców.
R1C4OdcARUFpp
Ćwiczenie 2
Zaznacz poprawną odpowiedź. Z czym Sarmata utożsamia polskość? Możliwe odpowiedzi: 1. Z katolicyzmem., 2. Z różnymi wyznaniami religijnymi., 3. Z kościołem., 4. Z polityką.

Film edukacyjny o barokowym pamiętnikarstwie

RRigqoUTjL7HI
Film nawiązujący do treści materiału dotyczący Pamiętników Paska.
Polecenie 3

Zapoznaj się z filmem. Sporządź notatkę, w której scharakteryzujesz najważniejsze cechy XVII‑wiecznego pamiętnikarstwa.

RBG1ioDdOahIT
(Uzupełnij).

Mapa myśli

1
R1VIjE9ex6pyf1
  • Mapa myśli.

  • Elementy należące do kategorii Centralna pozycja Jana Chryzostoma Paska: autor = narrator = bohater

    • Nazwa kategorii: narracja

  • Koniec elementów należących do kategorii Centralna pozycja Jana Chryzostoma Paska: autor = narrator = bohater

  • Elementy należące do kategorii narracja

    • Nazwa kategorii: gawęda szlachecka

    • Nazwa kategorii: popis retoryki barokowej

    • Nazwa kategorii: subiektywne ujęcie: opisywane wydarzenia i postaci są związane z narratorem

  • Koniec elementów należących do kategorii narracja

  • Elementy należące do kategorii gawęda szlachecka

    • Nazwa kategorii: barwna, pełna szczegółów, skupiona na epizodach, stylizowana na opowieść ustną

  • Koniec elementów należących do kategorii gawęda szlachecka

  • Elementy należące do kategorii popis retoryki barokowej

    • Nazwa kategorii: mowy

  • Koniec elementów należących do kategorii popis retoryki barokowej

  • Elementy należące do kategorii subiektywne ujęcie: opisywane wydarzenia i postaci są związane z narratorem

    • Nazwa kategorii: narracja historyczna

    • Nazwa kategorii: narracja anegdotyczna

    • Nazwa kategorii: narrator

  • Koniec elementów należących do kategorii subiektywne ujęcie: opisywane wydarzenia i postaci są związane z narratorem

  • Elementy należące do kategorii narracja historyczna

    • Nazwa kategorii: we fragmentach relacjonujących np. udział narratora w wyprawie do Danii pod dowództwem S. Czarnieckiego

  • Koniec elementów należących do kategorii narracja historyczna

  • Elementy należące do kategorii narracja anegdotyczna

    • Nazwa kategorii: we fragmentach relacjonujących ziemiański żywot narratora, np. historia oswojonej wydry

  • Koniec elementów należących do kategorii narracja anegdotyczna

  • Elementy należące do kategorii narrator

    • Nazwa kategorii: pierwszoplanowa postać, nie tylko świadek, ale aktywny uczestnik i kreator wydarzeń

    • Nazwa kategorii: niekiedy przyjmuje cechy narratora wszechwiedzącego, gdy np. zna myśli bohaterów

  • Koniec elementów należących do kategorii narrator

Polecenie 4

Zapoznaj się z mapą myśli, a następnie uzupełnij ją cytatami z Pamiętników Jana Chryzostoma Paska.

R4OXcPjco5ikB
(Uzupełnij).
R1EYIpRoHMWUN
Ćwiczenie 3
Wymyśl pytanie na kartkówkę związane z tematem materiału.

Galeria ilustracji interaktywnych

Polecenie 5
Zapoznaj się z opisem zdjęć w galerii zdjęć interaktywnych. Scharakteryzuj portret trumienny jako gatunek malarski.
Zapoznaj się z opisem zdjęć w galerii zdjęć interaktywnych. Scharakteryzuj portret trumienny jako gatunek malarski.
Polecenie 6

Jakie cechy kultury sarmackiej odnajdujesz na przedstawionym w galerii portrecie  Stanisława Woyszy? Zapisz je.

R1FtN0fYwmbPa
(Uzupełnij).
Polecenie 7

Na podstawie powyższych multimediów scharakteryzuj religijność polskiego sarmaty.

RzncSNqDvRBky
(Uzupełnij).
Polecenie 8

Jakie cechy sarmaty ukazane w multimediach dostrzegasz u współczesnych Polaków? Przedstaw swoje obserwacje w wypowiedzi pisemnej. Zilustruj argumenty przykładami.

RLzMc25x6o1io
(Uzupełnij).