RK5n33ryUxtL6
Zdjęcie przedstawia truskawki na wadze.

M_R_W09_M2 Równania i nierówności z wartością bezwzględną

Źródło: dostępny w internecie: pixabay.com, domena publiczna.

2. Równania liniowe z wartością bezwzględną

Rozwiązywanie równań pierwszego stopnia z jedną niewiadomą metodą równań równoważnych polega na znalezieniu liczby, która spełnia dane równanie lub wykazaniu, że równanie nie posiada rozwiązania. W tym celu przekształcamy równania równoważnie, sprowadzając je do jak najprostszej postaci. Metody rozwiązywania równań liniowych wykorzystamy również do rozwiązywania równań z kilkoma wartościami bezwzględnymi. W tym materiale zapoznasz się ze sposobami rozwiązywania trudniejszych równań z wartością bezwzględną, w tym także typu „moduł w module” oraz równań z parametrem.

Twoje cele
  • Rozwiążesz równania z dwiema wartościami bezwzględnymi.

  • Udoskonalisz umiejętności rozwiązywania równań z wartością bezwzględną.

Już wiesz

Dla dowolnej liczby rzeczywistej a  wartość bezwzględną definiujemy jako:

a=adla a0-adla a<0
Przykład 1

Rozwiążemy równanie x-5=3-4x.

Aby rozwiązać równanie skorzystamy  z tego, że:

|a|=|b|a=b lub a=b

Zatem x-5=3-4x lub x-5=-3-4x.

Zajmiemy się najpierw rozwiązaniem równania x-5=3-4x.

x+4x=3+5

5x=8

x=135

Teraz rozwiążemy równanie x-5=-3-4x.

x-5=-3+4x

x-4x=-3+5

-3x=2

x=-23

Zatem rozwiązaniem równania są liczby x-23, 135.

Przykład 2

Rozwiążemy równanie x+4+x-3=10.

Najpierw zapiszemy wyrażenie x+4 bez użycia wartości bezwzględnejwartość bezwzględna liczby rzeczywistej awartości bezwzględnej.

Korzystając z definicji otrzymujemy:

x+4=x+4dla x-4-x+4dla x<-4

Analogicznie

x-3=x-3dla x3-x-3dla x<3

Przedstawimy teraz jak zmieniają się znaki wartości bezwzględnej w wyznaczonych przedziałach na osi liczbowej.

R19UHCH0LqzKy

Przedział 1.

x-, -4

-x+4-x-3=10

-x-4-x+3=10

-2x-1=10

-2x=11

x=-512

Teraz należy sprawdzić, czy liczba x=-512 należy do przedziału, w którym się znajdujemy.

x=-512-, -4

Przedział 2.

x-4, 3

x+4-x-3=10

x+4-x+3=10

7=10

Sprzeczność.

Przedział 3.

x3, 

x+4+x3=10

2x+1=10

2x=9

x=412

Teraz należy sprawdzić, czy liczba x=412 należy do przedziału, w którym się znajdujemy.

x=4123, )

Zatem rozwiązaniami równania są liczby x=512,  x=412  ,    .

Przykład 3

Dla jakiej wartości parametru m równanie x-5+x+5=m ma nieskończenie wiele rozwiązań?

Korzystając z definicji wartości bezwzględnej otrzymujemy:

x-5=x-5dla x5-x-5dla x<5

x+5=x+5dla x-5-x+5dla x<-5

Przedział 1.

x-, -5

-x-5-x+5=m

-x+5-x-5=m

-2x=m

x=-m2

Przedział 2.

 x-5, 5

-x-5+x+5=m

-x+5+x+5=m

10=m

Przedział 3.

 x5, 

x-5+x+5=m

2x=m

x=m2

Zatem równanie będzie miało nieskończenie wiele rozwiązań dla m=10.

Polecenie 1

Zapoznaj się z filmem samouczkiem pokazującym sposób rozwiązywania równań z dwiema wartościami bezwzględnymi.

RpUFLIckwrXDU
Film nawiązujący do treści materiału dotyczącego rozwiązywania równań z dwiema wartościami bezwzględnymi.
Polecenie 2

Rozwiąż równanie 3·x-3+2x+7=4.

Przykład 4

Rozwiążemy równanie x-1-6=2.

Opuszczając wartość bezwzględną, otrzymujemy:

x-1-6=2 lub x-1-6=-2

x-1=8 lub x-1=4

Oba równania posiadają rozwiązania, ponieważ wartość bezwzględna jest zawsze liczbą nieujemną.

Rozwiązują równanie x-1=8 otrzymujemy x=-7 lub x=9.

