RhmsVLpit2sZi
Obraz przedstawia wnętrze salonu. Na ścianach wiszą obrazy, drzwi osłonięte są zasłoną. W salonie znajdują się dwie kobiety, ośmiu mężczyzn i czarnoskóry chłopczyk. W centrum obrazu siedzą dwie kobiety, jedna w białej sukni i w kapeluszu rozmawia z mężczyzną siedzącym po jej prawej stronie, który czyta coś z trzymanej w ręku księgi. Z lewej strony kobiety, za jej plecami, stoi czarnoskóry służący, który podaje jej kubek na podstawce. Kobieta nie widzi go, gdyż jest zapatrzona w czytającego mężczyznę. Druga w żółtej sukni, ma na ramionach białą pelerynę, za nią stoi fryzjer i układa jej włosy na głowie. Trzyma gorące żelazko fryzjerskie do loków. Kobieta rozmawia z mężczyzną siedzącym po jej lewej stronie. Mężczyzna jest młody, nosi białą perukę i szerokim gestem pokazuje na obraz wiszący po jego lewej stronie. W ręku trzyma kartkę. U jego stóp siedzi czarnoskóry chłopczyk w turbanie i bawi się figurkami zwierząt. Po lewej stronie obrazu siedzi czterech mężczyzn, dwóch pije napój ze srebrnych kubków, jeden czyta księgę, czwarty, siedzący przy ścianie śpi. Na podłodze leżą rozsypane karty do gry. Za siedzącymi mężczyznami stoi muzykant grający na flecie. Mężczyźni noszą peruki, są ubrani w bogato zdobione surduty osiemnastowieczne i białe koszule z żabotami. Noszą wąskie spodnie do kolan, rajtuzy i czarne pantofle.

Oświeceniowe satyry Ignacego Krasickiego

William Hogarth, Modne małżeństwo. Toaleta
Źródło: domena publiczna.
Ignacy Krasicki Palinodia

Na co pisać satyry? Choć się złe zbyt wzniosło,
Przestańmy. Świat poprawiać – zuchwałe rzemiosło

1 Źródło: Ignacy Krasicki, Palinodia , [w:] Satyry i listy , oprac. Z. Goliński, Wrocław 1988, s. 87.

‒ pisał z nutą ironii Ignacy Krasicki we wstępie do jednej ze swoich satyr. To przewrotne sformułowanie dowodzi, że w epoce oświecenia twórczość satyryczna wiązała się ściśle z dydaktycznym i moralizatorskim przekazem. Satyry w komiczny sposób miały napiętnować wady społeczeństwa szlacheckiego, ale nie dawały recept na jego poprawę. Niektóre z nich realizowały oświeceniową zasadę „bawiąc uczyć”.

Twoje cele
  • Określisz tematykę i problematykę satyr Ignacego Krasickiego Świat zepsuty, Do króla, Żona modna, Palinodia, Pijaństwo.

  • Wskażesz elementy obyczajowości, które w utworze podlegają ośmieszeniu i krytyce.

  • Wyjaśnisz, na czym polega moralizatorsko‑dydaktyczny charakter utworów satyrycznych Krasickiego.

  • Rozpoznasz elementy retoryczności stylu Ignacego Krasickiego.