Multimedia

Główne cechy architektury klasycystycznej

założenia na planie centralnym

  • np. prostokąt, kwadrat, koło

R11DKeyGZ1EXw
Zdjęcie przedstawia budynek zlokalizowany przy ruchliwej ulicy. Budynek ma okrągły kształt. Na sklepieniu dachu w formie kopuły znajduj się krzyż. Wejście do budynku wiedzie poprzez schody. Na szczycie schodów znajdują się kolumny wykończone od góry tympanonem.
Kościół św. Aleksandra w Warszawie, 1818–1825, proj. Piotr Aigner
Warszawska rotunda, to budynek wzorowany na panteonie rzymskim. Budowla z kopułą ma dwie główne facjaty. Obie mają portyk z sześciu kolumn korynckich od przodu, a dwóch po bokach zwieńczonych frontem. Wewnątrz kościoła osiem framug, trzy na ołtarze, a inne na rozmaite porządki chrześcijańskie. Framugi zdobione są pilastrami w porządku korynckim. Framugi są w sklepieniach półkolistych, połączonych ciągłym pasem wieńca z gzymsem, a nad nim osiem okien oświecających świątynię.
Źródło: Adrian Grycuk, Wikimedia Commons, licencja: CC BY-SA 3.0.
monumentalność i zwartość bryły

  • brak rozczłonkowania poszczególnych elementów budowli

R59ocTUXg5l4h
Zdjęcie przedstawia okazały budynek w stylu klasycystycznym. Budynek składa się z trzech części: części głównej oraz dwóch skrzydeł. Oba skrzydła są niższe od części głównej. Przy przyziemiu znajdują się długie kolumnady, na których wspierają się zewnętrzne tarasy znajdujące się na piętrze. Taras ograniczony jest metalową balustradą. Okna przy przyziemiu są pionowe i wysokie. Na piętrze znajdują się wysokie okna, usytuowane w liniach kolumn z przyziemia. Na trzecim piętrze znajdują się kwadratowe okna. Pomiędzy oknami ponad przyziemiem, w obu skrzydłach, znajdują się półkolumny, na których wspiera się gzyms. Część główna budynku składa się z trzech kondygnacji bryły. Pierwsza z kondygnacji przy przyziemiu jest najszersza. Podzielona jest ona na trzy części: w części środkowej portyk z kolumnadą. Dwie boczne części są cofnięte w stosunku do części środkowej. Nad portykiem z kolumnadą środkowej części i nad gzymsem, znajduje się taras z balustradą. Za tarasem znajduje się kolejna kolumnada. Kolumnada zwieńczona jest ozdobnym fryzem zdobionym girlandami kwiatowymi. Na wysokości ostatniej kondygnacji, nad portykiem z kolumnadą, znajduje się Kwadryga Apollina. Za tą rzeźbą znajdują się wysokie, wąskie okna, przedzielone płaskimi pilastrami. Nad oknami znajduje się zdobiony girlandami kwiatowymi gzyms. Budynek zwieńcza tympanon z płaskorzeźbą popiersia Anakreonta i trzech muz. Na dachu budynku zainstalowany jest maszt, na którym powiewa biało‑czerwona flaga Polski. Przed budynkiem znajduje się parking, na którym stoją zaparkowane samochody osobowe oraz autokar.
Teatr Wielki w Warszawie, 1825–1833, proj. Antonio Corazzi. Architektura powstała na wzór neapolitańskiego teatru S. Carlo Nicoliniego. Centralną część budynku stanowi bryła podzielona na część główną i dwa boczne skrzydła. Trzy kondygnacje budynku stanowią warstwy architektoniczne. Pierwsza kondygnacja ma portyk z czterema kolumnami w stylu doryckim. Na kolumnadzie jest fryz z gzymsem oraz balustradą. W bocznych skrzydłach ulokowane są podobne kolumny i pilastry, a na nich fryz, gzyms oraz architraw. Druga kondygnacja ma styl koryncki. Zbudowana jest z dziesięciokolumnowej kolumnady zakończonej ozdobnym belkowaniem. Gzyms kończy dach z cokołem oraz rzeźbą. Na środkowej części widnieje płaskorzeźba Popiersie Anakreonta i trzy muzy. Ostatnią kondygnację stanowią tarasy. Dach zdobi kwadryga, czterokonny rydwan powożony przez boga Apolla.
Źródło: Marcin Białek, Wikimedia Commons, licencja: CC BY-SA 4.0.
symetria budowli