Rozwiązanie równania x-1=4 to  x=-3 lub x=5.

Zatem rozwiązaniem równania są liczby  x-7, -3, 5, 9.

Przykład 5

Rozwiążemy równanie 4+x-1=2.

4+x-1=2 lub 4+x-1=-2

x-1=-2 lub |x1|=6

Oba otrzymane równania są sprzeczne, ponieważ wartość bezwzględna jest zawsze liczba nieujemną.

Zatem równanie nie posiada rozwiązania.

Przykład 6

Rozwiążemy równanie x-2=x+1.

x-2=x+1 lub x-2=-x-1

Rozwiązując pierwsze równanie, otrzymujemy sprzeczność, ponieważ -21.

Rozwiążemy równanie x-2=-x-1.

2·x=1

x=12

Zatem x=-12 lub x=12.

Przykład 7

Dla jakich wartości parametru p równanie px+p=1 ma rozwiązania?

px+p=1

Najpierw skorzystamy z własności wartości bezwzględnej px=p·x dla dowolnych px.

p·x+p=1

p·x=1-p

Dla p0 otrzymujemy:

x=1-pp

Aby równanie miało rozwiązania, musi zachodzić warunek:

1-pp0

Ponieważ p>0

1-p0

p1

Zatem p-1, 10.

Przykład 8

Zbadamy, dla jakich wartości parametru m równanie x-5=m ma dwa dodatnie pierwiastki.

x-5=m

Aby równanie miało dwa pierwiastki m>0.

Wtedy

x-5=m lub x-5=-m

x=m+5 lub x=5-m

Aby oba pierwiastki równaniapierwiastki równaniapierwiastki równania były dodatnie:

m+5>05-m>0

m>-5m<5

Czyli m-5, 5

Ale ponieważ założyliśmy, że m jest liczbą dodatnią m0, 5.

Polecenie 3

Zapoznaj się z infografiką pokazującą sposób rozwiązywania równań kwadratowych z wykorzystaniem własności wartości bezwzględnej, a następnie rozwiąż równania z Polecenia 2.

RyQFLdDbjlFcF
Ilustracja interaktywna przedstawia kartkę na tle cyfr. Na kartce zapisane jest równanie i jego rozwiązanie w kolejnych krokach. Kroki są ponumerowane. Klikając na numer kroku, przybliżamy poszczególne etapy rozwiązania oraz rozwijamy komentarz. Krok pierwszy. Rozwiąż równanie kwadratowe wykorzystując własności wartości bezwzględnej., Równanie: x indeks górny, dwa, koniec indeksu górnego, plus, sześć x, plus, pięć, równa się, zero. Krok drugi. Liczbę pięć zapiszemy jako różnicę liczby dziewięć i liczby cztery, aby wykorzystać wzór skróconego mnożenia., x indeks górny, dwa, koniec indeksu górnego, plus, sześć x, plus, dziewięć, minus, cztery, równa się, zero. Krok trzeci. Sumę algebraiczną zapiszemy w postaci wzoru na kwadrat sumy dwóch wyrażeń. nawias, x, plus, trzy, zamknięcie nawiasu, indeks górny, dwa, koniec indeksu górnego, równa się, cztery. Krok czwarty. Pierwiastkując stronami otrzymujemy równanie z wartością bezwzględną. wartość bezwzględna z, x, plus, trzy, koniec wartości bezwzględnej, równa się, dwa. Krok piąty. Rozwiązanie równania z wartością bezwzględną zapiszemy w postaci alternatywy dwóch równań: x, plus, trzy, równa się, dwa lub x, plus, trzy, równa się, minus, dwa. Krok szósty. Rozwiązaniem równania kwadratowego są podane liczby: x, równa się, minus, jeden lub x, równa się, minus, pięć.
Polecenie 4

Rozwiąż poniższe równania.

