RgekyMwrJP8WR1

Na ilustracji znajduje się Mefistofeles, który leci nad miastem. Na głowie krótkie włosy i małe rogi. Z ramion wyrastają dwa skrzydła. Ma wielkie oczy i ostrą brodę. Jego nagie ciało jest umięśnione. Palce u rąk i nóg są zakończone długimi pazurami. Odwraca głowę w prawą stronę. Na jego twarzy maluje się szyderczy uśmiech. Lewa ręka jest z przodu, a prawa uniesiona do góry. Mefistofeles unosi się wysoko na ciemnym niebie. W dole pozostawia kontur miasta z wieżami kościoła i zamku oraz innych budowli. W dali widać łunę światła.

W akcie III Kordiana, rozgrywającym się w Warszawie, bohater‑spiskowiec uczestniczy w konspiracyjnym zebraniu w podziemiach katedry św. Jana. Trwa tam dyskusja nad metodą walki z zaborcą, która ujawnia istotne różnice pokoleniowe. Przedstawiciele starszego pokolenia (np. Prezes) odwołują się do zachowania zasad kodeksu rycerskiego i walki honorowej. Reprezentanci młodego pokolenia są zwolennikami walki spiskowej. Kordian zamierza zrealizować desperacki czyn – zamach na życie cara Mikołaja I. Zamiaru nie finalizuje, gdyż w kulminacyjnej scenie nie wytrzymuje napięcia i pada zemdlony – porażony przez dwie personifikowane władze: Strach i Imaginację. Zostaje aresztowany i osadzony w szpitalu psychiatrycznym, gdzie Doktór (przypominający Mefista) deprymuje go swoim cynizmem i szyderstwem. Bohatera dręczy depresja spowodowana niemożnością spełnienia się w czynie. Przygnębia go świadomość własnej kompromitacji. Zostaje skazany na śmierć i zdegradowany – pozbawiony szlachectwa. Na oczach tłumu zgromadzonego na Placu Saskim wykonuje desperacki skok przez bagnety. W chwili, gdy dowódca plutonu egzekucyjnego daje znak do rozpoczęcia egzekucji, przybywa carski adiutant z aktem ułaskawienia. Nie wiadomo jednak, czy zdążył…

RLFujDkSDK8ia

Obraz przedstawia wnętrze katedry, które jest mroczne. Na sklepieniu gwiaździstym opierają się kolumny kościoła. Znajdują się one po obu stronach. Na kolumnach są umieszczone nagrobki. Naprzeciwko kolumny stoją ławki po obu stronach kościoła. Kolumny są zakończone łukami. Przy sufitach wiszą na długich łańcuchach żyrandole ze świeczkami. W prezbiterium znajduje się ołtarz główny.

Oparty na wydarzeniach autentycznych z 1829 roku epizod zamachu na życie cara pokazuje refleksję Słowackiego nad przyczynami klęski powstania listopadowego. Poeta wskazuje niedojrzałość polityczną młodego pokolenia, bezradnego wobec dramatu historii. Wielkimi przegranymi są tu – przywołani w Przygotowaniu – przywódcy powstania, lecz również niepewny i niekonsekwentny bohater, znużony i samotny. Słowacki pisał dramat z myślą o inscenizacji teatralnej. Kordian został wystawiony na scenie po raz pierwszy w 1899 roku w Krakowie (50 lat po śmierci autora). Skomplikowana psychika bohatera, zróżnicowanie stylów, scen, struktury wiersza świadczą o oryginalności i dojrzałości artystycznej poety. Mimo otwartej kompozycji, fragmentaryczności scen, fantastyki wymieszanej z realizmem, patosu połączonego z groteską, dramat nie mógł być w Polsce wystawiony z powodów politycznych. Na zachodzie Europy nie wzbudził większego zainteresowania.

R1cstdaGdpnr9

Ilustracja przedstawia scenę ze spektaklu „Kordian” w Teatrze Polskim w Warszawie. Po lewej stronie stoi wielki książę Konstanty. Ma on łysinę na głowie i baki. Jest ubrany w koszulę, mundur i spodnie. Na nogach ma długie buty za kolana. Patrzy w stronę cara. Gestykuluje obiema rękami. Za jego plecami znajduje się biurko, na którym po lewej stronie leży zamknięta księga, a na niej czapka. Za księgą leży notes. Za biurkiem, po lewej stronie znajduje się kotara. Przy biurku stoi krzesło. Car Mikołaj I stoi z prawej strony. Ma wąsy i włosy zaczesane do tyłu z bakami. Jest ubrany w koszulę, mundur z szarfą na lewym ramieniu. Ma na sobie spodnie i długie buty za kolana. Prawą dłonią dotyka stojącego krzesła. Lewą trzyma na sercu. Za plecami cara znajduje się okno z odsłoniętymi zasłonami.