  • regularność rozmieszczenia poszczególnych elementów

R1UgbTVuci3a5
Zdjęcie przedstawia niewysoki, zabytkowy, dwukondygnacyjny budynek w stylu klasycystycznym. Budynek jest w kształcie litery U: jest tu część główna oraz dwa boczne skrzydła. Do części głównej prowadzi wejście poprzez portyk z kolumnadą (4 kolumny). Na portyku wspiera się niewielki taras wykończony betonową barierką oraz ozdobnym frezem poniżej. Okna w budynku są wysokie i wąskie. W oknach są szprosy. Nad trzema oknami - wejściami z tarasu do budynku znajduje się tympanon, w którym umieszczony jest kamienny herb rodziny Potockich. Nad tympanonem znajdują się dwa maszty, na których powiewają flagi Polski i UE. Wejście z tarasu do budynku jest nieco wysunięte do przodu. Część wieńcząca główny budynek z prawej i lewej strony również jest nieco wysunięta do przodu. Dach jest spadzisty, pokryty dachówką ceramiczną w rudym kolorze. Przed budynkiem na pierwszym planie znajduje się zielony trawnik.
Pałac Potockich w Warszawie, ukończenie budowy w 1760, klasycystyczne wnętrza pałacu proj. Szymona Bogumiła Zuga
Źródło: Adrian Grycuk, Wikimedia Commons, licencja: CC BY-SA 3.0.
nawiązanie do elementów zdobnictwa antycznego

  • np. kolumnada, portyk tympanon, pilastry

RX0hGJQSZNFGv
Zdjęcie przedstawia dziewiętnastowieczny neoklasycystyczny budynek. Budynek ten wzorowany jest na rzymskim Panteonie. Do budynku wiodą trzy wejścia usytuowane w portyku kolumnowym. Kolumny są w porządku kompozytowym: połączone elementy porządku jońskiego i korynckiego. Na kolumnach wspiera się tympanon, wypełniony kamienną płaskorzeźbą przedstawiającą szereg ludzkich postaci. Pod tympanonem na fryzie znajduje się napis: Aux Grands Hommes - La Patrie Reconnaissante (Wielkim Mężom - Wdzięczna Ojczyzna). Nad wejściami do budynku znajdują się kamienne płaskorzeźby z ludzkimi postaciami. Budynek zwieńczony jest kopułą, która przypomina niewielkie martyrium zwane Tempietto. Kopuła wspiera się na portyku kolumnowym. Dookoła kopuły znajduje się niewielki taras. Na szczycie kopuły znajduje się duży krzyż.
Panteon w Paryżu, 1758–1789, proj. Jacques Germain Soufflot, Jean‑Baptiste Rondelet
Źródło: Jean-Christophe BENOIST, Wikimedia Commons, licencja: CC BY 3.0.
RurARIbYF8O3w
Prezentacja.
Źródło: Joanna Arvaniti, Dzieje Pałacu Staszica, Warszawa 2013, s. 1–16.
R1GWxKTHylcgX1
Ilustracja interaktywna. Zdjęcie przedstawia niewysoki, klasycystyczny budynek z wysokimi oknami, zwieńczony cebulastą kopułą. Budynek jest trójkondygnacyjny. Prowadzą do niego wejścia o łukowatych sklepieniach. Nad wejściem do budynku znajduje się dodatkowy poziom z kopułą na dachu. Na wysokości pierwszego i drugiego piętra w części środkowej budynku znajdują się kolumny. Przed budynkiem na niewielkim cokole znajduje się pomnik przedstawiający postać siedzącego mężczyzny. Opis punktów znajdujących się na ilustracji: 1. Zdjęcie przedstawia Pałac Staszica. Budowla podzielona jest na trzy poziomy: parter z szeregiem łukowatych wejść, piętro pierwsze i piętro drugie z szeregiem dużych, prostokątnych okien. Treść: Pałac Staszica jest trzykondygnacyjną budowlą zwieńczoną attyką. 2. Attyka w formie balustrady pełni rolę dekoracyjną. 3. Fasada budowli klasycystycznych odzwierciedla harmonię, regularność, symetrię i jasność. Pałac Staszica ma trzynastoosiową fasadę, która oparta jest na liniach prostych, inaczej niż np. w architekturze barokowej. 4. Zdjęcie przedstawia fragment ściany frontowej budynku z portykiem. Znajduje się tu pojedyncza kolumnada w porządku korynckim. Pomiędzy kolumnami, na dwóch poziomach znajdują się okna. Na niższym poziomie okna są wysokie i zaokrąglone od góry. Na wyższym poziomie okna są mniejsze, wysokie i prostokątne. Na pierwszym planie, przed portykiem, znajduje się fragment pomnika. Treść: Portyk zdobiący fasadę składa się z sześciu kolumn w porządku korynckim. 5. Otwory wejściowe i okienne zostały rozplanowanie regularnie na wszystkich kondygnacjach. 6. Budynek ma prostą, masywną, a równocześnie harmonijną bryłę. Został założony na planie prostokąta. 7. Fasadę zdobią pilastry zwieńczone, podobnie jak kolumny, głowicami korynckimi. 8. Budowlę wieńczy kopuła. 9. Zdjęcie przedstawia gzyms znajdujący się na fasadzie budynku. Treść: Harmonii dopełniają dekoracyjne gzymsy.
Pałac Staszica, Warszawa
Źródło: Wikimedia Commons, Tilman2007, licencja: CC BY-SA 4.0.
Polecenie 1

