Ćwiczenia

Trzy przestrzenie Psalmów DawidowychAnna Kamieńska

Anna Kamieńska Trzy przestrzenie Psalmów Dawidowych
Psalmy to pieśni śpiewane przez starożytnych Hebrajczyków na chwałę Boga, modlitwy – thilim – ułożone w różnych wiekach i przez wielu autorów. Psalm – po hebrajsku mizmor – to pieśń do wtóru instrumentu strunowego. Najstarsze pochodzą z XI, ostatnie – z V wieku przed Chrystusem. Najczęściej powstawały jako pieśni okolicznościowe i przygodne, wiązały się z określonymi wydarzeniami z życia twórcy lub z sytuacją historyczną. Autorstwo króla Dawida przyjmuje się w stosunku do 73 psalmów, 12 psalmów ułożył i skomponował muzyk Asaf, pozostałe są dziełami potomków Koracha. Jednak twórcza indywidualność Dawida tak zaciążyła nad charakterem całości, że mówimy zwykle ogólnie o Psałterzu Dawidowym. Psałterz Dawidów – tak też nazwał swoją księgę genialnych przekładów – parafraz Jan Kochanowski.
CART2 Źródło: Anna Kamieńska, Trzy przestrzenie Psalmów Dawidowych, [w:] tejże, Twarze księgi, Warszawa 1990, s. 23–24.

Ćwiczenie 1

Na podstawie fragmentu Trzech przestrzeni Psalmów Dawidowych Anny Kamieńskiej napisz definicję psalmu.

RJmLAnlYPv5xH

Anna Kamieńska Na progu słowa: siedem wykładów o poezji i Biblii
Czym są psalmy w istocie? Psallein znaczy po grecku opiewać. Są modlitwami i pieśniami modlitewnymi. Modlitwy – Tehilim, tak po hebrajsku nazywa się Księga Psalmów. Psalm – to pieśń śpiewana do wtóru instrumentu strunowego.
Są to modlitwy błagalne, dziękczynne, chwalebne, towarzyszące wstępowaniu po stopniach świątyni (pieśń stopni – szir ha maalot), towarzyszące obrzędowi koronacji czy zaślubin. Nie wszystkie ułożył król Dawid. Jego autorstwo przyjmuje się tylko w stosunku do 73 psalmów (wszystkich jest, jak wiadomo, 150). Inne przypisuje się muzykowi Asafowi i potomkom Koracha. Ale nie wolno nam zapomnieć, że powstawały one w ciągu siedmiu wieków.
CART3 Źródło: Anna Kamieńska, Na progu słowa: siedem wykładów o poezji i Biblii, Poznań 2004, s. 64.

Ćwiczenie 2

Uzupełnij napisaną wcześniej przez ciebie definicję psalmu o te ważne elementy, o których jest mowa w drugim fragmencie tekstu autorstwa Anny Kamieńskiej.

R1b3y9eGOXmUt

Cytaty

Psalm 5

Ps 5, 2–13
2 Usłysz, Panie, moje słowa,
zwróć na mój jęk uwagę;
3 natęż słuch na głos mojej modlitwy,
mój Królu i Boże!
Albowiem Ciebie błagam, 4 o Panie,
słyszysz mój głos od rana,
od rana przedstawiam Ci prośby i czekam.
5 Bo Ty nie jesteś Bogiem, któremu miła nieprawość,
złego nie przyjmiesz do siebie w gościnę.
6 Nieprawi nie ostoją się przed Tobą.
Nienawidzisz wszystkich złoczyńców,
7 zsyłasz zgubę na wszystkich, co mówią kłamliwie.
Mężem krwawym i podstępnym
brzydzi się Pan.
8 Ja zaś dzięki obfitej Twej łasce,
wejdę do Twojego domu,
upadnę przed świętym przybytkiem Twoim
przejęty Twoją bojaźnią.
9 O Panie, prowadź mnie w swej sprawiedliwości,
na przekór mym wrogom:
wyrównaj przede mną Twoją drogę!
10 Bo w ustach ich nie ma szczerości,
ich serce knuje zasadzki,
ich gardło jest grobem otwartym,
a językiem mówią pochlebstwa.
11 Ukarz ich, Boże,
niech staną się ofiarą własnych knowań;
wygnaj ich z powodu licznych ich zbrodni,
buntują się bowiem przeciwko Tobie.
12 A wszyscy, którzy się do Ciebie uciekają, niech się cieszą,
niech się weselą na zawsze!
Osłaniaj ich, niech cieszą się Tobą,
ci, którzy imię Twe miłują.
13 Bo Ty, Panie, będziesz błogosławił sprawiedliwemu:
otoczysz go łaską jak tarczą.
2 Źródło: Ps 5, 2–13, [w:] Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu w przekładzie z języków oryginalnych, oprac. Zespół Biblistów Polskich z inicjatywy Benedyktynów Tynieckich, Poznań 1980, s. 573–574.