a) 4x2-4x-8=0

b) 4x2-4x-15=0

c) x2+2x-8=0

ROLSgENIgwXfO1
Ćwiczenie 1
Niech A oznacza zbiór rozwiązań równania wartość bezwzględna z, x, minus, jeden, koniec wartości bezwzględnej, plus, wartość bezwzględna z, x, plus, siedem, koniec wartości bezwzględnej, równa się, cztery. Rozwiąż równanie i wskaż zbiór A. Możliwe odpowiedzi: 1. A, równa się, nawias klamrowy, minus, jeden, przecinek, pięć, zamknięcie nawiasu klamrowego, 2. A, równa się, nawias klamrowy, minus, pięć, przecinek, minus, jeden, zamknięcie nawiasu klamrowego, 3. A jest zbiorem liczb rzeczywistych, 4. A jest zbiorem pustym
RTMvFloxwzDI41
Ćwiczenie 2
Dostępne opcje do wyboru: minus, sześć, minus, jeden, dwa, minus, dwa, sześć, zero. Polecenie: Rozwiąż równanie wartość bezwzględna z, x, plus, pięć, koniec wartości bezwzględnej, plus, wartość bezwzględna z, x, plus, trzy, koniec wartości bezwzględnej, równa się, cztery i wybierz największą liczbę całkowitą, która spełnia to równanie. Największą liczbą całkowitą spełniającą to równanie jest x, równa się luka do uzupełnienia .
Rlp9fpNDCidJK2
Ćwiczenie 3
Dane jest równanie wartość bezwzględna z, dwa x, minus, cztery, koniec wartości bezwzględnej, plus, wartość bezwzględna z, trzy, minus, x, koniec wartości bezwzględnej, równa się, pięć, którego pierwiastkami są liczby x indeks dolny, jeden, koniec indeksu dolnego i x indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego.
Zaznacz wszystkie zdania prawdziwe. Możliwe odpowiedzi: 1. Suma x indeks dolny, jeden, koniec indeksu dolnego, plus, x indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego pierwiastków równania jest liczbą całkowitą., 2. Suma x indeks dolny, jeden, koniec indeksu dolnego, plus, x indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego pierwiastków równania należy do przedziału nawias, cztery, przecinek, pięć, zamknięcie nawiasu., 3. x indeks dolny, jeden, koniec indeksu dolnego, plus, x indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego są liczbami ujemnymi., 4. Suma x indeks dolny, jeden, koniec indeksu dolnego, plus, x indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego pierwiastków równania jest liczbą okresową., 5. Największym pierwiastkiem równania jest liczba cztery.
R1cQm37VP5FxK2
Ćwiczenie 4
Zaznacz poprawną odpowiedź. Rozwiązaniem równania wartość bezwzględna z, x, plus, pięć, koniec wartości bezwzględnej, minus, wartość bezwzględna z, cztery, minus, dwa x, koniec wartości bezwzględnej, równa się, dwa są liczby: Możliwe odpowiedzi: 1. początek ułamka, jeden, mianownik, trzy, koniec ułamka i siedem, 2. minus, początek ułamka, jeden, mianownik, trzy, koniec ułamka i siedem, 3. początek ułamka, jeden, mianownik, trzy, koniec ułamka i  minus, siedem, 4. minus, początek ułamka, jeden, mianownik, trzy, koniec ułamka i  minus, siedem
RoGtbe2Oec8Bm2
Ćwiczenie 5
Przenieś do obszaru "Równania równoważne" wszystkie równania równoważne równaniu wartość bezwzględna z, x, minus, jeden, koniec wartości bezwzględnej, minus, wartość bezwzględna z, trzy, minus, dwa x, koniec wartości bezwzględnej, równa się, minus, osiem jeżeli wiadomo, że x, należy do, nawias, minus, nieskończoność, przecinek, początek ułamka, dwa, mianownik, trzy, koniec ułamka, zamknięcie nawiasu, a pozostałe równania do obszaru "Równania pozostałe". Równania równoważne Możliwe odpowiedzi: 1. minus, trzy x, równa się, osiemnaście, 2. minus, x, plus, jeden, minus, trzy, plus, dwa x, równa się, osiem, 3. minus, x, plus, jeden, minus, trzy, plus, dwa x, równa się, minus, osiem, 4. minus, x, równa się, dziesięć, 5. x, równa się, minus, sześć, 6. x, minus, dwa, równa się, minus, osiem, 7. x, minus, jeden, plus, trzy, minus, dwa x, równa się, minus, osiem Równania pozostałe Możliwe odpowiedzi: 1. minus, trzy x, równa się, osiemnaście, 2. minus, x, plus, jeden, minus, trzy, plus, dwa x, równa się, osiem, 3. minus, x, plus, jeden, minus, trzy, plus, dwa x, równa się, minus, osiem, 4. minus, x, równa się, dziesięć, 5. x, równa się, minus, sześć, 6. x, minus, dwa, równa się, minus, osiem, 7. x, minus, jeden, plus, trzy, minus, dwa x, równa się, minus, osiem