Przyjrzyj się zdjęciu fasady Pałacu Staszica i wskaż elementy typowe dla architektury klasycystycznej. Które z tych elementów mają – poza estetyczną – również funkcję użytkową, a które – wyłącznie dekoracyjną? Uzasadnij odpowiedź.

Zapoznaj się z opisem zdjęcia fasady Pałacu Staszica i podaj elementy typowe dla architektury klasycystycznej. Opisz, które z tych elementów mają – poza estetyczną – również funkcję użytkową, a które – wyłącznie dekoracyjną? Uzasadnij odpowiedź.

R6zOmV8iX89rQ
(Uzupełnij).
attyka
attyka

(fr. attique < gr. attikós) – balustrada, a niekiedy cała ścianka wieńcząca elewację budowli

portyk
portyk

(łac. porticus – kolumnada, kryte przejście) – wysunięta część budynku z rzędami kolumn, które w starożytności miały chronić przed słońcem

porządek koryncki
porządek koryncki

jeden z trzech porządków architektonicznych w starożytnej Grecji, który wyróżniał się smukłością i licznymi zdobieniami głowicy

Ilustracja interaktywna - rokoko

Slajd 1 z 10

R161qJvmwae2a
Ilustracja interaktywna przedstawia zdjęcie fragmentu płaskorzeźby znajdującej się nad kominkiem. Dekoracja jest w złotym kolorze. Na środku dekoracji znajduje się ludzka głowa. Otoczona jest ona strzelistymi, roślinnymi ornamentami dookoła. Opis punktu znajdującego się na ilustracji: 1. Rocaille Bogato rzeźbione i złocone fantazyjne, asymetryczne ornamenty rocaille, oparte na motywie muszli, małżowiny, strzępiastych grzebieni lub płomieni były typowym rokokowym elementem dekoracyjnym listw ściennych, ram obrazów i luster, gzymsów mebli i innych sprzętów domowych.
Dekoracja ekranu kominkowego, ok. 1730–1740
Źródło: domena publiczna.
R11pJlScp3upK
Ilustracja interaktywna przedstawia zdjęcie chińskiej, porcelanowej figurki. Figurka przedstawia chińskiego władcę siedzącego na tronie pod baldachimem. Dookoła niego znajdują się jego trzej dworzanie, którzy składają mu najwyższy hołd. Pod nogami władcy leży pies. Na stopniu przed władcą leży popiersie, obok niego leżą narzędzia do rzeźbienia. Dworzanie składający hołd ubrani są w chińskie ozdobne kimona. Opis punktu znajdującego się na ilustracji: 1. Chinoiserie Moda na chińszczyznę rozpoczęła się w XVII wieku za sprawą holenderskiej Kompanii Wschodnio‑Indyjskiej (od 1602 roku). Oprócz korzeni, przypraw i herbaty importowała ona z Chin i Japonii rzadkie i poszukiwane w Europie wyroby z biało‑niebieskiej porcelany i laki oraz tkaniny jedwabne. Najpierw zagościły one na dworach królewskich i w arystokratycznych rezydencjach, stając się w XVIII wieku powszechnym obiektem pożądania i celem kolekcji. Pagody, altany, ludzie w spiczastych bambusowych kapeluszach, malownicze ogrody, gałązki kwitnącej śliwy, rajskie ptaki, smoki, okazałe kwiaty peonii zagościły na rokokowych tkaninach, tapetach, figurkach, naczyniach z fajansu i porcelany w postaci tzw. chinoiserie. Były to europejskie naśladownictwa wyrobów dalekowschodnich wykorzystujące egzotyczne motywy w sztuce dekoracyjnej i użytkowej.
Johann Peter Melchior, Audiencja u chińskiego cesarza, ok. 1766
Źródło: domena publiczna.
R886YIpVXZEva
