Działalność Cameraty florenckiej i narodziny opery
Klucz do rozwoju
Aby dobrze zrozumieć ten temat, musisz zwrócić uwagę przede wszystkim na zmianę sposobu myślenia o muzyce, jaka nastąpiła około 1600 roku. W renesansie dominowała polifonia, w której kilka równorzędnych głosów tworzyło skomplikowaną strukturę kontrapunktyczną, natomiast twórcy Cameraty florenckiej uznali, że w muzyce najważniejsze powinno być słowo i jego zrozumiałość. Poszukiwali więc stylu, który pozwoliłby na wyraźne przekazywanie tekstu – tak powstała monodia akompaniowana i deklamacyjny sposób śpiewu z towarzyszeniem basso continuo. Zastanów się, w jaki sposób te idee doprowadziły do powstania nowej formy teatralnej, w której muzyka, tekst i akcja sceniczna tworzą jedną całość. Zwróć także uwagę na rolę pierwszych kompozytorów operowych – Jacopa Periego, Giulio Cacciniego i Emilia de’ Cavalieriego – oraz na to, w jaki sposób ich eksperymenty zostały rozwinięte przez Claudio Monteverdiego. Szczególnie ważne jest zrozumienie różnicy między wczesnymi operami florenckimi a późniejszym rozwojem gatunku, w którym pojawiły się bogatsza orkiestracja, bardziej zróżnicowane formy wokalne i większa rola dramaturgii muzycznej. Dopiero wtedy można dostrzec, jak z humanistycznej idei odnowienia antycznego teatru powstał nowy gatunek muzyczny – opera.
Ważne daty
1517 – Marcin Luter ogłasza 95 tez w Wittenberdze (początek reformacji i przemian kulturowych w Europie)
1517 – Marcin Luter ogłasza 95 tez w Wittenberdze (początek reformacji i przemian kulturowych w Europie)
1527 – złupienie Rzymu przez wojska cesarskie (Sacco di Roma), symboliczny koniec wysokiego renesansu we Włoszech
1533 – narodziny Giovanniego de’ Bardiego, mecenasa sztuki i inicjatora Cameraty florenckiej
1535 – narodziny Vincenza Galileiego, teoretyka muzyki i członka Cameraty florenckiej
1561 – narodziny Jacopa Periego, jednego z twórców pierwszych oper
ok. 1576 – początek spotkań Cameraty florenckiej w pałacu Giovanniego de’ Bardiego we Florencji
1581 – Vincenzo Galilei publikuje traktat Dialogo della musica antica et della moderna
1589 – wielkie intermedia do spektaklu La Pellegrina we Florencji podczas uroczystości ślubnych Ferdynanda I Medyceusza
1594–1598 – powstanie opery Daphne (Dafne) Jacopa Periego do libretta Ottavia Rinucciniego
pierwsze opery:
1598 – Daphne (Dafne) Jacopo Peri (pierwsza opera)
1600 – Euridice (Eurydyka) Jacopo Peri
1607 – L’Orfeo Claudio Monteverdi
1637 – otwarcie pierwszego publicznego teatru operowego w Wenecji
1600 – wystawienie Rappresentatione di Anima, et di Corpo Emilia de’ Cavalieriego w Rzymie
1601 – wydanie zbioru Le nuove musiche Giulio Cacciniego
1602 – śmierć Emilia de’ Cavalieriego
1607 – premiera opery L’Orfeo Claudio Monteverdiego w Mantui na dworze Gonzagów
1618 – śmierć Giulio Cacciniego
1643 – śmierć Claudio Monteverdiego, jednego z najwybitniejszych twórców wczesnej opery barokowej
Cele
charakteryzować język muzyczny u schyłku renesansu;
definiować znaczenie „przełomu 1600”;
przedstawiać cechy charakterystyczne pierwszych włoskich oper tworzonych we Florencji.