Psalm 6

Ps 6, 2–11
2 Nie karć mnie, Panie, w swym gniewie
i nie karz w swej zapalczywości.
3 Zmiłuj się nade mną, Panie, bom słaby;
ulecz mnie, Panie, bo kości moje strwożone
4 i duszę moją ogarnia wielka trwoga;
lecz Ty, o Panie, jakże długo jeszcze...?
5 Zwróć się, o Panie, ocal moją duszę,
wybaw mnie przez Twoje miłosierdzie,
6 bo nikt po śmierci nie wspomni o Tobie:
któż Cię wychwala w Szeolu?
7 Zmęczyłem się moim jękiem,
płaczem obmywam co noc moje łoże,
posłanie moje skrapiam łzami.
8 Od smutku oko moje mgłą zachodzi,
starzeję się z powodu wszystkich mych wrogów.
9 Odstąpcie ode mnie wszyscy, którzy zło czynicie,
bo Pan usłyszał głos mojego płaczu;
10 Pan usłyszał moje błaganie,
Pan przyjął moją modlitwę.
11 Niech się wszyscy moi wrogowie zawstydzą i bardzo zatrwożą,
niech odstąpią i niech się zawstydzą!
3 Źródło: Ps 6, 2–11, [w:] Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu w przekładzie z języków oryginalnych, oprac. Zespół Biblistów Polskich z inicjatywy Benedyktynów Tynieckich, Poznań 1980, s. 573.

Psalm 14 (13)

Ps 14, 1–7
1 [...]
Mówi głupi w swoim sercu:
„Nie ma Boga”.
Oni są zepsuci, ohydne rzeczy popełniają,
nikt nie czyni dobrze.
2 Pan spogląda z nieba
na synów ludzkich,
badając, czy jest wśród nich rozumny,
który szukałby Boga.
3 Wszyscy razem zbłądzili, stali się nikczemni:
nie ma takiego, co dobrze czyni,
nie ma ani jednego.
4 Czyż się nie opamiętają wszyscy, którzy czynią nieprawość,
którzy lud mój pożerają, jak gdyby chleb jedli,
którzy nie wzywają Pana?
5 Tam zadrżeli ze strachu,
gdyż Bóg jest z pokoleniem sprawiedliwym.
6 Chcecie udaremnić zamiar biedaka:
lecz Pan jest jego ucieczką.
7 Kto przyniesie z Syjonu zbawienie Izraela?
Gdy Pan odmieni los swego narodu,
Jakub się rozraduje, Izrael się ucieszy.
4 Źródło: Ps 14, 1–7, [w:] Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu w przekładzie z języków oryginalnych, oprac. Zespół Biblistów Polskich z inicjatywy benedyktynów tynieckich, Poznań 1980, s. 578–579.

Psalm 115 (113)

Ps 115, 1–18
1 Nie nam, Panie, nie nam,
lecz Twemu imieniu daj chwałę
za Twoją łaskawość i wierność!
2 Czemu mają mówić poganie:
„A gdzież jest ich Bóg?”
3 Nasz Bóg jest w niebie;
czyni wszystko, co zechce.
4 Ich bożki to srebro i złoto,
robota rąk ludzkich.
5 Mają usta, ale nie mówią;
oczy mają, ale nie widzą.
6 Mają uszy, ale nie słyszą;
nozdrza mają, ale nie czują zapachu.
7 Mają ręce, lecz nie dotykają;
nogi mają, ale nie chodzą;
gardłem swoim nie wydają głosu.
8 Do nich są podobni ci, którzy je robią,
i każdy, który im ufa.
9 Dom Izraela pokłada ufność w Panu,
On ich pomocą i tarczą.
10 Dom pokłada ufność w Panu,
On ich pomocą i tarczą.
11 Bojący się Pana, pokładają ufność w Panu,
On ich pomocą i tarczą.
12 Pan o nas pamięta:
niech nam błogosławi;
niech błogosławi domowi Izraela,
niech błogosławi domowi Aarona;
13 niech błogosławi bojącym się Pana,
zarówno małym jak i wielkim!
14 Niech Pan was rozmnoży,
was i synów waszych!
15 Błogosławieni jesteście przez Pana,
co stworzył niebo i ziemię.
16 Niebo jest niebem Pana,
synom zaś ludzkim dał ziemię.
17 To nie umarli chwalą Pana,
nikt z tych, którzy zstępują do Szeolu,
18 lecz my błogosławimy Pana
odtąd i aż na wieki.
5 Źródło: Ps 115, 1–18, [w:] Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu w przekładzie z języków oryginalnych, oprac. Zespół Biblistów Polskich z inicjatywy Benedyktynów Tynieckich, Poznań 1980, s. 678.