Ilustracja interaktywna przedstawia zdjęcie wysokiej, złotej, przeszklonej szafki, w której znajduje się porcelana. Szafka składa się z dwóch części. Dolna część szafki z konsolą jest większa i szersza niż górna. Jej cztery nogi oraz boki są złote, bogato ozdobione ornamentami o wielu roślinnych formach i kształtach. Blat jest wykonany z czarnego kamienia. Z przodu szafki znajduje się duża szuflada. Górna część szafki jest przeszklona od frontu. Dzięki przeszkleniom, doskonale prezentuje się porcelana ustawiona na półkach wewnątrz szafki. Brzegi części górnej również przyozdobione są złotymi, bogatymi ornamentami o różnorodnych formach i kształtach. Na górze szafki znajduje się duży herb włoskiej rodziny w złotej, bogatej ramie. W tle za szafką wisi duży arras. Poniżej ściana ozdobiona jest boazerią ze złotymi listwami. Obok szafki stoją dwa fotele obite jasną tkaniną ze złotymi ramami. Opis punktu znajdującego się na ilustracji: 1. Serwantka Przeszklona z trzech stron wysoka szafka z drewna złoconego, o bogato rzeźbionych gzymsach i lustrzanej albo obitej jedwabiem tylnej ściance, była nieodzownym elementem wyposażenia eleganckiego salonu czy buduaru. Przechowywano w niej figurki, cacka z porcelany, cenne bibeloty ze szkła, srebra lub kości słoniowej.
Włoska serwantka, 1770
Źródło: domena publiczna.
R1dDmzOVtS8Sx
Ilustracja interaktywna przedstawia zdjęcie komody w stylu rokoko. Komoda ma dwie szuflady. Wykonana jest z ciemnego drewna. Na nogach, na frontach od szuflad i na bokach komody znajdują się bogato zdobione złote ornamenty o różnorodnych roślinnych formach. Blat komody wykonany jest z biało‑brązowego kamienia. Opis punktu znajdującego się na ilustracji: 1. Komody i stoliki Komody, biurka i stoliki robiono najczęściej z drewna orzechowego lub dębowego fornirowanego mahoniem, z intarsjami z palisandru i ostrokrzewu. Na kabriolowe (wygięte w kształt litery „S”) nogi, faliście ukształtowane szuflady i brzegi mebli nakładano asymetryczne aplikacje ze złoconego brązu lub mosiądzu. Blaty wykonywano z marmuru. Do dekoracji sprzętów używano imitacji japońskiej laki, czyli naklejanych obrazków z motywami chinoiserie, pokrywanych kilkoma warstwami werniksu.
Komoda z ornametnami, 1730–1745
Źródło: domena publiczna.
Rczw7JiVBwjQz
Ilustracja interaktywna przedstawia zdjęcie fotela w stylu rokoko. Fotel obity jest jasną gobelinową tkaniną. Na oparciu fotela wyhaftowana została siedząca, starsza kobieta, trzymająca z prawej strony koszyk. Dookoła kobiety wyhaftowane zostały kwiatowe ornamenty. Na siedzisku wyhaftowany został ptak z rozpostartymi skrzydłami. Dookoła ptaka również wyhaftowano kwiatowe, bogato zdobione ornamenty. Rama fotela wykonana jest z masywnego drewna. Podłokietniki obite są taką samą tkaniną jak oparcie i siedzisko fotela. Opis punktu znajdującego się na ilustracji: 1. Fotele i krzesła Meble rokokowe były lekkie, mniejsze w proporcjach niż barokowe, łatwe do przestawiania w niewielkich przestrzeniach saloników i buduarów. Cechowały je faliste linie i pełne wdzięku dekoracje z motywami różyczek, girland kwiatowych, bukietów i muszli. Krzesła i fotele wykonywano najczęściej z drewna bukowego, które malowano na jasny kolor lub złocono. Siedziska obijano tkaniną jedwabną, gobelinową lub adamaszkiem.
Francuski fotel z gobelinowym obiciem, 1750–1775