R95Xt4rPAuniQ2
Ćwiczenie 6
Połącz w pary równania i liczby, które je spełniają. wartość bezwzględna z, dwa, minus, x, koniec wartości bezwzględnej, minus, wartość bezwzględna z, cztery, plus, trzy x, koniec wartości bezwzględnej, równa się, trzy Możliwe odpowiedzi: 1. minus, początek ułamka, jeden, mianownik, sześć, koniec ułamka i początek ułamka, dziewięć, mianownik, cztery, koniec ułamka, 2. minus, jeden przecinek pięć i  minus, jeden przecinek dwa pięć, 3. minus, cztery i  minus, trzy początek ułamka, jeden, mianownik, trzy, koniec ułamka, 4. minus, początek ułamka, jeden, mianownik, trzy, koniec ułamka i dwa początek ułamka, jeden, mianownik, dwa, koniec ułamka wartość bezwzględna z, x, plus, trzy, koniec wartości bezwzględnej, minus, wartość bezwzględna z, siedem, plus, dwa x, koniec wartości bezwzględnej, równa się, zero Możliwe odpowiedzi: 1. minus, początek ułamka, jeden, mianownik, sześć, koniec ułamka i początek ułamka, dziewięć, mianownik, cztery, koniec ułamka, 2. minus, jeden przecinek pięć i  minus, jeden przecinek dwa pięć, 3. minus, cztery i  minus, trzy początek ułamka, jeden, mianownik, trzy, koniec ułamka, 4. minus, początek ułamka, jeden, mianownik, trzy, koniec ułamka i dwa początek ułamka, jeden, mianownik, dwa, koniec ułamka wartość bezwzględna z, cztery, minus, pięć x, koniec wartości bezwzględnej, minus, wartość bezwzględna z, x, plus, jeden, koniec wartości bezwzględnej, równa się, cztery Możliwe odpowiedzi: 1. minus, początek ułamka, jeden, mianownik, sześć, koniec ułamka i początek ułamka, dziewięć, mianownik, cztery, koniec ułamka, 2. minus, jeden przecinek pięć i  minus, jeden przecinek dwa pięć, 3. minus, cztery i  minus, trzy początek ułamka, jeden, mianownik, trzy, koniec ułamka, 4. minus, początek ułamka, jeden, mianownik, trzy, koniec ułamka i dwa początek ułamka, jeden, mianownik, dwa, koniec ułamka wartość bezwzględna z, cztery, minus, pięć x, koniec wartości bezwzględnej, minus, wartość bezwzględna z, x, plus, jeden, koniec wartości bezwzględnej, równa się, pięć Możliwe odpowiedzi: 1. minus, początek ułamka, jeden, mianownik, sześć, koniec ułamka i początek ułamka, dziewięć, mianownik, cztery, koniec ułamka, 2. minus, jeden przecinek pięć i  minus, jeden przecinek dwa pięć, 3. minus, cztery i  minus, trzy początek ułamka, jeden, mianownik, trzy, koniec ułamka, 4. minus, początek ułamka, jeden, mianownik, trzy, koniec ułamka i dwa początek ułamka, jeden, mianownik, dwa, koniec ułamka
RVpjVu264prOa3
Ćwiczenie 7
Dostępne opcje do wyboru: minus, cztery, minus, dwa, dwa, zero, cztery. Polecenie: Dla jakiej wartości parametru p równanie wartość bezwzględna z, x, plus, dwa, koniec wartości bezwzględnej, plus, wartość bezwzględna z, x, minus, dwa, koniec wartości bezwzględnej, równa się, p ma nieskończenie wiele rozwiązań?Dla jakiej wartości parametru p równanie wartość bezwzględna z, x, plus, dwa, koniec wartości bezwzględnej, plus, wartość bezwzględna z, x, minus, dwa, koniec wartości bezwzględnej, równa się, p ma nieskończenie wiele rozwiązań?
Przeciągnij poprawną odpowiedź. Równanie ma nieskończenie wiele rozwiązań dla wartości p, równa się luka do uzupełnienia .
3
Ćwiczenie 8

