Funkcje składniowe rzeczownika w języku łacińskim
Nihil difficileNihil difficile: Podwójne przypadki, czyli accusativus duplex i nominativus duplex
Accusativus duplex i nominativus duplex to konstrukcje składniowe w języku łacińskim, które dotyczą użycia podwójnych przypadków – w jednym zdaniu występują dwa rzeczowniki w tym samym przypadku, odpowiednio w bierniku lub mianowniku.
Accusativus duplex - podwójny biernik
Wybitny twórca literatury rzymskiej, Marek Tuliusz CyceronMarek Tuliusz Cyceron, bardzo często korzystał z tej składni, szczególnie w mowach retorycznych. W ilustracji interaktywnej zamieszczone zostały przykłady z jego dzieł. Zapoznaj się z nimi, a następnie wykonaj zadania.
Nominativus duplex - podwójny nominativus
W ilustracjach interaktywnych zamieszczone zostały dwa przykłady zdań z podwójnym nominatiwem. Zapoznaj się z nimi, a następnie wykonaj zadania.
Przekształć zdania zawierające składnię accusativus duplex na zdania z nominativus duplex i na odwrót, rozpoczynając od podanego wyrazu.
Romani Romulum regem nominaverunt.
Romulus ...
Vos discipuli diligentes putantur.
Discipulos ...
Consul a populo designatus sum!
Me ...
Zapoznaj się z tekstem, a następnie wykonaj zadania.
DeDe magistromagistro etet discipulisdiscipulis
Magister cumcum discipulis inin ForumForum RomanumRomanum properatproperat. Discipuli RomamRomam visitarevisitare sempersemper amantamant, namnam urbemurbem suamsuam pulchrampulchram putant. Non solumNon solum urbs, sed etiamsed etiam magister aa discipulis speciosusspeciosus habetur. HicHic multamulta scitscit etet semper discipulos suos egregiosegregios nominat. Qua de causaQua de causa eiei libenterlibenter magistrum audiuntaudiunt et scientiamscientiam hauriunthauriunt. Discipuli scientiam summumsummum bonumbonum existimant.
Tłumaczenie: O nauczycielu i uczniach
Nauczyciel idzie z uczniami na Forum Romanum. Uczniowie zawsze lubią zwiedzać Rzym, ponieważ uważają swoje miasto za piękne. Nie tylko miasto, ale i nauczyciel jest uważany przez uczniów za wyjątkowego. On wie wiele, lecz zawsze swoich uczniów nazywa nadzwyczajnymi. Dlatego oni chętnie słuchają nauczyciela i chłoną wiedzę. Uczniowie uważają wiedzę za najwyższe dobro.
Indeks górny Tekst i tłumaczenie: autorka podręcznika. Indeks górny koniecTekst i tłumaczenie: autorka podręcznika.

Informacje na temat szkolnictwa w starożytności znajdziesz w module: Życie domowe i rodzinne w Grecji i Rzymie, w rozdziale zatytułowanym Edukacja w starożytnej Grecji i Rzymie.
Słownik łacińsko‑polski
przez
i, a
równy, słuszny, sprawiedliwy
cenić
przyjaciółka
przyjaciel
kochać, lubić
słuchać, słyszeć
albo
natomiast, zaś
barbarzyńca
dobrodziejstwo, łaska
dobro
dobry
sprytny, podstępny
konsul
z
o
pilny

uczeń
podwójny
wódz
ja
nadzwyczajny, wyborny
i
wierny
rynek
czerpać, chłonąć
ten, ta, to
człowiek
wróg
do, na, wobec, przeciwko
złodziej, oszust
między
ten, ta, to
tak
sędzia
chętnie
wielki, znaczny

nauczyciel
wiele
hojność, szczodrość
bowiem, ponieważ
konieczny, niezbędny
nie tylko - lecz także
my
nigdy
cały, wszystek
najlepszy;
mówca
mały
ojczyzna
poeta
lud
dla, za, w obronie
udawać się, iść
publiczny
piękny
dlatego
który, która, które
król
Rzym
rzymski
Romulus
mądry, rozumny
wiedza
wiedzić
lecz
zawsze
wspaniały
głupi
najwyższy
swój
Syrakuzańczyk, mieszkaniec Syrakuz
ty
miasto
pożyteczny, korzystny
zwiedzać, odwiedzać
wy
Słownik pojęć
żyjący na przełomie II/I w. p.n.e. starożytny poeta grecki z Antiochii. Został niesłusznie oskarżony o bezprawne nadanie sobie obywatelstwa rzymskiego; Cyceron obronił go wygłaszając przed sądem mowę znaną dziś pod tytułem: Pro Archia poeta.

żyjący w II/I w. p.n.e pisarz, polityk, dowódca wojskowy, filozof i mówca rzymski Współcześnie uważany za jedną z najważniejszych postaci w dziejach światowej literatury.
Rozdział zatytułownany: Marek Tuliusz Cyceron – lepszy mówca, czy filozof? znajdziesz w module pt. Literatura rzymska.
część zdania, która uzupełnia orzeczenie, czyli czasownik, i określa, czego lub kogo dotyczy czynność; odpowiada na pytania przypadków zależnych, wszystkich, oprócz mianownika i wołacza. Dopełnienie bliższe występuje w bierniku.
odmiana przez przypadki i liczby
żyjący w III/II w. p.n.e. rzymski poeta uważany za ojca literatury rzymskiej.

główny plac w starożytnym Rzymie położony między Kapitolem i Palatynem, powstały ok. VII w. p.n.e. Pełnił wiele funkcji, m.in. handlową, polityczną, kommemoratywną etc.
Informacje na temat Forum Romanum znajdziesz w module Architektura Rzymu i Pompejów, w rozdziale zatytułowanym Zabudowa antycznego Rzymu.
żyjący w II/I w. p.n.e. rzymski polityk i awanturnik; przywódca spisku z 63 r. p.n.e., mającego na celu zdobycie przez niego władzy w Rzymie. Spisek ten znany jako sprzysiężenie Katyliny, został udaremniony przez urzędującego wtedy konsula Cycerona.
legendarny założyciel Rzymu
Więcej informacji na temat Romulusa znajdziesz module Literatura rzymska, w rozdziale zatytułowanym Z płonącej Troi drogi prowadzą do Rzymu, czyli o mitycznych początkach wiecznego miasta. „Eneida” Wergiliusza.
żyjący w I w. p.n.e. rzymski historyk i polityk; autor dzieł De coniuratione Catilinae, (Spisek Katyliny), Bellum Iugurthinum (Wojna z Jugurtą) oraz Historiae (Dzieje). Dwa pierwsze dzieła dotrwały do naszych czasów w całości, ostatnie, najbardziej dojrzałe i najobszerniejsze, zachowało się fragmentarycznie.
miasto na Sycylii; powstało w VIII w. p.n.e. jako antyczna kolonia grecka.
rzymski namiestnik prowincji Sycylia w I w. p.n.e., znany ze złych rządów i procesu o popełnione nadużycia finansowe, który ujawnił rozmiary korupcji w prowincjach rzymskich w późnej republice.