Źródło: Museum Rotterdam, licencja: CC BY-SA 3.0.
RZDc2BiSrMri6
Ilustracja interaktywna przedstawia zdjęcie pałacowego wnętrza. Biały sufit ozdobiony jest złotymi ornamentami o różnych kształtach przypominających rośliny, amorki, bukiety. Na suficie wisi kryształowy żyrandol. Na ścianach wiszą naprzemiennie wysokie lustra oraz obrazy. Pomiędzy nimi znajdują się ozdobne boazeryjne listwy. Ozdobne listwy znajdują się również na łączeniu ściany z sufitem. Lustra i obrazy są w bogato zdobionych złotych ramach. Opis punktu znajdującego się na ilustracji: 1. Lustra. Rokoko kochało się w lustrach. Zawieszano je nad kominkiem i na ścianach między oknami, wykładano nimi sufity i dekorowano meble. Zwierciadlane tafle odbijały światło i optycznie powiększały przestrzeń, tworząc zaskakujące efekty iluzjonistyczne. Lustra miały bogato rzeźbione złocone lub srebrzone ramy o fantazyjnych kształtach.
Wnętrza pałacowe w Sanssouci w Poczdamie, 1745
Źródło: Richard Mortel from Riyadh, Saudi Arabia, licencja: CC BY 2.0.
R1cPYgF8FiU7h
Ilustracja interaktywna przedstawia zdjęcie trzech figurek. Figurki wykonane są z porcelany. Po lewej stronie znajduje się siedzący arlekin z kuflem. Na środku znajdują się tańczący arlekin z Kolombiną. Po prawej stronie znajduje się figurka chciwego starca Pantalone. Figurki są pomalowane żywymi, wyraźnymi kolorami. Opis punktu znajdującego się na ilustracji: 1. Figurki porcelanowe. Najpiękniejsze rokokowe figurki pasterek, zakochanych par, zwierząt, ptaków i postaci z commedia dell’arte zaprojektował i wymodelował Johann Joachim Kändler (1706–1775), który był głównym innowatorem europejskiej rzeźby porcelanowej. Pracował dla dworu elektora Saksonii i króla Polski Augusta II, kierując modelarnią w Miśni. Talent i wyobraźnia Kändlera zapewniły niemieckiej manufakturze światową renomę. Drugim słynnym ośrodkiem produkcji europejskiej porcelany była manufaktura w Sèvres słynąca z kunsztownie dekorowanych wyrobów o wytwornych formach.
Johann Joachim Kändler, Figury z commedia dell'arte (Siedzący Harlekin z kuflem; Tańczący Harlekin i Kolombina; Pantalone), Meissener Porzellan, 1733–1744
Źródło: Sean Pathasema/Birmingham Museum of Art, licencja: CC BY 3.0.
R1MefxpVk2z9r
Ilustracja interaktywna przedstawia wnętrze pałacowej sali koncertowej. Sala jest bardzo wysokim pomieszczeniem. Na jasnym suficie znajdują się złote, bogato zdobione rokokowe ornamenty. Na ścianach wiszą wysokie lustra, w złotych ramach naprzemiennie z obrazami. Pod ścianami dookoła sali ustawione są sofy w niebieskim kolorze ze złotymi ramami. Po prawej stronie znajduje się kominek, na którym stoi ozdobna porcelana. Nad kominkiem wiszące lustro ozdobione jest przez dwa złote kinkiety. Przed kominkiem stoi ochronny ekran przeciwpożarowy, obity od zewnątrz taką samą tkaniną jak sofy. Podłoga ułożona jest w szachownicę. Opis punktu znajdującego się na ilustracji: 1. Dekoracja ścian. Ściany rokokowych apartamentów dzielono kolumnami, pilastrami lub złoconymi drewnianymi listwami o płynnych, asymetrycznych kształtach. Tak wydzielone przestrzenie wypełniano jedwabiem, gobelinami lub malowanymi w chińskie wzory papierowymi tapetami. Popularnym elementem dekoracji były też lustra, boazeria i kratka regencyjna – ornament oparty na motywie przeplatającej się wstęgi.