R17HFxDBIZPIi

Ćwiczenie 3

R91XX3F9PZFOJ

Ćwiczenie 4

R143RFXP94JLD

Ćwiczenie 5

Ćwiczenie 6

R1TZ0rMMDa5FQ

Ćwiczenie 7

Scharakteryzuj osobę mówiącą w Psalmie 6 oraz określ sytuację, w jakiej się znajduje.

RK8VLZR78rCvu

Ćwiczenie 8

Zinterpretuj wersety zawierające konkluzję Psalmu 6.

R1Jy0iS7yMn71

Ćwiczenie 9

Na czym polega wartość życia ludzkiego? Przywołaj odpowiedni fragment Psalmu 6.

R1EeNiMNE1Wda

Ćwiczenie 10

Bóg w Psalmach 5, 6, 14 (13) i 115 (113) jest sprawiedliwy czy miłosierny? Zbierz argumenty i poprzyj je cytatami.

RRsw4Y2pXr3UO

Praca domowa

W oparciu o Psalmy 42 (41) i 43 (42) napisz tekst liczący co najmniej 250 słów, w którym opiszesz relacje między człowiekiem a Bogiem.

Ps 42, 2–12
[...]
2 Jak łania pragnie
wody ze strumieni,
tak dusza moja pragnie
Ciebie, Boże!
3 Dusza moja pragnie Boga,
Boga żywego:
kiedyż więc przyjdę i ujrzę
oblicze Boże?
4 Łzy stały się dla mnie chlebem
we dnie i w nocy,
gdy mówią mi co dzień:
«Gdzie jest twój Bóg?»
5 Gdy wspominam o tym, rozrzewnia się dusza moja we mnie, ponieważ wstępowałem do przedziwnego namiotu,
do domu Bożego,
wśród głosów radości i dziękczynienia
w świątecznym orszaku.
6 Czemu jesteś zgnębiona, moja duszo,
i czemu jęczysz we mnie?
Ufaj Bogu, bo jeszcze Go będę wysławiać:
Zbawienie mego oblicza 7 i mojego Boga.
A we mnie samym dusza jest zgnębiona,
przeto wspominam Cię z ziemi Jordanu
i z ziemi Hermonu, i z góry Misar.
8 Głębia przyzywa głębię
hukiem Twych potoków.
Wszystkie twe nurty i fale
nade mną się przewalają.
9 Za dnia udziela mi
Pan swojej łaski,
a w nocy Mu śpiewam,
sławię Boga mego życia.
10 Mówię do Boga: Moja Skało,
czemu zapominasz o mnie?
Czemu chodzę smutny,
gnębiony przez wroga?
11 Kości we mnie się kruszą,
gdy lżą mnie przeciwnicy,
gdy cały dzień mówią do mnie:
«Gdzie jest twój Bóg?»
12 Czemu jesteś zgnębiona, moja duszo,
i czemu jęczysz we mnie?
Ufaj Bogu, bo jeszcze Go będę wysławiać:
Zbawienie mego oblicza i mojego Boga.
6 Źródło: Ps 42, 2–12, [w:] Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu w przekładzie z języków oryginalnych, oprac. Zespół Biblistów Polskich z inicjatywy Benedyktynów Tynieckich, Poznań 1980, s. 606–607.

Ps 43, 1–5
1 Wymierz mi, Boże, sprawiedliwość
i broń mojej sprawy
przeciw ludowi, co nie zna litości;
wybaw mnie od człowieka podstępnego i niegodziwego! 2 Przecież Ty jesteś Bogiem mej ucieczki,
dlaczego mnie odrzuciłeś?
Czemu chodzę smutny
gnębiony przez wroga?
3 Ześlij światłość swoją i wierność swoją:
niech one mnie wiodą i niech mnie przywiodą
na Twoją świętą górę i do Twych przybytków!
4 I przystąpię do ołtarza Bożego,
do Boga, który jest moim weselem.
Radośnie będę Cię chwalił przy wtórze harfy,
Boże, mój Boże!
5 Czemu jesteś zgnębiona, moja duszo,
i czemu jęczysz we mnie?
Ufaj Bogu, bo jeszcze Go będę wysławiać:
Zbawienie mego oblicza i mojego Boga.
7 Źródło: Ps 43, 1–5, [w:] Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu w przekładzie z języków oryginalnych, oprac. Zespół Biblistów Polskich z inicjatywy Benedyktynów Tynieckich, Poznań 1980, s. 607.

Dla zainteresowanych

Więcej materiałów na temat biblijnych Psalmów znajdziesz na stronie http s://zpe.gov.pl/

Tematy lekcji:

Grajmy Panu na cytrze.

Biblijne psalmy.

Motywy psalmiczne w literaturze.

Poetyckie wyznanie wiary.

150 razy o Stwórcy, czyli obraz Boga w biblijnych psalmach.

Psalmy, czyli o tłumaczeniach Psałterza.

Multimedia

Nawiązania

Cytaty