Rozwiąż równanie x+3+2x-1=6.

RmBs8ZCEQgeUX1
Ćwiczenie 9
Ile rozwiązań ma równanie wartość bezwzględna z, x, koniec wartości bezwzględnej, równa się, x? Zaznacz poprawną odpowiedź. Możliwe odpowiedzi: 1. zero, 2. jeden, 3. dwa, 4. nieskończenie wiele
RNApC8HXXp4t51
Ćwiczenie 10
Dostępne opcje do wyboru: minus, trzy, minus, początek ułamka, trzy, mianownik, pięć, koniec ułamka, minus, jeden, minus, dwa. Polecenie: Rozwiąż równanie wartość bezwzględna z, x, plus, jeden, koniec wartości bezwzględnej, minus, trzy x, minus, wartość bezwzględna z, cztery x, plus, trzy, koniec wartości bezwzględnej, równa się, jeden, minus, x i wybierz liczbę całkowitą ujemną, która spełnia to równanie. Przeciągnij poprawną odpowiedź. x, równa się luka do uzupełnienia
R17rTEPQyv6sD2
Ćwiczenie 11
Dane jest równanie wartość bezwzględna z, trzy x, plus, jeden, koniec wartości bezwzględnej, minus, dwa x, równa się, jeden, którego pierwiastkami są liczby x indeks dolny, jeden, koniec indeksu dolnego i x indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego. Zaznacz wszystkie zdania prawdziwe. Możliwe odpowiedzi: 1. Iloczyn x indeks dolny, jeden, koniec indeksu dolnego, razy, x indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego pierwiastków równania jest równy zero., 2. Suma x indeks dolny, jeden, koniec indeksu dolnego, plus, x indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego pierwiastków równania należy do przedziału nawias, minus, zero przecinek cztery, średnik, zero, zamknięcie nawiasu., 3. Pierwiastki x indeks dolny, jeden, koniec indeksu dolnego i x indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego są liczbami niedodatnimi., 4. Pierwiastek x indeks dolny, jeden, koniec indeksu dolnego jest równy x indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego., 5. Największym pierwiastkiem równania jest liczba zero.
RSjzKOAS4Q7zA2
Ćwiczenie 12
Zaznacz poprawną odpowiedź. Równanie wartość bezwzględna z, wartość bezwzględna z, x, koniec wartości bezwzględnej, minus, trzy, koniec wartości bezwzględnej, równa się, wartość bezwzględna z, x, koniec wartości bezwzględnej, plus, jeden: Możliwe odpowiedzi: 1. nie ma rozwiązań., 2. ma dokładnie jedno rozwiązanie., 3. ma dokładnie dwa rozwiązania., 4. ma dokładnie cztery rozwiązania.
R1LhKvpC4vXOo2
Ćwiczenie 13
Zaznacz poprawną odpowiedź. Równanie wartość bezwzględna z, wartość bezwzględna z, x, plus, dwa, koniec wartości bezwzględnej, minus, dwa, koniec wartości bezwzględnej, równa się, jeden sprowadza się do rozwiązania alternatywy równań: Możliwe odpowiedzi: 1. wartość bezwzględna z, x, plus, dwa, koniec wartości bezwzględnej, równa się, trzy lub wartość bezwzględna z, x, plus, dwa, koniec wartości bezwzględnej, równa się, jeden., 2. wartość bezwzględna z, x, minus, dwa, koniec wartości bezwzględnej, równa się, trzy lub wartość bezwzględna z, x, plus, dwa, koniec wartości bezwzględnej, równa się, jeden., 3. wartość bezwzględna z, x, plus, dwa, koniec wartości bezwzględnej, równa się, minus, trzy lub wartość bezwzględna z, x, plus, dwa, koniec wartości bezwzględnej, równa się, jeden., 4. wartość bezwzględna z, x, minus, dwa, koniec wartości bezwzględnej, równa się, minus, trzy lub wartość bezwzględna z, x, plus, dwa, koniec wartości bezwzględnej, równa się, jeden.
R4Ms8zoqpoZVe2
Ćwiczenie 14
Wpisz w wyznaczone miejsce odpowiednią liczbę. Równania x indeks górny, dwa, koniec indeksu górnego, minus, cztery x, równa się, zero i wartość bezwzględna z, x, minus, dwa, koniec wartości bezwzględnej, równa się, a są równoważne dla a, równa się Tu uzupełnij.
R69ik0mo67w8M3
Ćwiczenie 15
Dostępne opcje do wyboru: większy niż, większy równy, mniejszy niż, mniejszy równy. Polecenie: Przenieś w wyznaczone miejsce odpowiedni znak nierówności. Aby równanie wartość bezwzględna z, x, minus, dwa, koniec wartości bezwzględnej, równa się, m miało dwa pierwiastki różnych znaków m luka do uzupełnienia dwa.
3
Ćwiczenie 16

Dla jakich wartości parametru p rozwiązaniem równania x+8=p2-5p jest tylko jedna liczba rzeczywista?

Słownik

wartość bezwzględna liczby rzeczywistej a
wartość bezwzględna liczby rzeczywistej a
a=adla a0-adla a<0
pierwiastki równania
pierwiastki równania

liczby spełniające równanie