Eduard Gaertner, Sala koncertowa w pałacu w Sanssouci w Poczdamie, 1852
Źródło: domena publiczna.
RMh6geceX9jDz
Ilustracja interaktywna przedstawia obraz, którego głównymi bohaterami są młoda kobieta i mały kupidyn. Kobieta siedzi naga, jej głowa zwrócona jest w stronę małego kupidyna. W prawej ręce trzyma ona strzałę. Lewą ręką próbuje ona objąć kupidyna. Włosy kobiety są jasne i spięte. Z prawej strony wystaje kosmyk. Twarz kobiety jest spokojna, policzki zaróżowione. Przy prawej nodze kobiety siedzą dwa białe gołębie. Przy lewym kolanie leżą dwa różowe kwiaty. Kupidyn leży na brzuchu. Jego głowa skierowana jest ku górze, ręce złożone. Włosy kupidyna są jasne, krótkie i kręcone. Na plecach kupidyna są dwa niewielkie skrzydła. Z lewej strony obrazu znajduje się pozłacany otwarty powóz. Niebo górujące nad nimi jest błękitne, gdzieniegdzie pokryte chmurami. Opis punktu znajdującego się na ilustracji: 1. Obrazy. W kameralnych rokokowych wnętrzach wieszano niewielkie obrazy sztalugowe z przedstawieniami eleganckich kobiet i dzieci, frywolnych scenek mitologicznych (głównie wizerunki Wenus i Amora/Kupidyna), maskarad, motywów z commedia dell’arte, zabaw tanecznych i pikników na łonie natury. Najwybitniejszym malarzem epoki był Jean‑Antoine Watteau, twórca poetyckich w duchu fêtes galantes, w których beztroska i atmosfera zabawy miesza się ze smutkiem przemijania.
François Boucher, Kupidyn rozbrojony, ok. 1751
Źródło: domena publiczna.
RiywnDhHo5GFa
Ilustracja interaktywna przedstawia zdjęcie tabakierki. Jest to niewielkie prostokątne pudełko. Od spodu pudełko ozdobione jest złotym ornamentem. Ściany tabakierki zrobione są z kamienia - agatu. Poziome, cienkie kreseczki o różnych odcieniach brązu tworzą ciekawą kompozycję. Na wieku tabakierki znajduje się namalowana podobizna młodej kobiety. Kobieta siedzi na sofie, jej głowa zwrócona jest w prawą stronę. Włosy kobiety są spięte, twarz spokojna. Kobieta ubrana jest w jasnoniebieską suknię. W prawej ręce przytrzymuje opartą książkę w czerwonek oprawie. W lewej ręce trzyma niewielki bukiet kwiatów. Brzeg wieka tabakierki wykończony jest złotym, roślinnym ornamentem. Opis punktu znajdującego się na ilustracji: 1. Kosztowne bibeloty Przytulne wnętrza pałacyków i podmiejskich willi były projektowane tak, by stworzyć członkom socjety komfortowe miejsce odpoczynku. Wyposażano je w wygodne meble, luksusowe sprzęty i kosztowne bibeloty. Nieodzownym elementem buduaru były małe stoliczki ułatwiające życie pani domu, m.in: poudresse (toaletowy z lustrem), dentellière (do przechowywania koronek i rękawiczek), table à ouvrage (do robótek ręcznych), czy table servante (przy którym raczono się kawą lub gorącą czekoladą). Znajdowały się na nich srebrne i złote puderniczki, tabakierki i puzderka, kościane przybory do szycia, eleganckie pióra i kałamarze, kandelabry i dekoracyjne pojemniki na potpourri (pachnącą mieszankę suszonych kwiatów i owoców).
Tabakierka ze złota i agatu ozdobiona portretem Madame de Pompadour, ok. 1760
Źródło: domena publiczna.
Polecenie 2

Określ tematykę rokokowych dzieł sztuki.

RbTquskLKibwQ
(Uzupełnij).
Dowiedz się
Ćwiczenia